De Italiaanse eendagskoers Strade Bianche betekende zaterdag de hervatting van het WorldTour-seizoen. Met bijna alle grote koersen gepropt in honderd dagen belooft het alsnog een spectaculair wielerjaar te worden, maar het coronavirus kan ook op elk moment een streep door alle plannen zetten.

Stel: het is september, Egan Bernal rijdt in de laatste week van de Tour de France in de gele leiderstrui en iemand uit zijn ploeg met wie hij contact heeft gehad wordt positief getest op het COVID-19-virus. Het is direct het einde van de Ronde van Frankrijk voor de titelverdediger uit Colombia.

Het is een extreem maar niet compleet ondenkbaar scenario. Dat bleek deze week in de Ronde van Burgos, voor veel WorldTour-ploegen de eerste wedstrijd in coronatijd. Israel Start-Up Nation-renners Itamar Einhorn en Alex Dowsett gingen niet van start in de eerste etappe omdat ze recent contact hadden gehad met ploegmaat Omer Goldstein, die maandagochtend positief testte op het coronavirus.

En UAE Team Emirates stuurde de Colombianen Juan Sebastian Molano, Cristian Muñoz en Andrés Camilo Ardila voor de tweede rit naar huis, omdat ze zaterdag in aanraking waren gekomen met een persoon die twee dagen later hoorde dat hij besmet was met het COVID-19-virus.

"We moeten hier heel duidelijk en gestructureerd in zijn, zoals gebeurd is in Burgos", zegt routinier Koen de Kort (37) van Trek-Segafredo. "Als iemand bij een wedstrijd positief test, dan moet diegene en iedereen die met hem of haar in contact is geweest direct uit koers worden gehaald. Zelfs als het een toprenner in de Tour is, hoe zuur en vervelend dat ook is. Want het zou een ramp zijn als het virus zich gaat verspreiden in de wielerwereld."

De podiumceremonie ziet er ook wat anders uit in coronatijden. (Foto: Getty Images)

Vele 'teambubbels' vormen samen een 'pelotonbubbel'

De Kort onderging vorige week zijn eerste coronatest, donderdag zijn tweede, komend weekend volgt zijn derde en er komt ook nog een vierde voordat hij zijn seizoen woensdag hervat in de Italiaanse semiklassieker Milaan-Turijn.

De regelmatige testen zijn een centraal onderdeel van het bijna twintig pagina's tellende UCI-protocol (pdf) dat ervoor moet zorgen dat er geen uitbraak in het peloton komt. Renners en stafleden mogen alleen deelnemen aan een koers als ze zes dagen én uiterlijk 72 uur voor de wedstrijd negatief testen op het coronavirus. Op die manier wil de wielerbond vele 'teambubbels' vormen, die uiteindelijk tijdens de koers samenkomen tot een 'pelotonbubbel'.

"Regel nummer één in coronatijden is social distancing en de wielersport is daar natuurlijk 100 procent het tegenovergestelde van", doelt Iwan Spekenbrink, de ploegbaas van Team Sunweb en voorzitter van de AIGCP (de belangenvereniging van professionele wielerteams), op het feit dat renners in een peloton onmogelijk 1,5 meter afstand van elkaar kunnen houden.

"Maar in andere sporten heb je gezien dat het mogelijk is om competities te organiseren als je bubbels creëert, die je zo goed en zo kwaad als het kan afschermt van bijvoorbeeld media en fans."

