Bestsellerauteur Simone van der Vlugt zit 25 jaar in het vak. Om haar jubileum op te luisteren, schreef ze de historische roman De Kaasfabriek. "Ik heb moeite met schrijven over seks. Het wordt heel snel ordinair of lachwekkend."

Heb je altijd controle over het lot van jouw hoofdpersonen?

"Nee, in De Kaasfabriek is het ook uiteindelijk anders gegaan dan ik had gepland. Ik neem veel aan van mijn redacteur en uitgever als ze me op de gebreken van mijn boek wijzen. Soms ga ik te snel, sla ik stappen in de ontwikkeling van de personages over. Je ziet tijdens het schrijven niet altijd meer helder wat er ontbreekt, dan is het fijn als er iemand meekijkt."

Vind je het wenselijk om gehecht te raken aan je personages?

"Je moet je verbonden voelen, maar je hebt ook voldoende afstand nodig om harde beslissingen te nemen. In mijn thriller Toen het donker werd wordt een van de hoofdpersonen achtervolgd door criminelen. Met heel mijn hart wilde ik dat hij aan ze ontkwam, maar tegelijkertijd dacht ik dat het beter zou zijn als hij doodgeschoten werd. Niemand zou dat verwachten. Het moment dat ik hem laat afknallen is heftig om te schrijven."

Beleef je dan kortstondig een gevoel van rouw?

"Ik ben me er natuurlijk wel van bewust dat hij niet bestaat, maar iets in mij denkt: Oh nee, wat doe je nou? Als je een hoofdpersoon laat doodgaan, heb je er een andere hoofdpersoon naast nodig. Daarmee loopt het verhaal natuurlijk deels toch wel goed af, wat ook wel fijn is. Anders bezorg je de lezer nog een depressie."

“Vrouwen hebben het altijd gedaan. Al vanaf het moment dat Eva de appel plukte. Als je dat gaat rechtzetten krijg je al snel een feministisch label.”
Simone van der Vlugt

In jouw historische roman Schilderslief staat Geertje Dircx centraal, de minnares van schilder Rembrandt. Dircx wordt in de geschiedenisboeken verguisd, maar in jouw roman krijgt ze eerherstel. Hoe verleidelijk is het om in historische romans de geschiedenis aan te vullen?

"Heel verleidelijk, maar ik ga altijd af op aanwijzingen die het verleden mij geeft. We weten bijvoorbeeld dat Geertje tien jaar lang voor een gezin met kinderen in Hoorn gezorgd heeft. Het jongste kind uit dat gezin heeft ze haar door Rembrandt geschilderde portret nagelaten. Daaruit kun je afleiden dat ze van kinderen hield en dat haar band met Rembrandts zoon Titus ook goed moet zijn geweest."

Had het eerherstel van Geertje Dircx een feministisch motief?

"Dat was niet mijn opzet. Ik stuit meestal op een stukje geschiedenis dat vragen oproept. Omdat ik een vrouw ben, vind ik verhalen over vrouwen interessant. Vaak gaan die over vrouwen die achtergesteld werden. Vrouwen hebben het altijd gedaan. Al vanaf het moment dat Eva de appel plukte. Als je het voor hen opneemt, krijg je al snel een feministisch label."

Simone van der Vlugt 25 jaar in het vak

  • 1995: Debuteert op 29-jarige leeftijd
  • 2004: Schrijft bestseller De Reünie
  • 2007: Half miljoen exemplaren van eerste drie thrillers verkocht
  • 2009: Blauw Water beste Nederlandstalige thriller
  • 2010: Op klaarlichte Dag krijgt NS Publieksprijs

Wat is er in jouw carrière niet gelukt?

"Alles is gelukt. Als ik geen goed idee heb, dan begin ik er niet aan. Dat gevoel ontstaat nu langzaam bij thrillers. Mijn collega's en ik hebben er zoveel geschreven dat ze op elkaar beginnen te lijken. Dan ben ik er klaar mee. Ik heb een keer een reeks geschreven (De Lois-Trilogie, red.). Ik wist van tevoren dat het niet meer dan drie delen zouden worden. Mijn uitgever wilde graag een vierde deel, mede omdat de andere delen werden verfilmd. Maar ik had geen goed idee voor een vervolg en ik wilde de serie niet uitmelken. Daarmee doe je afbreuk aan de voorgaande delen. Je kunt één keer een minder boek schrijven, maar als het nog een keer gebeurt haken je lezers af."

Aan welke genres brand jij je vingers niet?

"Ik hou niet van horror en fantasy. Die Vijftig Tinten Grijs-boeken scoorden als een tierelier, maar ik heb moeite met seks in boeken. Dat vind ik zo verschrikkelijk moeilijk om te schrijven. Het wordt heel snel ordinair of lachwekkend. Ik heb ook het gevoel dat de hele familie over mijn schouder meekijkt tijdens het schrijven. Ik vind het gênant, maar soms ontkom je er niet aan."

