In de cabaretwereld was het leven altijd overzichtelijk. Je wint als comedian een wedstrijd zoals Camaretten, de tv-wereld omarmt je en laat jouw show zien of zet je aan de talkshowtafel. Het grote geld haal je vervolgens op in de theaters. Maar door social distancing zit er behoorlijk wat zand in die machine. En moesten comedians sowieso al niet iets nieuws verzinnen?

Comedian Stefan Pop plaatste vier jaar geleden zijn complete show op YouTube toen hij het geloof in dat klassieke cabaretmodel begon te verliezen. Het leek hem een doodlopende straat voor de lange termijn.

De toekomst van comedy zou online plaatsvinden en dus bedacht hij Daily Pop, een show met sketches die hij op YouTube zou zetten. Maar ja, NPO3 had interesse in zijn idee, betaalde in één keer een bedrag waardoor hij het programma écht mooi kon maken en Klikbeet ontstond.

“Wij comedians voelden ons lange tijd te goed om het via YouTube te doen.”
Stefan Pop, comedian

Zijn online plannen belandden even in de koelkast, maar eind vorig jaar begon het toch weer te jeuken. En dus startte hij een eigen YouTube-kanaal met vanuit zijn tuinhuisje ingesproken columns, een format samen met Toomler-collega's en nog wat delen uit recente shows.

Ook begon hij begin maart een podcast met vriend Rayen Panday. "Ik kijk goed naar de Amerikaanse komiek Andrew Schulz die veel online doet en natuurlijk naar YouTubers. Zij maken gave dingen, trekken veel publiek online en verdienen het grote geld met merchandise en in het theater. Wij comedians voelden ons lange tijd te goed om het op die manier te doen, maar we zijn ingehaald door de YouTubers."

Stefan Pop tijdens een optreden in Toomler. "Ik ben er wel van teruggekomen dat je je geld vooral in het theater verdient." (Foto: Toomler)

Filmpjes bekijken van begin tot eind

Hij is nog lang niet waar hij zijn wil, maar zijn Google Analytics-cijfers zien er veelbelovend uit. Van 3 maart tot 31 mei had hij 1,2 miljoen vertoningen (de laatste dagen meer dan 20.000 per dag) en elke dag komen er ongeveer zestig abonnees bij.

"Ik wist dat YouTube de missing link was, maar snapte niet hoe het werkte. Je moet dus een voorstelling maken van een half uur en dat opknippen in stukjes van drie minuten. Door dat te spreiden win ik weer tijd om nieuwe dingen te maken. Het duurt best lang voordat je in het algoritme van YouTube komt; het gaat tegenwoordig vooral om het percentage mensen dat jouw filmpjes uitkijkt en dat zit bij mij op 75 procent. Dan snapt YouTube dat ze bij mijn filmpjes blijven kijken en dat waarderen ze juist."

Verdient Pop met YouTube serieus geld of moet hij uiteindelijk cashen in het theater wanneer dat weer mogelijk is? "Een maand geleden zou ik zeggen: je verdient vooral in het theater. Maar daar ben ik wel van terug aan het komen, hoor. Ik zit nu op 10 dollar (8,80 euro) per dag en dat is toch zo'n 300 dollar per maand. De investeringskosten zijn nu nog gigantisch, maar als ik die views kan vervijfvoudigen, begint het aantrekkelijk te worden."

Pionierende Lama's laten online kijkers betalen voor show

Tijl Beckand zag ook brood in de YouTube-route. Direct na het ingaan van de lockdown belde de comedian met De Lama's-collega's Ruben van der Meer en Ruben Nicolai om Quarantaine TV te maken. "Dat liep goed, het leverde publiciteit op en we hadden een uitzending met 300.000 mensen."

Toch vond hij het model niet ideaal. "Ga ervan uit dat een miljoen views 1.000 euro oplevert. Dus die 300.000 kijkers leverden ons drieën elk 100 euro op. Voor de echte verdiensten moet je dus aan productplacement (merken en producten aanprijzen in je video's, red.) doen of een grote sponsor hebben, maar dan worden het al snel reclamespots."