Regels uit UCI-protocol

  • Elke koers moet een COVID-19-coördinator en een COVID-19-dokter aanstellen.
  • Elke ploeg vormt een 'teambubbel'. Aangeraden wordt om in hotels elk team een eigen verdieping te geven.
  • Renners en stafleden moeten zes dagen én uiterlijk 72 uur voor een wedstrijd een coronatest ondergaan.
  • Tijdens etappekoersen moeten renners dagelijks een gezondheidscheck ondergaan.
  • Tijdens grote rondes moeten renners en stafleden minimaal eens in de tien dagen een coronatest ondergaan, idealiter op de rustdagen.
  • In ruimtes waar mensen uit de 'pelotonbubbel' in aanraking kunnen komen met mensen van buiten de bubbel (bijvoorbeeld renners en journalisten) moeten de regels van social distancing gehandhaafd kunnen worden.
  • Het aantal fans moet beheersbaar blijven. Zorg voor een maximum aantal mensen bij de start en de finishzones, raad mondkapjes aan en zorg dat er voldoende afstand gehouden kan worden tussen renners en fans.

'Je moet voorkomen dat je bubbel verzwakt wordt'

Het grote verschil met bijvoorbeeld de Bundesliga is echter dat er in het voetbal sprake is van een gesloten competitie met continu dezelfde teams en spelers, terwijl er bij het wielrennen bij elke koers weer wisselende samenstellingen zijn van ploegen en renners, zeker bij wedstrijden buiten de WorldTour.

"Dat klopt, dat is een nadeel van de wielersport. Een gesloten competitie is beter beheersbaar", erkent Spekenbrink. "Daarom dringen we er bij de UCI op aan dat ook bij de kleinere wedstrijden hetzelfde protocol wordt gehanteerd, anders kunnen we niet meedoen. Je moet voorkomen dat je je bubbel verzwakt doordat kleinere teams minder getest worden."

Een potentieel probleem daarbij is wel dat de UCI de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren - en betalen - van de testen volledig uit handen heeft gegeven en bij de teams heeft neergelegd. "Het is nu zo: je moet getest worden, zoek het lekker uit", zei een verbaasde ploegleider Danny Stam van de Nederlandse vrouwenploeg Boels-Dolmans donderdag tegen de NOS.

Een temperatuurcheck voor Durango Durango, een van de eerste vrouwenkoersen sinds de coronacrisis. (Foto: Pro Shots)

'Wielrennen zal substantieel anders zijn'

Een bericht over Team Sunweb-renner Michael Storer, die half juli uit voorzorg het trainingskamp van zijn ploeg in de Oostenrijkse Alpen moest verlaten, zorgde voor wat hilariteit in de wielerwereld, aangezien de Australiër de regels overtrad door even uit de 'teambubbel' te stappen om een fles shampoo te kopen.

"Maar als je denkt dat dit over shampoo ging, snap je het niet. Het was ook geen straf", zegt Spekenbrink. "Waar het om gaat, is dat we met z'n allen maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat het virus niet in de groep gebracht wordt. Als je een bubbel creëert, is het zwart-wit: je houdt 'm schoon of niet. Dus dan kun je niet zeggen: Jantje, volgende keer beter, we geven je een waarschuwing."

UCI-voorzitter David Lappartient benadrukte donderdag dat de regels uit het protocol strikt moeten worden nageleefd en dat teams een boete van maximaal 10.000 Zwitserse frank (omgerekend 9.283 euro) kunnen krijgen als ze dat niet doen. "Het zijn regels, geen adviezen", zei de Fransman. "Wielrennen is niet als de Formule 1, die maar twintig coureurs heeft. Wij hebben tweeduizend renners en rensters van over de hele wereld, dus we moeten strenge maatregelen nemen."

Spekenbrink denkt dat die maatregelen genoeg zijn om het seizoen alsnog te kunnen afmaken. "Het wielrennen zal substantieel anders zijn, dat klopt. Maar als wij de bubbel goed uitvoeren, dan kan de sport wel gewoon doorgaan. En ik heb er alle vertrouwen in dat dat haalbaar is."

De Kort: "Wat er allemaal voor nodig is om te kunnen koersen, is op dit moment even van ondergeschikt belang. We zijn allang blij dat we weer wedstrijden mogen rijden, hoe lastig het ook is."

Speel mee met het NUsport Tourspel! Voor de appgebruikers: tik hier.