Op 1 december doet de nieuwe Europese Commissie, bestaande uit 28 Eurocommissarissen, onder leiding van Ursula von der Leyen haar intrede. Dat klinkt misschien als ver van je bed, maar dat is het niet. Om deze vier commissarissen kan je de komende vijf jaar zeker niet heen.

Frans Timmermans (Nederland): Klimaat, het stokpaardje van deze Commissie

Frans Timmermans, uitvoerend vicevoorzitter Europese Commissie (Foto: Pro Shots)

Frans Timmermans wordt verantwoordelijk voor het stokpaardje van deze Commissie: Klimaat en de daaraan gerelateerde 'Green Deal'. De Nederlander, die ook zelf kandidaat was voor het voorzitterschap van de Commissie, was de rechterhand van de vorige voorzitter Jean-Claude Juncker en speelt ook nu weer een belangrijke rol. Zo is hij opnieuw uitvoerend vicevoorzitter en houdt hij toezicht op alle commissarissen die ook maar iets te maken hebben met de Green Deal.

Timmermans zal meteen van wal steken en binnen honderd dagen een klimaatwet presenteren, met daarin onder meer de ambitieuze doelstelling dat de Europese Unie voor 2050 klimaatneutraal moet zijn. Hij zal die wet gaan opstellen met een oude bekende in zijn Commissie, voormalig PvdA-voorzitter Diederik Samsom.

Om in 2050 klimaatneutraal te zijn moeten lidstaten hun uitstoot minimaliseren of compenseren, bijvoorbeeld door het planten van bomen of opslaan van CO2 in de grond. 25 lidstaten zijn voor de plannen, maar Tsjechië, Hongarije en Polen zijn nog niet overtuigd.

Timmermans heeft daarom de zware taak om niet alleen externe klimaatsceptici zoals China en de Verenigde Staten, maar ook nog eigen lidstaten te overtuigen van zijn groene plannen.

Margaritis Schinas (Griekenland): Migratiebeleid, zijn grote uitdaging

Margaritis Schinas

Margaritis Schinas

Margaritis Schinas is ook vicevoorzitter van de Europese Commissie. (Foto:Reuters)

Margaritis Schinas is ook een oude bekende van de Europese Commissie, hij is namelijk sinds 2014 hoofd woordvoering. De Griek wordt verantwoordelijk voor de portfolio Europese levenswijze, een titel die behoorlijk wat stof deed opwaaien in het Europees parlement. Het doel van deze portfolio was oorspronkelijk om "de Europese manier van leven te beschermen". Daar was echter zoveel kritiek op dat dit werd veranderd naar "het promoten van de Europese levenswijze".

Onder de Europese levenswijze valt onder meer het migratiebeleid. Dat opnieuw een Griek de functie van Eurocommissaris voor Migratie bekleedt is niet zo verwonderlijk gezien veel vluchtelingen via de Griekse stranden naar Europa komen.

Het migratiebeleid wordt ook meteen een van de grootste uitdagingen voor Schinas. Na de vluchtelingencrisis van 2015 bleek dat de Europese regels omtrent migratie niet toereikend genoeg zijn en de migratiedeal met Turkije maar een tijdelijke oplossing is. Daarbij helpt het niet dat sommige lidstaten, zoals Polen en Hongarije, geen asielzoekers willen opnemen. Dit tot frustratie van andere lidstaten, die hen ervan beschuldigen alleen de lusten en niet de lasten van de EU op zich nemen.

Het is aan Schinas om een migratieplan te bedenken waarin alle lidstaten van de EU hun steentje bij gaan dragen, voordat een nieuwe vluchtelingencrisis ontstaat.

Margrethe Vestager (Denemarken): Techreuzen aanpakken

Margrethe Vestager

Margrethe Vestager

Margrethe Vestager is ook vicevoorzitter van de Commissie. (Foto: Reuters)

Het gebeurt niet vaak; een Eurocommissaris die nog een tweede termijn van vijf jaar aangaat op dezelfde plek. Margrethe Vestager is een uitzondering in dezen: zij zal tot en met 2025 wederom de portefeuille Mededinging in handen krijgen.

