Meer dan twintig Democraten hebben zich in de Verenigde Staten verkiesbaar gesteld als dé presidentskandidaat van hun partij. Tijdens de afgelopen twee weken lieten zij zich zien op de Iowa State Fair, een verplichte campagnestop in de staat waar Democraten volgend jaar als eerste zullen stemmen in de voorverkiezingen. Oud-vicepresident Joe Biden is momenteel de topfavoriet, maar hij kan niet op zijn lauweren rusten.

Op de grote jaarmarkt, waar de landbouw- en veeteeltsectoren van Iowa wordt gevierd, happen de kandidaten in karbonades op stokjes, knabbelen ze aan maïskolven, maken ze ritjes in het reuzenrad en ontmoeten ze vooral heel veel gewone Amerikanen.

Maar liefst 22 Democratische kandidaten zijn nog in de race om het op 3 november volgend jaar te mogen opnemen tegen zittend president Donald Trump. Langzamerhand geven de eersten de strijd op, nadat hun campagne in de eerste fase van de race niet van de grond wist te komen. Aan de andere kant van de kandidatenpoule tekent zich geleidelijk een kopgroep af. Er kan nog veel gebeuren, maar op dit moment lijken de volgende kandidaten de meeste kans te maken.

De Favoriet

Joseph 'Uncle Joe' Biden

Joe Biden is een partijicoon; hij was van 1972 tot 2009 senator voor de staat Delaware en acht jaar lang vicepresident onder Barack Obama. Hij vertegenwoordigt de Democratische gevestigde orde, het pragmatisch-linkse Amerika van de vakbonden en de witte arbeidersklasse.

Biden heeft volgens een meerderheid van de Democratische kiezers de beste papieren om Trump te verslaan. Hij gaat al maanden aan kop in de peilingen. Met gemiddeld zo'n 30 procent staat hij op flinke afstand van de rest van de kandidaten. Hij geniet landelijk grote naamsbekendheid.

Zijn echtgenote, Jill Biden, zei het tijdens een campagnebijeenkomst in New Hampshire zo: "Uw kandidaat is mogelijk beter dan Joe op het gebied van bijvoorbeeld zorg. Maar u moet kijken naar wie deze verkiezingen gaat winnen."

De oud-vicepresident staat bekend om zijn verbale flaters. Hij liet zich begin augustus nog ontglippen dat "arme kinderen net zo slim zijn als witte kinderen". Maar 'Ome Joe' bezit ook de charme om zich met een kwinkslag en een volkse spreuk uit pijnlijke sociale situaties te redden.

Standpunten

De Democratische partij is in de oppositie naar links gedreven, terwijl Biden een man van het centrum is. Hij staat voor de status quo, zoals die was voordat Trump het politieke toneel betrad. Hij laat zich tijdens de campagne voorstaan op de verrichtingen van de regering-Obama.

“En misschien moet u even slikken en zeggen: 'Oké, ik vind persoonlijk die en die beter', maar uw bottom line moet zijn dat we Trump moeten verslaan.”
Jill Biden, echtgenote van Joe

Hij heeft onder meer beloofd de delen van de Affordable Care Act (Obamacare) die door de Republikeinen zijn teruggedraaid te herstellen en kwam onlangs met een gedetailleerd klimaatplan, waarin hij zich aansloot bij de bredere roep om een 'Green New Deal' binnen de Democratische partij.

Zwaktes

Grotere zwakheden dan zijn reputatie als een flapuit heeft de kandidaat ook, zeker rond de rol die hij speelde in verschillende rassenkwesties. Tijdens de jaren tachtig en negentig was hij een van de drijvende Democratische krachten achter de War on Drugs en de opkomst van de gevangenisindustrie. Die troffen met name de Afro-Amerikaanse gemeenschap onevenredig hard.

Hoewel Biden aan kop gaat in de peilingen, is het nog niet zeker dat hij de nominatie zal veiligstellen. In de afgelopen maanden viel op dat de 76-jarige aanmerkelijk minder scherp en energiek was dan voorheen. Tijdens de Democratische debatten maakte hij zijn spreektijd bijvoorbeeld een aantal keren niet vol, terwijl vroeger een span ploegpaarden nodig was geweest om hem bij de microfoon weg te slepen.

De Uitdagers

De Revolutionair: Bernie Sanders

De senator uit Vermont is geen lid van de Democratische Partij, maar heeft als onafhankelijk politicus een samenwerkingsovereenkomst met de Democraten. Hij noemt zichzelf een 'democratisch socialist' naar Scandinavisch voorbeeld en ziet dat als alternatief voor "onbelemmerd kapitalisme".

Tijdens de voorverkiezingen voor de presidentsverkiezingen van 2016 wist Sanders 43 procent van de Democratische kiesmannen voor zich te winnen, tegen Hillary Clintons 55 procent.

Standpunten

Sanders is een van de meest linkse politici van de VS en kan bogen op grote persoonlijke populariteit, vooral onder jonge Democraten. Hij wil onder meer gratis onderwijs voor alle Amerikanen, alle studieschulden kwijtschelden, een nationale ziektekostenverzekering en maatregelen om een einde te maken aan massadetentie.

De senator uit Vermont kan bogen op de hulp van enthousiaste vrijwilligers en financiert zijn campagne met bijdragen van kleine donoren. Geld van grote bedrijven, de financiële sector en grote politieke lobbyorganisaties weigert hij. Ook de campagne van zijn vriendin Elizabeth Warren drijft op een grote hoeveelheid kleine bijdragen.

