Het is deze week tien jaar geleden dat Apple zijn eerste iPad in Nederland op de markt bracht. Inmiddels is de naam iPad synoniem aan tablet, maar door de jaren heen is er wel een en ander veranderd. Niet alleen in het apparaat zelf, maar ook in het gebruik.

"De laatste keer dat er zo veel enthousiasme was over een tablet, was toen er geboden op stonden", schreef The Wall Street Journal voorafgaand aan de komst van de originele iPad in januari 2010. De quote haalde de presentatie van wijlen Apple-directeur Steve Jobs, die de iPad presenteerde.

Vóór Apple instapte, waren er al pogingen gedaan om tablets op de markt te brengen - door bijvoorbeeld Microsoft - maar die waren vaak log, langzaam en draaiden een onaangepaste versie van Windows. De iPad was een stuk handzamer en draaide iOS, het besturingssysteem van Apple dat zich al had bewezen op de iPhone.

Jobs zag tijdens de presentatie wel enige noodzaak om het idee van een tablet uit te leggen. "We gebruiken allemaal laptops en smartphones, is daar tussenin nog plek voor een ander apparaat?", vroeg hij zich af. Zijn antwoord: ja, als het bepaalde dingen beter doet dan de smartphone en laptop. "Denk aan browsen, e-mails verwerken, foto's bekijken en delen, video's kijken, muziek luisteren, gamen en e-books lezen."

"Als het deze dingen niet beter doet dan de telefoon of laptop, hoeft het apparaat er niet te zijn. Wij denken daadwerkelijk vooruitgang te hebben geboekt met de iPad."

Gemengde reacties, goed verkocht

Hoewel de tablet aanvankelijk toch met gemengde reacties werd ontvangen - in de pers werd de iPad her en der een flop genoemd - verkocht Apple er in het eerste jaar 7,5 miljoen. Dat waren er in 2011 al 32,4 miljoen en het jaar daarna 58,3 miljoen. De iPad-verkoop piekte in 2013, toen er 71 miljoen van over de toonbank gingen. Daarna stagneerden de verkoopcijfers. Het totale aantal verkopen staat na tien jaar op 350 miljoen. Apple had met de iPad een markt aangeboord die er daarvoor niet of nauwelijks was.

In Nederland hebben volgens onderzoek van GfK en Screenforce (pdf) inmiddels bijna tien miljoen mensen een tablet. Hoeveel daarvan iPads zijn, is niet bekend. Wel is duidelijk dat het tabletgebruik de afgelopen jaren stabiel is gebleven - weinig mensen die nog geen tablet hebben, zijn van plan er alsnog een te nemen.

Browsen is, zoals Jobs al voorspelde, nog steeds de meestgebruikte functie van de tablet. Mediagebruik is populair. Op dat gebied worden in Nederland de apps YouTube, Netflix, Spotify, NU.nl en NOS als de meestgebruikte genoemd. Saillant detail uit een rapport van Pornhub van afgelopen jaar: het tabletbezoek nam met 17 procent af ten opzichte van het jaar ervoor, terwijl het bezoek vanaf een smartphone toenam.

Praktische zaken die Nederlanders op een tablet doen, zoals mailen en bekijken van foto's, namen het afgelopen jaar ook af volgens het onderzoek van GfK. Gamen, online shoppen en bankieren namen juist toe.

iPadscholen kwamen en gingen

Tegenwoordig zijn kinderen vooral in de weer met een iPad om YouTube te kijken en spelletjes te spelen, maar een aantal jaren geleden leek de tablet de scholen te veroveren. Maurice de Hond maakte in 2014 werk van de zogeheten 'iPadscholen', omdat hij zag dat jonge kinderen snel heel vaardig werden met iPads.

De iPadscholen maakten in plaats van boeken gebruik van iPads. Veel moderner, maar het bood ook mogelijkheden voor onderwijs op maat. Het idee werd opgepikt en in 2015 en 2016 waren er tientallen iPadscholen. In de praktijk bleven leerlingen weg, waardoor het schoolbestuur van deze scholen in 2018 failliet werd verklaard.

Hoe de iPad in tien jaar veranderde

Door de jaren heen bleef Apple zijn iPads doorontwikkelen, hoewel er in de kern weinig aan het apparaat veranderde. Toch werd de tablet lichter, krachtiger en werd er in het gebruik meer mogelijk. Dit zijn hardwarematig de grootste veranderingen.

  • 2011: De iPad 2 is de eerste iPad met een camera, zodat je ermee kan videobellen.
  • 2012: De derde iPad, simpelweg 'iPad', krijgt een Retina-display en maakt de resolutie van het scherm een stuk hoger. Ook brengt Apple de kleinere iPad mini uit, met een scherm van 8 inch (tegenover de 9,7 inch van een reguliere iPad).
  • 2013: De eerste iPad Air is een stuk handzamer, vanwege zijn dunnere behuizing en lichtere gewicht.
  • 2015: Apple brengt de eerste iPad Pro uit, met een groter 12,9 inchscherm. Voor het eerst werkt het apparaat met een toetsenbord en een stylus van Apple.
  • 2017: Er verschijnt een goedkopere iPad, met een iets minder scherm, minder speakers en zonder aansluiting voor accessoires.
  • 2018: Een nieuw ontwerp voor de iPad Pro, nu met een scherm van 11 inch dat omringd wordt door dunnere randen. Het apparaat ondersteunt Face ID-gezichtsontgrendeling.

iPad weekt los van de iPhone

Om van de iPad een veelzijdigere tablet te maken, sleutelde Apple door de jaren heen ook flink aan de software. Sinds iOS 9 (2015) is Apple de software voor iPads serieuzer gaan nemen. Toen verschenen de eerste belangrijke functies voor multitasken, zoals het naast elkaar zetten van apps.

Later voegde Apple daar het verslepen van bestanden en het toevoegen van een mapje met bestanden aan toe. Pas vorig jaar kwam de iPad echt los van de iPhone, toen Apple iPadOS introduceerde, een speciaal besturingssysteem voor de iPad.

Steeds meer een laptop

In de afgelopen tien jaar is Apple iets afgeweken van de originele visie van Jobs, die niet wilde dat de iPad een laptopvervanger werd. "Je volgende computer is geen computer", schrijft Apple nu zelfs in de tekst bij de recentste iPad Pro.

De iPad is in dat opzicht veel meer op een laptop gaan lijken, niet alleen vanwege de krachtigere hardware. Er bestaat nu een iPad-toetsenbord van Apple waarop zelfs een trackpad aanwezig is. Voor het eerst in tien jaar is de iPad met een muis te bedienen. Daarmee is de iPad losgeweekt van de iPhone, maar lijkt hij meer op de MacBook dan Jobs aanvankelijk voor ogen had.

Verbetering: De iPad Pro uit 2018 had een scherm van 11 inch, in plaats van 10,5 inch zoals eerder in de tekst stond. Dit is aangepast.