In De Kaasfabriek gebruikt een personage het woord 'neuken'. Dat viel ook erg uit de toon met de rest van het boek.

"Omdat het niet bij mij past, zo praat ik niet. Maar mijn personage wel. Ik ben niet preuts, ik waak er gewoon voor dat het plat wordt. Dat gegooi met vleeswaren, ik hoef het allemaal niet te weten. In sommige boeken wordt seks prachtig beschreven, op een romantische manier. Dat vind ik mooier, knapper ook. In Blauw Water zit een verkrachtingsscène, daar zag ik tegenop. Maar het moest echt in het verhaal. Met zo'n alinea kan ik twee dagen bezig zijn."

Hoe bereid je je daarop voor?

"Dat gebeurt in je hoofd. Je verplaatst je in de hoofdpersoon. Schrijft op wat er in je opkomt, wat je zou voelen, wat je zou denken. Dat geldt ook voor het beschrijven van innerlijke angsten. Ik ben heel bang om met de auto het water in te rijden. Ik heb dat een keer bijna meegemaakt. In Blauw Water laat ik een hoofdpersoon met haar auto het water in rijden. Dat vond ik zo heftig. Maar dat zijn ook weer de beste passages."

“Toen de arts belde, zei hij dat het melanoom 0,6 millimeter was ingegroeid. Ik was veilig, maar barstte in tranen uit. Ik ben daarna nog wekenlang doodmoe van de spanning geweest. Dat heeft ontzettend veel invloed gehad op mij.”
Simone van der Vlugt

Helpt het verwerken van jouw angsten in romans met het overwinnen ervan?

"Ik heb onderzoek gedaan naar wat er gebeurt als een auto in het water belandt. Daardoor is mijn angst niet afgenomen, maar ik weet nu dat je tien tot twaalf seconden hebt voordat de elektronica het begeeft. Het eerste wat je moet doen, is je lampen aanzetten. Daarna ramen openen of je noodhamer pakken. Liefst een glow in the dark exemplaar, anders kun je hem niet vinden. Liever nog houd je hem in je hand als je langs het water rijdt. Ik gaf mijn kinderen ook instructies toen ze jonger waren, zij hadden ook een noodhamer.

Toen ik over een brand moest schrijven, deed ik daar weer onderzoek voor. En werd ik me bewust van de gevaren in huis. Je hebt maar een paar seconden om uit een huis vol rook te ontsnappen. Je moet over de grond kruipen, want giftige gassen stijgen op. In het boek In mijn Dromen beschrijf ik een vliegtuigongeval. Ook toen heb ik me verdiept in wat je moet doen tijdens zo'n situatie. Bijvoorbeeld geen teenslippers dragen, omdat je wellicht door brandend materiaal moet stappen. Tel het aantal stoelen naar de nooddeur en ga zo maar door. Ik ben iemand die alles graag onder controle heeft."

Moet een schrijver zelf voldoende meemaken om goede boeken te kunnen schrijven?

"Ik ben al honderd jaar getrouwd. Mijn ouders leven nog en ik heb nooit grote verliezen geleden. Ik weet dat het maf klinkt, maar echte rouw voelde ik pas toen mijn hond vier maanden geleden overleed. Hij was mijn beste maatje. Ik heb mijn verdriet direct opgeschreven in een schrift. Op een dag zal het wel in een boek terechtkomen. "

Compenseert het drama in je boeken een betrekkelijk kalm leven?

"Ik heb wel het een en ander meegemaakt. Bijvoorbeeld een ernstige vorm van huidkanker. Ik kwam erachter toen ik met mijn man bij de huisarts was, omdat hij zijn voet bezeerd had. In de wachtkamer pakte ik lukraak een tijdschrift midden uit de stapel en daarin las ik een stuk over huidkanker. Ik kwam erachter dat een moedervlek op mijn borst aan alle symptomen voldeed en maakte direct een afspraak met de dokter. Die hoefde er maar met een zaklampje op te schijnen en stuurde me direct naar het ziekenhuis: een melanoom.

Als een melanoom 1 millimeter je huid in is gegroeid, komt het in je bloedbaan. En dan komt het overal. Nadat ik geopereerd was, moest ik twee weken wachten op de onderzoeksresultaten. Toen de arts belde zei hij dat het melanoom 0,6 millimeter was ingegroeid. Ik was veilig, maar ik barstte in tranen uit. Ik ben daarna nog wekenlang doodmoe van de spanning geweest. Dat melanoom heeft ontzettend veel invloed gehad op mij. Als ik in mijn boeken moet beschrijven hoe mensen door het oog van de naald kruipen of intense angst ervaren, keer ik altijd terug naar die periode. Als je een of twee heftige dingen in je leven hebt meegemaakt, kun je daar de rest van je leven uit putten."

De Kaasfabriek verschijnt op 25 augustus bij uitgeverij Ambo Anthos.