Daarnaast krijgt de Deense nog een nieuwe portefeuille: ze mag het digitale beleid van de EU gaan coördineren. En dat is niet gek: Vestager wordt in haar eerste termijn bekend als aanpakker van techreuzen als Apple en Google. Onder haar bewind oordeelt Brussel dat Apple te weinig belasting betaalde in Ierland. En werden er om uiteenlopende redenen miljardenboetes uitgedeeld aan Google en Facebook.

Boetes voor techgiganten

  • 2017: Apple 13 miljard euro – naheffing belasting Ierland
  • 2017: Facebook 110 miljoen euro - voor misleidende informatie omtrent overname WhatsApp
  • 2017: Google 2,42 miljard euro - machtsmisbruik met eigen zoekmachine
  • 2018: Google 4,34 miljard euro - machtsmisbruik met mobiele besturingssysteem Android
  • 2019: Google 1,49 miljard euro - belemmeren van concurrerende adverteerders

Daarmee schopte ze tegen het zere been van de Amerikaanse president Donald Trump. "Ze klaagt al onze bedrijven aan", klaagde Trump eerder dit jaar. "Ze haat de Verenigde Staten, misschien is ze wel de grootste VS-hater die ik ooit heb ontmoet", aldus Trump.

De woorden van Trump deren Vestager niet. Sterker nog: ze wil de duimschroeven de komende jaren juist verder aandraaien. Hoe ze dat precies gaat doen, is niet bekend. Wel is duidelijk dat maatregelen tegen techreuzen verder moeten gaan dan boetes uitdelen. Vestager is van mening dat de boetes niet het juiste effect hebben: ze weerhouden techgiganten er niet van concurrentie te herstellen.

Haar taak de volgende periode? Beleid maken waardoor techgiganten zich aan de regels houden, in plaats van langlopende onderzoeken waaruit een reactionaire boete volgt.

Phil Hogan (Ierland): 'Farmer Phil' gaat de handel in

Phil Hogan, de Eurocommissaris voor Handel. (Foto: Reuters)

De handelsoorlog tussen de VS en China, handelsspanningen met Trump, en oh ja, de Britten moeten de EU nog steeds verlaten. Op het gebied van handel zijn er voldoende potentiële knelpunten binnen de Commissie. De ervaren Phil Hogan krijgt de handelsportefeuille de komende vijf jaar in handen.

De Ier kent verschillende bijnamen. Zo wordt hij in Ierland 'Big Phil' genoemd, omdat hij een politiek zwaargewicht is en ook nog eens 1,96 meter lang. Ook Juncker heeft een koosnaampje voor hem: 'Farmer Phil', verwijzend naar de portefeuille die hij binnen de Commissie van Juncker draagt. Hogan is de afgelopen vijf jaar namelijk eindverantwoordelijk voor de landbouwportefeuille, een van de zwaarste portefeuilles binnen de EU.

Hogan zal met de portefeuille Handel het voortouw nemen in de post-Brexit-onderhandelingen, dit terwijl 'Big Phil' niet bekendstaat als fan van de Brexit. In de afgelopen jaren laat hij zich als een van de vertrouwenspersonen van Juncker meermaals negatief uit over het vertrek van de Britten uit de EU.

Hij beschuldigt de Britse premier Boris Johnson onder meer van "gokken" met het Ierse vredesproces en hij noemt Global Britain (het beeld dat Brexit-aanhangers voor ogen hebben, dat het VK na de Brexit met de hele wereld kan handelen) "een terugkeer naar een middelgrote natie", een implicatie dat het VK minder belangrijk wordt door uit de EU te stappen.

De Brexit is ook juist een van de redenen waarom de Ier de portefeuille krijgt. De Ieren zullen hun belangrijkste handelspartner verliezen en dus de zwaarste economische klap krijgen. Ook wordt met de keuze benadrukt dat Brussel volledig achter Ierland staat als het gaat om de Ierse grenskwestie binnen het Brexit-dossier.

De overige portefeuilles binnen de Europese Commissie.