Het Nederlands elftal heeft na de zege op Noord-Ierland (3-1) eindelijk weer een eindtoernooi in zicht. Deelname aan het EK van 2020 zal de bekroning zijn van de onwaarschijnlijke transformatie die Oranje de afgelopen anderhalf jaar heeft ondergaan. Deze vijf veranderingen vormden de basis voor de wederopstanding.

1. Van duiventil naar vaste groep

Bondscoach Ronald Koeman kapte maandag op zijn persconferentie voorafgaand aan de wedstrijd tegen Noord-Ierland geïrriteerd een vraag van een journalist af. Hij vond dat het op de KNVB Campus in Zeist wel genoeg over de spelers die in de definitieve selectie ontbraken was gegaan, en dan met name over waarom Luuk de Jong wél en Wout Weghorst níét was geselecteerd.

Het antwoord klonk steeds hetzelfde: Koeman kiest het liefst voor een vaste groep. Een groot verschil met de duiventil die Nederland onder zijn voorgangers Guus Hiddink, Danny Blind en Dick Advocaat was. Ter illustratie: Koeman gebruikte dit jaar in totaal slechts 21 spelers, een veel kleiner aantal dan in de voorbije vijf jaar (37 in 2018, 37 in 2017, 36 in 2016, 35 in 2015 en 37 in 2014).

Uitgerekend De Jong maakte donderdag in de blessuretijd van de tweede helft de cruciale 2-1 tegen Noord-Ierland, waarmee Oranje een grote stap naar het EK zette. Koeman weigerde echter na afloop zijn gelijk te halen. Hij was van mening dat dat te makkelijk was richting "mensen die zomaar wat roepen", maar kon een grote glimlach niet onderdrukken.

Laatste tien wedstrijden Oranje onder Koeman

  • Nederland-Noord-Ierland 3-1 (EK-kwalificatie)
  • Estland-Nederland 0-4 (EK-kwalificatie)
  • Duitsland-Nederland 2-4 (EK-kwalificatie)
  • Portugal-Nederland 1-0 (Nations League)
  • Nederland-Engeland 3-1 (Nations League)
  • Nederland-Duitsland 2-3 (EK-kwalificatie)
  • Nederland-Wit-Rusland 4-0 (EK-kwalificatie)
  • Duitsland-Nederland 2-2 (Nations League)
  • Nederland-Frankrijk 2-0 (Nations League)
  • België-Nederland 1-1 (vriendschappelijk)

2. Minder openheid, meer rust

De aankomst bij Grand Hotel Huis ter Duin in Noordwijk, de openbare trainingen op het veld van Quick Boys in Katwijk en de uitgebreide interviews van spelers met journalisten: het is allemaal verleden tijd sinds de aanstelling van Koeman. Hij beweerde dat het na dertig jaar tijd was voor een stukje professionalisering en koos voor de Zeister bossen als thuisbasis.

Hotel Woudschoten werd compleet verbouwd zodat het de spelers aan niets ontbreekt, het trainingscomplex op de KNVB Campus werd stevig onder handen genomen voor een wat betere uitstraling en de oefensessies vinden voornamelijk plaats achter gesloten deuren, waardoor journalisten en fans nog maar zelden een inkijkje krijgen. Minder openheid dus, maar meer rust rond de ploeg.

"Ik wil niet meer terug naar Noordwijk", zei Georginio Wijnaldum eerder deze week. "De hele setting staat in het teken van presteren met Oranje en het EK halen. Hier doen we dingen met elkaar en praten we veel met elkaar. Ons doel is het EK. Daarmee word je continu geconfronteerd hier in Zeist. Vandaar ben ik achteraf blij met onze verhuizing van Noordwijk naar de KNVB."

