Delano R., ook wel bekend als 'Keylow', is leider van motorclub Caloh Wagoh en staat deze week terecht voor het laten uitvoeren van liquidaties in opdracht van Ridouan T. en anderen. Hoe het leven van een gekozen beroepscrimineel verliep.

Als de wegen rondom het Justitieel Complex Schiphol worden afgezet voor de aanvoer van verdachten in het Eris-proces tegen leden van Caloh Wagoh, ontbreekt R. steevast. "Wagenziekte", is de uitleg van zijn advocaat over de oprichter van een motorclub.

In 1973 komt het gezin R. vanuit Suriname naar Den Haag en vestigt zich in het deel van de Molenwijk dat vanaf de jaren tachtig 'het vergeten dorp' wordt genoemd.

'Keylow' vertelt in de in 2009 verschenen documentaire Crips, Strapped 'n strong dat zijn vader monteur was, maar in Nederland alleen maar slechte baantjes krijgt aangeboden en daarom zijn geld "ergens anders vandaan gaat halen". "In Suriname noemen ze dat de hossel."

Op jonge leeftijd ziet R. zichzelf geconfronteerd met de gevolgen van die criminaliteit als hij samen met zijn broers een woning moet schoonmaken van een vriend van zijn vader. De muren zitten vol met bloedspetters, net als het tapijt.

Voor vorming belangrijk

Deze "criminogene factoren", het opgroeien in een achterstandswijk en het gevoel dat ze minder waren vanwege hun huidskleur "is heel bepalend geweest in zijn vorming (van R., red.)", legt criminoloog Robby Roks uit.

Roks, criminoloog aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam, schrijft tijdens zijn studie een scriptie over de Haagse Crips die onder leiding staan van 'Keylow'. Roks loopt vanaf 2011 drie jaar lang mee met de gang die in 1989 ontstond.

Het is de eerste Crips-bende in Nederland geïnspireerd op de gelijknamige bendes in Los Angeles. Een betonnen pleintje, niet groter dan een voetbalveld, is voor R. en zijn vrienden hun hood.

De samenstelling van de bende, die varieert qua grootte, bestaat uit voornamelijk Surinaamse en Antilliaanse mannen. Velen van hen komen uit gebroken gezinnen. De Crips vormen een surrogaatfamilie.

Ze verdienen geld met de handel in drugs die ze onder meer in handen krijgen door zogenoemde ripdeals: het stelen van een partij drugs van andere criminelen. Voor R. is het "gewoon werk".

Crips laten zich zien in de media

De Crips schuwen de media niet. Het doel was om aan mensen te laten zien waarom ze leefden zoals ze leefden. "De boodschap uitdragen dat het harde straatleven een realiteit was in Nederland", legt Roks uit.

Een gewenste bijkomstigheid is volgens Roks het opdoen van criminele contacten. En met 'succes'. Een man die in 1994 een straf van vijftien jaar uitzit voor de moord op zijn ex-vriendin, benadert R. met de vraag hem te bevrijden uit de gevangenis in Scheveningen. 'Keylow' gaat aan de slag.

'Bedankt dat u van mij een crimineel maakt'

Hij laat een dan zeventienjarig bendelid een helikopter huren in België voor een rondvlucht bij de Pier van Scheveningen. Eenmaal in de lucht zet de jongen een pistool op het hoofd van de piloot en dwingt hem naar de gevangenis te vliegen. Het plan mislukt, omdat de man die bevrijd wilde worden niet op de luchtplaats staat als de helikopter arriveert.

Een maand later worden het bendelid en 'Keylow' aangehouden en in november 1994 veroordeeld tot respectievelijk twee en vier jaar. De dan 24-jarige R. vertelt in het boek Crips.nl, 15 jaar gangcultuur in Nederland van Saul van Stapele dat hij na het uitspreken van het vonnis tegen de rechter zei: "Bedankt dat u van mij nu een echte crimineel gaat maken."

Het opgaan van de Crips in Caloh Wagoh

Waarom R. in 2016 besluit dat de Crips opgaan in motorclub Caloh Wagoh is niet helemaal duidelijk. Roks vertelt dat het contact met motorbendes niet nieuw is voor de bendeleden.

Zo staan ze in 2011 op uitnodiging van de inmiddels verboden motorclub Satudarah in een loods in Tilburg Kerst te vieren. Ook leden van No Surrender bezoeken de Crips in Den Haag, maar van een echte samenwerking is nooit sprake.

Mogelijk heeft het te maken met het feit dat de bende, die inmiddels de naam Rollin 200 Main Triad Neighborhood Crips, draagt, in 2016 behoorlijk is uitgedund qua leden.

Op de website van Caloh Wagoh valt te lezen dat 'Keylow' bevriend raakt met de oprichter van motorclub Trailer Trash en zo in contact komt met ene Leen. Het zijn Leen en 'Keylow' die uiteindelijk besluiten Caloh Wagoh op te richten.

Aanvoer van verdachten in proces tegen Caloh Wagoh. (Foto: Joris Peters)

R. als vermeend leider van moordcommando

Inmiddels worden leden van de motorbende ervan verdacht als moordcommando's te hebben gefungeerd met R. als de man die de opdrachten voor liquidaties aannam en uitbesteedde.

Het Openbaar Ministerie (OM) beschikt mede dankzij 'Keylow' over een "ware goudmijn" aan informatie. Justitie maakt dankbaar gebruik van gemaakte videobeelden en foto's van versleutelde berichten die R. heeft gemaakt. Sommige met zijn eigen duim erop als onbedoeld bewijs.

Naar eigen zeggen heeft hij deze beelden gemaakt, omdat hij bezig was met een documentaire. Deze opmerking wordt in eerste instantie weggelachen, totdat NRC bericht over de samenwerking van 'Keylow' met RTL en ook Netflix.

De gesprekken, die fragmentarisch door het OM worden besproken, gaan tussen 'Keylow' onder de bijnaam 'C-Murdah' en mogelijk Ridouan T., onder een hele trits aan bijnamen als 'enemy for all motherfucker', 'angel of dark' en 'public enemy1'.

De inhoud is volgens het OM niks minder dan "murder on demand (moord op bestelling, red.)"

Roks wil niet al te diep ingaan op de verdenkingen tegen R. zolang de zaak nog onder de rechter is. "Maar als ik het onderzoek bekijk, verbaast het gebruik van dusdanig geweld me niet. Geweld is altijd een thema geweest. Zijn toekomstplan was een grote klapper maken en de rest van zijn leven chillen."