Merlijn Kamerling (21) verliest op elfjarige leeftijd zijn vader Antonie, die na een jarenlange depressie een einde aan zijn leven maakt. Tien jaar lang stopt Merlijn zijn verdriet weg, tot hij niet anders meer kan dan de confrontatie met zijn verlies aan te gaan. Voor het boek Nu ik je zie sprak hij mensen die dicht bij zijn vader stonden. "De boodschap van het boek is: 'Deel je gevoelens!' Dat meen ik echt. Het helpt."

In het verleden wilden mensen met je praten om dichter bij je vader te komen. Dat heb je op een gegeven moment afgekapt. Je wilde niet langer gereduceerd worden tot 'de zoon van'. In de interviews die je onlangs over je boek gaf lijkt het wederom meer over hem dan over jou te gaan.

"In dit boek geef ik aan dat ik altijd open sta om te praten over mijn vader, maar dan moet het wel een gesprek met mij zijn. Dat gaat de komende tijd ook wel veranderen. Door dit boek zullen zowel de mensen dicht bij mij als ook vreemden een ander beeld van me krijgen. Het staat letterlijk in het boek dat het niet prettig is om met mij te praten als je alleen iets over mijn vader wilt weten."

"De gesprekken die ik voor de totstandkoming van het boek voerde waren in het begin ook heel zwaar voor me. Ik sprak nooit over de dood van mijn vader, maar opeens was ik ook nog interviewer die het gesprek moest sturen."

Groeide je daarin?

"Ja, het eerste gesprek was met Reinout (Oerlemans, red.). Dat was pittig. Na het gesprek begon het te dagen dat ik hier nog een jaar mee door moest gaan. Ik heb meteen mijn telefoon uitgezet en ben blowend op de bank gaan liggen. Ik wilde het alleen maar wegstoppen. Het was te pijnlijk. Hij gaf allerlei adviezen: 'Als ik je vader zou zijn, dan had je dit en dat moeten doen.'"

"Hij heeft me ook uitgenodigd om bij hem in Los Angeles te komen wonen. Dat was superlief, maar ik voelde zoveel druk. Ik had jarenlang op de bank gezeten, om maar nergens over na te hoeven denken. En opeens komt deze man me van alles vertellen. Hij zei ook best harde dingen. Veel artikelen die de afgelopen weken op basis van mijn boek zijn verschenen, kopten: 'Reinout Oerlemans vindt zelfmoord een egoïstische zaak'."

Heeft hij laten weten wat hij van die koppen vindt?

"Nee, daar kan ik natuurlijk zelf ook niks aan doen. Maar dat heeft hij letterlijk zo gezegd tegen mij. In het interview in Volkskrant Magazine wordt Beau (Van Erven Dorens, red.) geciteerd: 'Mijn vrouw zou het beter hebben gedaan', of zoiets. Dat lijkt me niet fijn om te lezen, maar ik hoop dat hij zich realiseert dat zoiets niet van mij komt. Ik heb ieder gesprek voor het boek naar de desbetreffende persoon gestuurd. Iedereen mocht zinnen schrappen als ze dat wilden. Daarom ben ik zo blij met hoe het boek is geworden, ook met die harde uitspraken."

Isa Hoes, Merlijn Kamerling en Antonie Kamerling in 2007 (Foto: BrunoPress).

In hoeverre draagt het bij aan het verwerkingsproces als je in interviews pijnlijke herinneringen moet oprakelen, die je al uitvoerig in je boek hebt beschreven?

"Dat is best gek. Soms heb ik er ook helemaal geen zin in. Maar ik doe mijn best om het alsnog met dezelfde energie en een glimlach te doen. Het is tegelijkertijd heel therapeutisch. Tot nu toe heb ik aan ieder interview een goed gevoel overgehouden. De boodschap van het boek is: 'Deel je gevoelens!' Dat meen ik ook echt. Het helpt."

"Iedereen is tijdens interviews constant op zoek naar de emotie. Ze stellen bijvoorbeeld vragen over zijn sterfdag. Ik ga dan niet zeggen: 'Daar geef ik liever geen antwoord op.' Dat is te makkelijk."

Hoe wordt er naar zo'n emotioneel moment toegewerkt?

"Ik krijg bijvoorbeeld de vraag: 'Wat weet je nog van dag waarop je vader overleed?' Waarop ik zeg: 'Eigenlijk niks.' Die vraag heb ik dan beantwoord, op naar de volgende. Maar dan volgt de vraag: 'Hoe is dat dan voor je, dat je niks weet?' Ik zeg: 'Vervelend, verdrietig.' 'Hoezo is dat dan verdrietig?' En dat gaat dan door tot ik een traan laat."

Word je tot die emotie gedwongen of wil je de interviewer ook iets geven om recht te doen aan het boek?

