Ongeloof en angst zijn emoties die elkaar na de moord op advocaat Derk Wiersum afwisselen binnen alle geledingen van de Nederlandse rechtsstaat. Voor iedereen is dit een nieuwe situatie en de vraag is: hoe nu verder? NU.nl volgde de nasleep van de liquidatie van dichtbij.

Via de toegangsweg naar het Justitieel Complex Schiphol rijden dinsdag gepantserde voertuigen met daarin zwaarbewapende agenten van de Dienst Speciale Interventies. Het gebeurt onder toeziend oog van leden van de Koninklijke Marechaussee die zich tactisch in de omgeving hebben opgesteld.

Het is nog geen week na de moord op Wiersum als op 24 september binnen de muren van de extra beveiligde rechtbank in Badhoevedorp het proces tegen Ridouan Taghi en zijn vermeende criminele organisatie verdergaat.

Als alle procespartijen eenmaal binnen zijn, patrouilleert de marechaussee rondom de gevangenis. Ze zijn afkomstig van de Koningin Máximakazerne die op een steenworp afstand ligt.

Ze zijn al sinds 6.00 uur die ochtend in touw om te voorkomen dat opnieuw iemand die bij de zaak tegen Taghi betrokken is geliquideerd wordt. Wiersum was de advocaat van Nabil B., de kroongetuige in dit proces.

"De politiek kijkt mee", krijgen de marechaussees op het hart gedrukt tijdens hun briefing. Alles moet goed verlopen.

Journalisten worden op gepaste afstand gehouden

Journalisten, die ondanks de beslotenheid waarin de rechtszaak plaatsvindt toch naar de rechtbank zijn gekomen, moeten plaatsnemen op een grasstrook tegenover de hoofdingang tussen geplaatste dranghekken, onder toeziend oog van de marechaussee die de instructie heeft gekregen de media op gepaste afstand te houden.

Binnen in een van de rechtszalen wordt op verzoek van de rechtbank niet de moord op Wiersum behandeld, maar alleen de voorlopige hechtenis van de terechtstaande verdachten. Dat is de reden dat kroongetuige B. er niet is. Hij blijft zeker vastzitten.

Angst onder advocaten na moord is groot

De aanwezige advocaten krijgen de instructie niet met de media over de zitting te praten, maar willen vaak überhaupt al niks zeggen. In ieder geval niet in de openbaarheid. De angst onder de beroepsgroep is groot, zoals alles rond deze zaak onder hoogspanning staat.

Een week geleden waren de meeste van hen nog in de rechtbank van Amsterdam om hun verdriet te delen. De speciaal gelaste bijeenkomst was op een kleine 3 kilometer van het schietincident, waar politielinten nog steeds de plaats delict afschermden.

Nu ruim een week later vragen advocaten zich af wie de volgende is na de moord op hun collega. Dat dit soort dingen niet in Nederland gebeuren, is namelijk voor altijd onwaar gebleken.

Forensisch onderzoek in Amsterdam na de moord op Wiersum. (Foto: NU.nl/Joris Peters)

Nauw contact met Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid

Johan Rijlaarsdam, de algemeen deken van de Nederlandse orde van advocaten, zegt dat advocaten weleens vaker zijn bedreigd, "maar dat zich dat nu vertaalt in een moord is nieuw".

"Er is bezorgdheid en advocaten vragen zich af wat dit betekent voor hen in de praktijk", vult hij aan. Voor Rijlaarsdam is het directe gevolg dat hij sinds de liquidatie in nauw contact staat met de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV).

Het NCTV geeft sinds de dag van de moord leiding aan een nieuw opgericht team dat de beveiliging coördineert van advocaten, officieren van justitie en rechters die betrokken zijn bij de zaak tegen Taghi.

Inmiddels worden tientallen personen en locaties in het hele land beveiligd.

Zwaarbewapende marechaussees ingezet bij proces-Taghi
63
Zwaarbewapende marechaussees ingezet bij proces-Taghi

De druk op het politiekorps wordt steeds groter

De nieuwe eenheid trekt een zware wissel op het politiekorps in Nederland. Agenten worden uit de wijk gehaald en nu volledig ingezet voor de beveiliging van personen. "Nodig, want de rechtsstaat staat onder druk", stelt korpschef Erik Akerboom, maar "een forse opgave die alle eenheden treft", aldus de politie.

Zo ook het al te krappe politiekorps in Amsterdam waarbij de liquidatie van Wiersum hard aankwam. "Dit heeft een hele grote impact op politiemensen", legt een woordvoerder uit. "En als de georganiseerde misdaad inderdaad verantwoordelijk is, betekent dat weer een nieuwe dimensie in het geweld."

Met een grootschalig rechercheteam wordt vol ingezet op het pakken van de moordenaar van Wiersum. Agenten uit Amsterdam werken samen met leden en specialisten van andere eenheden. Het gevolg is dat andere onderzoeken vertraging oplopen.

De roep om extra politiecapaciteit is dan ook groot. "Het water staat ons echt aan de lippen", aldus burgemeester Femke Halsema donderdag tijdens het spoeddebat in de Amsterdamse raad waarin de moord op Wiersum werd besproken.

De roep vanuit de raad om extra agenten noemt Halsema begrijpelijk, maar ze wijst naar Den Haag. De politiek moet zorgen voor de middelen en instrumenten om de orde te handhaven. "Ons krimpende korps zit tot 2023 onder het aantal agenten dat wij nodig hebben", verzucht de burgemeester.

Wie was de geliquideerde advocaat Derk Wiersum?
1
Wie was de geliquideerde advocaat Derk Wiersum?

Vakbond vreest voor uitholling politieorganisatie

Ondertussen heeft de minister van Veiligheid en Justitie, Ferd Grapperhaus, bekendgemaakt dat er ook een nieuwe drugseenheid moet komen die zich op "oprollen, afpakken en voorkomen" focust, aldus de minister in televisieprogramma Buitenhof.

"Incidentpolitiek", noemt Gerrit van de Kamp, voorzitter van de politievakbond ACP, het. "Er zijn simpelweg te weinig politiemensen, en niet alleen wij kampen met een tekort. Dat geldt ook voor de FIOD, douane en de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging." En dat zijn juist de andere organisaties die mensen zouden moeten leveren aan de nieuwe narcoticabrigade.

"Op deze manier ben je de politieorganisatie aan het uithollen", zegt Van de Kamp, die vindt dat er eerst maar eens geld op tafel moet komen.

Opvullen posities binnen nieuwe drugseenheid is dilemma

Met de vraag waar de politiemensen voor de nieuwe eenheid vandaan moeten komen, houdt de korpsleiding zich nu bezig. "Het aantal van 445 man verdeeld over tien teams, zoals gemeld in het AD, klopt in ieder geval niet", benadrukt een woordvoerder.

"Het dilemma is of we die posities binnen die nieuwe eenheid gaan opvullen met mensen die we in dienst hebben, of dat we die gaan opleiden", vervolgt hij. "In het laatste geval gaan daar nog jaren overheen. En hoeveel geld krijgen we te besteden? Dat is een vraag voor de minister."

De onzekerheid na de dood van Wiersum blijft groot en de vraag is of Nederland wel berekend is op dit type geweld.