Over ruim een half jaar is het zover: dan keert het circus van de Formule 1 terug in Nederland. Dát de Grand Prix er komt lijkt wel zeker te zijn, maar toch moeten er nog een hoop werkzaamheden worden verricht op en rond het circuit van Zandvoort. Vier obstakels rond de Nederlandse GP op een rij.

1. Natuurvergunning en milieuorganisaties

Om het ruim zeventig jaar oude racecircuit van Zandvoort klaar te maken voor de terugkeer van het Formule 1-circus in Nederland zijn meerdere aanpassingen nodig. De meeste van deze aanpassingen - denk aan de bouw van tijdelijke tribunes, het aanpassen van toegangspaden en het slopen van een gebouw op het circuit - vinden plaats op het terrein van het circuit.

Maar omdat het circuit aan de rand van het beschermde natuurgebied Zuid-Kennemerland ligt, is een natuurvergunning nodig voordat de werkzaamheden kunnen beginnen.

Die natuurvergunning was eind september nog niet aangevraagd bij de provincie Noord-Holland, maar inmiddels is dat wel het geval, laat een woordvoerder van de provincie weten. Omdat de tijd dringt neemt de provincie naar verwachting komende week een besluit over het verlenen van de vergunning.

Maar ook als de vergunning wordt toegekend, betekent dat nog niet automatisch dat de werkzaamheden door kunnen gaan. Milieuorganisaties staan al in de startblokken om de gang naar de rechter te maken, omdat ze bang zijn dat er schade aan de natuur wordt aangericht en dat zeldzame diersoorten als de zandhagedis en rugstreeppad worden verjaagd.

Een jonge rugstreeppad. (foto: Job van der Plicht)

2. Stikstofproblematiek in Nederland

Ook de landelijke stikstofproblematiek raakt de voorbereidingen van de Grand Prix in Zandvoort. Jarenlang is in Nederland te veel stikstof uitgestoten, die kwetsbare natuurgebieden aantast.

Op het moment dat er in de buurt van beschermde natuur werkzaamheden worden uitgevoerd waarbij stikstof vrijkomt, is een vergunning nodig. Sinds 2015 werd die vergunning verleend op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS). De uitstoot van stikstof zou op een later moment worden gecompenseerd, zodat er alvast gebouwd kon worden.

Maar van dat compenseren kwam het lang niet altijd meer. Daarom zette de Raad van State in mei een streep door het PAS, nadat het Europese Hof van Justitie dat in november vorig jaar ook al had gedaan.

Ineens lagen duizenden bouwprojecten stil, zo ook de werkzaamheden op de Grand Prix van Zandvoort. Het is niet langer meer toegestaan om extra stikstof in de buurt van natuurgebieden uit te stoten, als die niet op een andere manier wordt gecompenseerd.

Het kabinet heeft vrijdag besloten om de snelheid op sommige wegen te verlagen en boeren die met hun bedrijf veel stikstof uitstoten uit te kopen. Daardoor moet de uitstoot van stikstof afnemen en komt er weer ruimte vrij voor bouwprojecten.

Wat voor gevolgen dat heeft voor de Nederlandse GP is nog niet duidelijk. Maar mocht het zo zijn dat er geen vergunning wordt verleend, dan kan het race-evenement wel doorgaan, maar moet dat gebeuren op een onaangepast circuit.

Jan Lammers, sportief directeur van de Nederlandse Grand Prix, liet eerder weten dat dat zou betekenen dat niet alles zo "comfortabel, veilig en duurzaam" zou worden als de organisatie wil.

3. Begroting gemeente Zandvoort nog niet rond

Een belangrijk punt voor de bereikbaarheid van Zandvoort tijdens de Nederlandse GP is dat de Grand Prix-begroting die de gemeente Zandvoort heeft opgesteld "onder spanning staat".

In maart van dit jaar ging de gemeenteraad van Zandvoort akkoord met een bijdrage van 4 miljoen euro aan het organiseren van een Grand Prix. Dat geld wordt niet besteed aan de Grand Prix zelf, maar aan randzaken als bereikbaarheid van Zandvoort in die eerste week van mei.

Vorige maand bleek echter dat die 4 miljoen euro van de gemeente Zandvoort niet voldoende is. Zo is in dat budget geen rekening gehouden met een lobbyist "die een bijdrage moet leveren aan het oplossen van het mobiliteitsvraagstuk" en zijn de ambtenaren veel tijd kwijt aan de vele vragen die op de gemeente afkomen.

Daarnaast is het voor Zandvoort een verrassing dat het moet meebetalen aan werkzaamheden aan het spoor, die ervoor moeten zorgen dat Zandvoort ook goed per trein bereikbaar is tijdens de Grand Prix. Hoeveel geld de gemeente Zandvoort precies tekortkomt, wordt eind deze maand duidelijk.

4. Zonder financiering rijden treinen niet

De gemeente Zandvoort hoeft de lasten voor de werkzaamheden aan het spoor niet alleen te dragen. In totaal heeft ProRail 7 miljoen euro nodig om het spoor dusdanig te verbouwen dat het de reizigersstroom tijdens race-evenementen aankan. Zandvoort moet daar ruim 1,3 miljoen euro van betalen.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat draagt 2,35 miljoen euro bij aan het project en de provincie Noord-Holland 1,45 miljoen euro. Ook Vervoerregio Amsterdam doet een duit in het zakje met 600.000 euro. De gemeenten Haarlem, Bloemendaal en Heemstede betalen gezamenlijk nog eens bijna 1,3 miljoen euro.

Probleem is echter dat alleen de bijdrage van het ministerie van Infrastructuur zeker is. Over de rest moet de besluitvorming nog plaatsvinden. Als alles volgens plan verloopt, gaan die besluiten allemaal in oktober vallen, maar ProRail en de Nederlandse Spoorwegen (NS) benadrukken het belang van het bij elkaar krijgen van die financiële middelen.

“Normaal gesproken maken 5.000 reizigers per week gebruik van deze lijn. Tijdens de Grand Prix zijn dat er 120.000 in drie dagen.”
Woordvoerder ProRail

"Normaal gesproken maken vijfduizend reizigers per week gebruik van deze lijn", zegt een woordvoerder van ProRail. "Tijdens de Grand Prix zijn dat er 120.000 in drie dagen." Om die enorme stijging aan reizigers aan te kunnen, moeten treinen vaker rijden. Nu kunnen dat er vier per uur zijn, maar dat moet worden opgetrokken tot tien per uur.

Gebeurt dat niet, omdat er bijvoorbeeld geen geld voor is, dan wordt het een "chaos". "Dan komt de veiligheid in het geding en dat willen we voorkomen en dus zullen de treinen op dat traject helemaal niet rijden", aldus de ProRail-woordvoerder.

De 120.000 treinreizigers zullen tijdens de Grand Prix dan een andere manier van vervoer moeten vinden en dat zal de bereikbaarheid van het dorp niet ten goede komen. "Maar," zegt de woordvoerder, "we gaan ervan uit dat we een akkoord hebben en dan kunnen we in het najaar nog beginnen met de werkzaamheden. Die zullen dan ruim voor 1 mei klaar zijn."