Hotel Woudschoten is sinds vorig jaar het spelershotel van het Nederlands elftal. (Foto: Pro Shots)

3. Van talent naar absolute top

Matthijs de Ligt, Frenkie de Jong, Donny van de Beek, Steven Bergwijn en Donyell Malen: spelers die een paar jaar geleden aan het begin van hun loopbaan stonden, maar nu tot de toptalenten van Europa behoren. En dan zijn voormalige talenten als Virgil van Dijk en Wijnaldum ook nog eens doorgestoten naar de wereldtop.

Nederland heeft natuurlijk ook veel baat gehad bij het Europese succes van Ajax van vorig seizoen. De Amsterdammers reikten dankzij zeges op onder andere Real Madrid en Juventus tot de halve finales van de Champions League, een podium waarop status en prestige op het spel staan en talenten in razendsnel tempo konden doorgroeien.

"Ik denk dat de golfbeweging van talent de voornaamste reden is van het feit dat het nu weer goed gaat met het Nederlands elftal", aldus Koeman. "Maar daarnaast stoppen we meer energie in training en fitness, maken we meer uren dan een aantal jaren geleden. We hebben geleerd dat dit veel meer kan, en veel meer moet."

De elftalfoto van het Nederlands elftal voor de wedstrijd tegen Noord-Ierland. (Foto: Pro Shots)

4. Geen botsende ego's meer

Ryan Babel baarde in de vorige interlandperiode opzien met een aantal pittige uitspraken. De routinier constateerde meer saamhorigheid in de huidige selectie ten opzichte van die waartoe hij in het verleden behoorde. Opvallend, omdat Babel mee mocht naar het WK van 2010 in Zuid-Afrika, waar Nederland maar net naast de eerste wereldtitel greep.

"Je had in die tijd de battle tussen 'De Grote Vier'", doelde hij op Wesley Sneijder, Arjen Robben, Rafael van der Vaart en Robin van Persie. "Zij wilden in mijn beleving allemaal de nummer één zijn. Hoe gek het ook klinkt: dit is volgens mij meer een team. Ik heb nu niet het gevoel dat we ego's hebben. We gunnen elkaar allemaal wat meer."

Of Babel chargeert of niet, duidelijk is dat de saamhorigheid binnen het huidige Oranje groter is dan ooit. En áls er al onderlinge wrijving is, dan komt dat door de geslotenheid van het team niet naar buiten. Op sociale media zie je spelers vooral foto's delen waarop ze gezellig bij het haardvuur zitten in Zeist.

Wesley Sneijder, Arjen Robben en Robin van Persie tijdens een wedstrijd van het Nederlands elftal. (Foto: Pro Shots)

5. Terug naar het realisme van Van Gaal

Louis van Gaal stapte bij het WK van 2014 in Brazilië, waar verrassend de derde plaats werd behaald, af van het gebruikelijke 4-3-3, maar zijn opvolgers Hiddink en Blind wilden terug naar de Hollandse School en concludeerden dat het ook wel met 4-3-3 kon. Dat kon dus niet, met alle gevolgen van dien: het EK van 2016 en het WK van 2018 werden gemist.

Onder Koeman viert het realisme weer hoogtij. Hij stelde dat zijn selectie niet goed genoeg was om 4-3-3 te spelen en startte met 5-3-2 om van daaruit een stijgende lijn te ontwikkelen. Dat lukte. Niet alleen kan Nederland zich opmaken voor het EK, ook werd met een finaleplek indruk gemaakt in de Nations League. Oranje was in de laatste twaalf maanden te sterk voor onder meer Engeland, Frankrijk en Duitsland (twee keer zelfs). Dat had niemand durven voorspellen.

"Ik ben een coach die verandert van systemen", vertelde Koeman. "Mijn team moet meerdere systemen kunnen spelen. Met het oog op de tegenstander verander je weleens. Dat is niet verdedigend, maar dat helpt je met het inspelen op de zwaktes van een tegenstander. We hebben laten zien dat er heel veel toekomst in dit Nederlands elftal zit. Waarom zouden wij niet mee kunnen doen om de prijzen?"