Tesla vierde deze week de langverwachte Battery Day. Elon Musk was tijdens zijn presentatie stellig: Tesla zal ook in de toekomst "met kop en schouders" boven andere fabrikanten uitsteken als het om batterijproductie gaat. Wat hij bedoelde te zeggen is dat zijn bedrijf een manier heeft gevonden om een elektrische auto goedkoper te produceren dan een brandstofauto. En dat is baanbrekend.

Musk greep Battery Day dan ook aan om een nieuw instapmodel aan te kondigen dat ongeveer 25.000 dollar (21.500 euro) zal kosten. Dat is fors minder dan de 48.980 euro die je nu in Nederland minimaal kwijt bent voor een Tesla. De nog naamloze auto moet binnen drie jaar op de markt komen.

Ter vergelijking: de voordeligste elektrische auto van het moment is de Renault Twingo Electric, een technisch eenvoudige en bescheiden stadsauto met een basisprijs van 20.590 euro. Bij veel andere merken komt een dergelijk prijsniveau pas in beeld na aftrek van overheidssubsidie.

De innovaties komen op een goed moment, want er leek een beetje sprake van stilstand bij het bedrijf. Ja, er wordt aan het nieuwe Tesla-fabriek buiten Berlijn gewerkt en in de Verenigde Staten kwam het nieuwe Model Y eerder op de markt dan gepland, maar tegelijkertijd zijn het Model S en Y al een aantal jaar oud en de nieuwigheid van het Model 3 is er inmiddels af. Het is nog altijd wachten op de veelbesproken roadster, de elektrische vrachtwagen en de opzienbarende Cybertruck.

Hierdoor ging het de afgelopen maanden soms meer over de curieuze tweets van Tesla-topman Elon Musk dan over zijn merk. Hij ageerde tegen coronamaatregelen in de Verenigde Staten en twitterde de beurswaarde van Tesla in mei met 14 miljard dollar naar beneden. Tegelijkertijd was hij druk met de naam van zijn pasgeboren zoon; Musk en zangeres Grimes mochten hun kind niet X Æ A-Xii noemen en daarom heet hun zoon nu X AE A-Xii. Het was geen grap, wat voor critici de bevestiging was van hun stelling dat Musk de weg kwijt is. Gelukkig ging het deze week weer over de inhoud. En daaruit blijkt dat Tesla voorop blijft lopen op het gebied van innovatie. En niet zo'n beetje ook.

De eerstvolgende Tesla voor Nederland is de Model Y, die medio 2021 verwacht wordt. (Foto: Tesla)

Nieuwe batterijcel vrij van kobalt

Om te begrijpen hoe Tesla de prijs van de auto's zo'n stuk omlaag krijgt, ontkomen we niet aan een wat technisch verhaal. Door de architectuur en het productieproces van zowel de batterijcellen als het voertuig zelf opnieuw tegen het licht te houden, denkt het bedrijf van Musk op verschillende manieren kosten te kunnen besparen.

"Ze hebben aan het celontwerp en de celarchitectuur van de batterij gesleuteld, zodat er ondanks een grotere diameter toch sneller geladen kan worden, omdat nu de warmteontwikkeling beter onder controle is", zegt Henk Meiborg, oprichter van mobiliteitsadviesbureau Emodz. "Door de grotere diameter is er bovendien meer specifieke opslagcapaciteit. Tevens heeft Tesla er minder van nodig, zodat er eveneens minder grondstoffen voor de huls van de cel nodig zijn."

Dankzij het nieuwe ontwerp kan de batterijcel vijf keer meer energie opslaan, wat uiteindelijk goed is voor 16 procent meer bereik. Je kunt straks dus een stuk verder rijden voordat je je Tesla weer moet opladen, want met alle kleine beetjes bij elkaar opgeteld komt de stijging van het rijbereik uit op 54 procent. Bovendien is de cel goed voor zes keer meer vermogen.

Daarnaast is het productieproces van batterijcellen op de schop gegaan, om de batterijcellen sneller, energiezuiniger en daarmee goedkoper te kunnen produceren.

Tot slot is er geen kobalt meer nodig. Dat is belangrijk aangezien kinderarbeid en slechte arbeidsomstandigheden in veel landen een schaduw werpen over de delving ervan.

Tijdens Battery Day ging het na lange tijd weer echt over de inhoud. (Foto: YouTube/Tesla)

'Tesla is de concurrentie weer jaren vooruit'

Toch zijn deze stappen wat Meiborg betreft een evolutie. De révolutie is wat hem betreft het nieuwe productieproces voor de structuur van de auto. "Die wordt niet langer geperst maar gegoten. De behuizing van het accupakket maken ze bovendien nu onderdeel van het chassis, waardoor de batterijcellen in de voertuigstructuur geïntegreerd worden", licht hij toe.

Musk zelf maakte de vergelijking met de brandstoftanks van vroege vliegtuigen, die als losse onderdelen in de vleugels waren verwerkt. Inmiddels zijn de vleugels zelf de brandstoftanks geworden. Pas dat principe toe op een Tesla en de traditionele behuizing van het accupakket wordt overbodig.

Dit is volgens Tesla niet alleen veiliger, aangezien je meer impactruimte kunt laten om de batterijcellen te beschermen, maar ook goed voor de stijfheid van de carrosserie. Daardoor zijn er minder verstevigingen elders nodig en dus minder materiaal, wat de kosten drukt.

"Hiermee ligt Tesla weer een aantal jaar voor op de concurrentie, die in recente jaren eindelijk ongeveer op hetzelfde niveau waren gekomen", stelt Meiborg. "Elke twijfel hierover kan direct naar het land der fabelen verwezen worden. Tesla heeft de volgende methodiek voor de bouw van elektrische auto's klaar."

Dat het merk dergelijke stappen kan zetten, voert hij terug op het feit dat Tesla alles binnenshuis doet, van batterijcellen tot software. "Dat maakt dat ze agiel zijn en snel kunnen schakelen. Bovenal wordt hun business niet vertroebeld door de noodzaak ook brandstofauto's te moeten verkopen."

Voor het productieproces van de auto deed Musk inspiratie op bij vliegtuigbouw. (Foto: YouTube/Tesla)

'Meegaan of je hebt geen toekomst'

Max Erich, voormalig sectoreconoom bij het ING Economisch Bureau en tegenwoordig verbonden aan eDrivers.com, een online platform voor elektrisch rijden, verwacht op basis van de plannen grootse dingen van Tesla.

"Als het Musk allemaal lukt, is er sprake van een revolutie en kan Tesla naar een exponentieel groeipad. Het is een optelsom van allerlei plannen die, mits succesvol, Tesla op grote voorsprong ten opzichte van de concurrentie zet", aldus Erich.

"Het is een antwoord richting al diegenen die zeiden dat Tesla ingehaald was en in feite niets bijzonders meer is. Met deze koers neemt het merk in een klap afstand van de rest."

De gevestigde orde in de autobranche gaat volgens Erich nog altijd uit van een scenario waarin de komende vijftien tot twintig jaar nog brandstofmotoren gebouwd worden en dat de transitie iets is voor erbij. "Tesla geeft hun nu een extra harde schop onder de kont. 'Meegaan in elektrificatie of anders heb je geen toekomst', zo zei Musk in zoveel woorden. Als hij alles voor elkaar krijgt, dan gaat hij gelijk krijgen."