“De chef-kok geeft zijn afhaalmaaltijden toch ook niet gratis weg?”
Tijl Beckand, comedian

Dus werd het tijd voor plan 2. Dat hield in: een online comedyshow met betalende toeschouwers. "Ik ken de chef-kok van het Rijksmuseum die afhaalmaaltijden ging doen, maar die geeft hij toch ook niet gratis weg? Waarom zou je - als de theaterwereld op zijn gat ligt - alles gratis op YouTube zetten?"

Een werkende online show kwam neer op een investering van 10.000 euro. Beckand en zijn collega's deden twee online shows voor vijftienhonderd mensen per show die elk een tientje betaalden.

Tijl Beckand en Ruben van der Meer tijdens hun YouTube-show met live publiek. (Foto: screenshot YouTube)

"We hebben echt gepionierd. Wij hebben in totaal 30.000 euro omgezet. Met alle kosten eraf aan techniek, cameramensen, catering, landingspagina en iemand die het videoverkeer regelt, hebben Ruben, Ruben en ik 2.200 euro te verdelen, dat is ongeveer 350 euro per show." Het is een begin. "Op 26 en 27 juni hebben we nóg twee shows en dan is de techniek veel verder."

Is dit een model waar zijn wereld mee verder kan? "Mijn vriend van het Rijksmuseum zei ook: we gaan die take-out behouden en ondertussen blijven mensen ook naar het restaurant gaan. Dat geldt ook voor mij; ik verwacht niet dat er voor het einde van dit jaar vijftienhonderd mensen in de theaters zitten en dan is dit een gaaf alternatief."

Online als extraatje en niet als hoofdact

Cabaretier Martijn Koning ziet online ook veel mogelijkheden, al pakt hij het iets anders aan."Ik pak straks gewoon een microfoon en ga het doen. Ik wil alleen niet dat het online gedeelte van mijn werk achter een betaalmuur komt, ga gewoon grappige dingen maken en die zet ik online. Daardoor wek je de interesse, doe je aan klantenwerving en daar vraag je dan later geld voor in het theater."

Toch ziet hij een belangrijke 'maar': "Mijn probleem is wel dat ik graag iets met publiek erbij doe." Online is dus meer als extraatje, niet als hoofdact.

Jeff Dunhams video met Achmed the dead terrorist verscheen in 2007 voor het eerst op YouTube en is inmiddels honderden miljoenen keren bekeken. (Foto: BrunoPress)

Eenzelfde businessmodel als in het voetbal

Dat rechtstreeks (goed) geld verdienen via YouTube niet makkelijk is, weet ook Denis Doeland. Hij helpt muzikanten, artiesten en bedrijven bij de overstap naar digitaal. Dat deed hij in het verleden voor ID&T, maar nu alweer een tijd voor zichzelf. "Ik vind comedian Jeff Dunham wel een mooi voorbeeld van iemand die het online goed doet. Hij doet veel kort werk online en bouwt daarmee een geweldig grote groep fans op. Het gevolg is dat hij zijn tour altijd goed uitverkoopt, want die fans kopen een kaartje."

Wat je volgens Doeland moet doen, is het publiek nieuwsgierig maken met goede content. "Je moet dus korte filmpjes maken van een minuut of drie met kleine grapjes waardoor mensen langer willen kijken. Als je elke dinsdag en donderdag om 16.00 uur met de grap van de week komt, dan ga je aan dat platform bouwen. Die content zorgt ervoor dat je jouw kaarten gaat verkopen, want dan heb je eenmaal een publiek opgebouwd."

Maar wat als die kaartverkoop wegvalt, zoals nu het geval is? Doeland: "Je krijgt nu steeds meer hybride modellen waarbij je je jouw inkomstenstromen uit verschillende bronnen haalt. Ik kan me bijvoorbeeld best voorstellen dat je veel algemene content weggeeft, maar dat je andere content wat duurder gaat verkopen, dus dat jouw grootste fans met honderd man naar het theater komen voor veel geld, dat er een online stream is voor een tientje en dat de rest gewoon jouw grappen bekijkt."

"Zo werkt dat ook bij voetbal: sommigen kijken de samenvattingen, anderen hebben een FOX-abonnement en de derde groep gaat naar het stadion. Zo moeten comedians ook over hun business gaan nadenken."