"Er was eigenlijk maar één interview waarin ik echt geëmotioneerd raakte. Dat gesprek duurde ook iets van drie uur. Het is niet zo dat ik dat expres wil geven, maar als ik een slechte dag heb en iemand gaat echt op zoek, dan kan ik mijn emotie niet verbergen."

“Ik moest ervan uitgaan dat mensen negatief zouden kunnen reageren: 'Je gebruikt je vaders dood om je brood te verdienen', 'Je bent een verwend kind dat nog niets heeft gepresteerd'”
Merlijn Kamerling

Wat heeft je moeder (Isa Hoes, red.) je geadviseerd voordat je aan het boek begon?

"Dat ik me moest realiseren dat het zwaar zou gaan worden. Dat ik veel ongevraagde meningen zou krijgen. Dat begint nu ook wel een beetje. Mijn Instagram ontploft van de berichten en verzoeken. Van meisjes van twaalf die zelf met depressieve gevoelens kampen tot kinderpsychologen die dankbaar zijn dat ik mijn verhaal heb verteld. Dat is tot nog toe allemaal positief, maar ik absorbeer alles. Ik ben heel gevoelig. Het komt allemaal binnen en ik ben geneigd op elk bericht te reageren."

"Ik heb ook mediatraining gehad bij de uitgeverij. Ik moest ervan uitgaan dat mensen negatief zouden kunnen reageren: 'Je gebruikt je vaders dood om je brood te verdienen', 'Je bent een verwend kind dat nog niets heeft gepresteerd.' Na die training was ik overal klaar voor. Voor negatieve reacties onder foto's tot en met mensen die me op straat uitschelden. Maar dat is tot nu niet gebeurd. Maar we hebben ook andere dingen besproken hoor. Hoe je met emoties omgaat als het je te veel wordt. Wat je moet doen om een gesprek de andere kant op te sturen. Ze trainen je ook op live-uitzendingen."

Hoe gaat zoiets?

"Na de eerste keer kwam ik in een dip terecht. Alles wat ze vertelden probeerde ik uit mijn hoofd te leren. De tweede keer was relaxter. En nu kan ik ze alleen maar honderd keer bedanken. Ik weet nu waar ik op moet letten als ik op televisie ben. Rustig ademen, niet met mijn moeder ergens aanschuiven, de vraag herhalen om langer na te kunnen denken over een antwoord en beseffen dat het oké is als ik ergens een keer geen antwoord op heb. Ook al heb ik een boek geschreven waarin ik super open en eerlijk ben, ik blijf gewoon een jongen van 21 en ik weet nog niet zo heel veel van het leven."

Het Twitter-account van je vader bestaat nog steeds. Je kunt teruglezen hoe hij bepaalde dagen heeft besteed.

"Dat is heel gek. Ik heb het voor het boek teruggelezen. Hij had op een gegeven moment echt een obsessie. Hij sliep niet en zat de hele nacht op Twitter. Terwijl hij de volgende dag keihard moest werken. Als hij in de tuin aan het werk was, rende hij om de haverklap naar binnen om iets te tweeten. Bizar. Dat schetst denk ik een goed beeld van hoe iemand is die manisch is. Die obsessie om constant je gedachten te uiten."

Isa Hoes, Merlijn Kamerling en Antonie Kamerling in 2006. (Foto: BrunoPress)

Ben je je weleens bewust van eigenschappen die je vader ook had?

"Halverwege het schrijven had ik bijna een inzinking. Ik vroeg me af: 'Als ik in alles op hem lijk, net zo zoekende en onzeker ben, dan ben ik dus ook depressief. Hoe kan ik nou alles van hem hebben, maar niet dat?' Daar was ik bang voor. Ik heb het mezelf afgevraagd, aan de mensen die dicht bij me staan en met psychologen gesproken. Ik denk niet dat ik het genetisch van hem heb overgenomen. Maar een depressie hoeft niet altijd aangeboren te zijn. Het kan ook gebeuren als je tijdens de coronacrisis je baan en je gezin kwijtraakt."

"Ik maak me daar eerlijk gezegd geen zorgen om. Mocht het wel gebeuren dan heb ik vertrouwen in de mensen om me heen. Mijn vader sprak in interviews waar een miljoen mensen naar keken over zijn depressie, maar tegen de mensen om hem heen zei hij dat het goed ging. Ik gooi nu ook alles op tafel, maar dat doe ik ook bij mijn familie en bij mijn vrienden. Ik kan gewoon niet begrijpen waarom hij zo was en niemand kan het me uitleggen. Dat blijft een mysterie."

Denk je aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand anders? Praten over zelfmoord kan anoniem via de chat op www.113.nl of bel 113 (gebruikelijke telefoonkosten) of 0800-0113 (gratis).