Nu Boris Johnson een flinke overwinning heeft weten te boeken, lijkt de Brexit op 31 januari eindelijk plaats te gaan vinden. Geloof het of niet: hiermee is pas de eerste horde genomen. Het komende jaar zal er weer flink worden onderhandeld. Dit keer niet over hoe de Britten uit de EU vertrekken, maar over hoe de handel eruit gaat zien ná de Brexit. Een paar dingen die je hierover moet weten.

Wat wordt er allemaal geregeld?

Heel veel. Moderne, uitgebreide handelsakkoorden gaan over veel meer dan - om maar wat te noemen - tarieven op auto's.

Ja, natuurlijk wordt er gesproken over tarieven, maar de EU zal ook zijn best doen om ervoor te zorgen dat het economische speelveld gelijk blijft. Denk bijvoorbeeld aan afspraken over staatssteun en arbeidsvoorwaarden, om ervoor te zorgen dat de Britten niet opeens heel goedkoop kunnen concurreren met de Europese landen.

Wat een grote rol zal spelen, zijn de zogenoemde rules of origin: afspraken over wanneer een product wordt gezien als afkomstig uit de EU of afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk. Stel: de motor en de wielen van een auto worden gefabriceerd in het VK, maar de delen worden in elkaar gezet in Frankrijk; is het dan een Britse auto of een Franse auto?

Een ander heikel punt is de visserij. Nu mogen EU-lidstaten nog vissen in elkaars wateren. Dat verandert als de Britten uit de EU vertrekken. Zo zijn er nog tal van onderwerpen waarover de EU en het VK de komende maanden moeten onderhandelen.

Is er een deadline?

Jazeker. 31 december 2020.

Gaan ze die halen?

Het wordt wel heel krap. Doorgaans wordt over dit soort handelsakkoorden jarenlang onderhandeld. Zo is er zeven jaar lang onderhandeld over CETA, het handelsakkoord tussen Canada en de EU waarmee premier Johnson de onderhandelingen graag vergelijkt.

Kan de deadline verschoven worden?

Ja, maar niet meer last minute, zoals het afgelopen jaar steeds gebeurde. De Britten moeten uiterlijk eind juni om verlenging vragen. Die verlenging is dan voor één of twee jaar.

Wat als de deadline niet wordt gehaald?

Dan geldt er alsnog een harde Brexit, die tot flinke chaos kan leiden.

Hoe zit het in dat geval met de Ierse grens?

Wanneer een meerderheid van het Britse Lagerhuis de Brexit-deal van Johnson heeft goedgekeurd, keuren ze ook de Ierse backstop goed: de noodoplossing voor de Ierse grens. Klappen de handelsonderhandelingen, dan zijn er dus al afspraken gemaakt om de Ierse grens open te houden.

Dat ziet er zo uit: Hoewel Noord-Ierland officieel samen met de rest van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese douane-unie stapt na de Brexit, blijft de grens tussen Ierland en Noord-Ierland open. Dat kan omdat Noord-Ierland zich na de Brexit aan regels voor de Europese interne markt zal blijven houden. Goederen worden gecontroleerd op de plek waar zij Noord-Ierland binnenkomen.

Er komt een mechanisme om te bekijken of het risico bestaat dat die goederen in Ierland terecht zullen komen (en zo op de Europese interne markt belanden). Als dat zo is, moeten ze aan EU-regels voldoen en worden er invoertarieven op geheven.

Britse verkiezingen: 'Johnson kan doen wat hij maar wil'
207
Britse verkiezingen: 'Johnson kan doen wat hij maar wil'