In de rechtbank van Den Bosch werd deze week de definitieve tenlastelegging gepresenteerd tegen 'maffiabaas' Martien R. en enkele van zijn familieleden. De man zou als leider van een criminele organisatie verantwoordelijk zijn voor de handel in drugs en wapens, gesteund door zijn familie en mensen daaromheen.

Als de mannen op 17 februari de rechtbank van Den Bosch worden binnengeleid is het een warm weerzien tussen familieleden. Vader Martien, zoon Anton en Martiens broer Toon, allen telgen van de in Brabant en omstreken beruchte familie R.

Ze hebben elkaar niet meer gezien sinds wat in politiejargon een 'klapdag' heet, verwijzend naar de politie-inval in november vorig jaar op een woonwagenkamp in Oss.

Het is het sluitstuk van Operatie Alfa, een strafrechtelijk onderzoek naar onder meer de handel en productie van verdovende middelen en de handel in vuurwapens. Na de inval in Oss volgen een woonwagenkamp in Lith en meerdere huiszoekingen, waaronder in het Belgische Lommel.

De vangst bestaat uit liters chemicaliën om drugs mee te produceren. En in een bosperceel nabij het kamp in Oss worden drie bunkers met daarin zware wapens, explosieven en xtc-pillen gevonden, in de gaten gehouden door beveiligingscamera's.

Aantal arrestaties: vijftien, onder wie liefst zeven leden van de familie R. Onlangs gevolgd door nummer acht met de aanhouding van een voortvluchtige die eveneens luistert naar de naam Toon, een neef van Martien. Martien zelf vormt volgens justitie het middelpunt, als leider van de criminele organisatie.

De 49-jarige man geniet de bijnaam de 'godfather uit Oss'. Een titel die de man zelf verre van zich werpt. Hij hekelt het beeld dat van hem wordt neergezet in de media. "Wat ik ben, is de most hunted man", houdt R. de rechtbank voor, verwijzend naar de volgens hem onterechte jacht op hem door de politie.

Beeld van een van de ondergrondse bunkers. (Foto: Politie)

Martien al jaren met misdrijven in verband gebracht

Martien vertelt de rechter hoe hij in de afgelopen jaren in verband is gebracht met liquidaties, zoals die op Henk Baum in maart 2018 en die van Peter Netten in juni van datzelfde jaar. Volgens Martien heeft hij de man nog proberen te reanimeren. Tevergeefs. Als de politie arriveert wordt hij als enige gefouilleerd. Martien laat zijn advocaat een klacht indienen.

Het verhaal dat hij Kaan D. 1,5 miljoen euro heeft betaald om op te draaien voor de moord op Netten om zijn zoon Anton uit de wind te houden, is volgens Martien onzin. Onderdeel van de heksenjacht.

Zo moet ook de verdenking van zijn betrokkenheid bij de mislukte moordpogingen op zijn ex-vriendin Bianca van der H., tevens de weduwe van Hans van Geenen, worden gezien.

Van Geenen is een drugscrimineel die in 2008 door meerdere kogels om het leven wordt gebracht al rijdend op de A73. Martien en zijn neef Toon worden in eerste instantie veroordeeld tot respectievelijk 23 en 20 jaar cel, maar in hoger beroep vrijgesproken bij gebrek aan bewijs.

'De jacht wordt geopend'

"Vanaf dat moment wordt de jacht geopend", aldus Martien, de man die in de jaren zeventig van de vorige eeuw opgroeit op Vorstengrafdonk in Oss. Het woonwagenkamp op de Osse Heide dat zijn naam dankt aan het vorstengraf dat in 1933 werd ontdekt bij de aanleg van het kamp voor toen nog rondreizende zigeuners.

In de jaren zestig wordt het kamp omgeturnd tot een zogenaamd woonwagencentrum met voorzieningen zoals een school, kapel en verloskamer. Maatregelen waarmee de overheid hoopt dat de positie van de woonwagenbewoners zal verbeteren. Ondertussen worden ze ver weggestopt van de bewoonde wereld.

Het beleid heeft dan ook een tegenovergesteld effect en de woonwagencentra worden in de jaren daarop vrijplaatsen van criminaliteit, waar de politie zijn gezicht niet durft te laten zien. Belasting wordt er niet meer geheven.

Reden voor de overheid om in de jaren tachtig ervoor te kiezen de kampen weer te ontmantelen. Volgens het Brabants Dagblad mede de reden voor de familie R. om naar een kamp in het aan de Maas gelegen Lith te verhuizen. Een ander deel van de familie, onder wie Martien, trekt naar de Hoogheuvelstraat in Oss. Eind 2019 valt de politie beide kampen binnen.

Deel van de wapens gevonden in het onderzoek (Foto: Politie)

Politie: Familie R. al decennialang bepalend

Politiechef van Oost-Brabant Wilbert Paulissen zei hierover in Nieuwsuur dat de familie R. al decennialang beeldbepalend is in Brabant, maar ook daarbuiten.

In het onderzoek Met grof geschut (pdf) van onderzoeksbureau Beke, gespecialiseerd op het gebied van veiligheid en criminaliteit, kan er volgens deskundigen met recht worden gesproken over Brabantse maffia. Met Martien als leidend figuur van een strak georganiseerde organisatie leunend op een duidelijke familiehiërarchie.

Binnen de groep verdachten heerst een zwijgcultuur. "Bekennen is de politie verwennen", is het motto. En mensen die wel verklaringen durven af te leggen worden volgens justitie ernstig bedreigd, mishandeld of er wordt brand bij ze gesticht.

Onderzoek bij het huis van Martien R. in Berghem. (Foto: Pro Shots)

Bedreigingen als aanleiding onderzoek

Bedreigingen die over een langere periode zouden hebben plaatsgevonden door de familie R., vormen in 2016 de aanleiding voor Operatie Alfa.

Dankzij een nog onbekend huzarenstukje weet de politie door te dringen tot in de woonwagenkampen met als belangrijkste centrale punt een schuurtje aan de Hoogheuvelstraat in Oss, volgens het Openbaar Ministerie (OM) de vergaderlocatie van de organisatie. De politie heeft het schuurtje behangen met afluisterapparatuur en zelfs een camera gericht op de ingang.

En ondanks dat een van de microfoons blijkbaar dicht bij geluidsboxen is opgehangen waar veelal piratenmuziek door schalde, zegt justitie een schat aan bewijs te hebben verzameld.

Bewijs dat Martien leider is van een crimineel samenwerkingsverband dat "zich op grote schaal bezighield met het importeren van containers met cocaïne uit Zuid-Amerika", aldus de officier van justitie op de eerste zitting.

Een man die volgens het OM geweld niet schuwt, verwijzend naar een bericht dat zij toeschrijven aan Martien: "Je hebt een paar foutjes gemaakt, vriend. Kijk, dit is jouw zoon (…) en daarna ga je er zelf aan."

De advocaat van Martien, Jan-Hein Kuijpers, noemt het allemaal show rond wat gewoon een "doodgewone wapen- en drugszaak" is, aldus de advocaat. "Een godfather, de zoveelste, is geboren."