Zwaktes

Ondanks de vurigheid van zijn aanhangers, is Sanders landelijk een nichepoliticus. Hij is aanzienlijk linkser dan het gros van de Democraten. De partij is linkser dan voorheen, maar het woord 'socialist' jaagt veel Amerikanen nog steeds angst aan. Het is de vraag of Sanders genoeg steun van (zwevende) kiezers uit het midden kan vergaren om een gevaar voor Trump te vormen.

Daar komt bij dat de senator uit Vermont weliswaar een ideologische dynamo met veel ideeën is, maar zijn handelsmerk, luidruchtige stekeligheid, hem bepaald niet knuffelbaar maakt. Ook is hij met zijn 77 jaar de oudste kandidaat en zou hij de oudste binnenkomer in het Oval Office ooit zijn. (Dat laatste geldt ook voor Biden).

De Beleidstijger: Elizabeth Warren

Elizabeth Warren was hoogleraar aan de prestigieuze Harvard University, gespecialiseerd in faillissementen. Ze bereikte nationale bekendheid nadat ze in de nasleep van de bankencrisis van 2008 aandrong op strengere regelgeving.

De 70-jarige maakte haar entree in de politiek in 2012, toen ze Republikein Scott Brown versloeg en de eerste vrouwelijke senator voor de staat Massachusetts werd. In 2018 werd ze met een ruime marge herkozen.

Standpunten

Warren behoort tot de linkervleugel van de partij. Haar verleden als hoogleraar is goed zichtbaar in haar campagne. Ze wordt breed geprezen om haar intelligentie en is de kandidaat met veruit de meeste (en de meest concrete en gedetailleerde) beleidsplannen.

Ze stelt voor om het hoger onderwijs gratis te maken, alle huishoudens op het Amerikaanse platteland te voorzien van glasvezelverbindingen en grote technologieconcerns als Amazon op te breken om eerlijke concurrentie te bevorderen. Om die voorstellen te bekostigen, moeten rijken en grote bedrijven veel zwaarder worden belast.

Zwaktes

Een probleem voor Warren is dat zelfs Democratische kiezers die onder de indruk van haar zijn eraan twijfelen of ze zich met Trump kan meten in een moddergevecht.

Dat is grotendeels terug te leiden naar een akkefietje uit 2016. Toen gaf Trump haar de bijnaam 'Pocahontas', omdat Warren zichzelf op een lijst met hoogleraren had omschreven als native American. Hij trok dat in twijfel en spoorde haar aan een DNA-test te doen. Warren liet zich uit de tent lokken. Hoewel de test liet zien dat er inderdaad indianen onder haar voorouders waren, geldt het gesteggel over haar stamboom als een publicitaire nederlaag.

De Pragmaticus: Kamala Harris

Kamala Harris is met haar 54 jaar een stuk jonger dan de andere drie. Ze wordt vaak vergeleken met Barack Obama - niet alleen als aantrekkelijke politica van gemengde afkomst (haar vader kwam uit Jamaica, haar moeder uit India), maar ook omdat het gemak waarmee ze een zaal vol mensen om haar vinger windt opvalt.

Harris was de procureur-generaal van Californië. In de afgelopen twee jaar leerde het Amerikaanse publiek haar kennen als bikkelharde ondervraagster tijdens hoorzittingen over de benoemingen van opperrechter Brett Kavanaugh en justitieminister William Barr.

Standpunten

Harris is een Democratische centrist, geen linkse hervormer. Ze steunt een publieke ziektekostenverzekering voor alle Amerikanen, maar wil dat het mogelijk blijft om een private verzekering af te sluiten. De senator uit Californië staat achter de Green New Deal, maar vindt de plannen van onder anderen de linkse belofte Alexandria Ocasio-Cortez te ver gaan.

“Joe Biden zou een geweldige running mate zijn.”
Kamala Harris, Democratische presidentskandidaat

In tegenstelling tot veel van haar tegenkandidaten is Harris geen ideoloog, maar neemt ze haar beslissingen vooral op grond van pragmatiek. Ze ligt wat dat betreft dichter bij status-quokandidaat Biden dan bij de rest. Dat werd ook opgemerkt door collega's, die zich hardop afvroegen of ze niet een uitstekende running mate (kandidaat-vicepresident) voor hem zou zijn. "Joe Biden zou een geweldige running mate zijn", beet ze hen toe.

Zwaktes

Of Harris haar zelfvertrouwen en pit kan koppelen aan electorale overwinningen, is de vraag. Vanwege haar pragmatische instelling heeft ze moeite zich te profileren op beleidskwesties en de kiezers te begeesteren. Ze is een aantal keren gedraaid, bijvoorbeeld op het gebied van zorg en immigratie, en kan daardoor de indruk wekken dat ze haar publiek naar de mond praat.

Op dit moment schaart een kleine 10 procent van de Democratische kiezers zich achter haar in de peilingen. Maar mocht Biden de mist in gaan, dan lijkt Harris in een uitstekende positie om daar gebruik van te maken.

De outsiders

De eerste voorverkiezingen vinden pas in februari volgend jaar plaats. Dit betekent dat er nog beweging mogelijk is: kandidaten die nu buiten de kopgroep liggen, zoals Pete Buttigieg, Beto O'Rourke en Cory Booker zijn nog niet uitgeteld.

Afvallers, zoals John Hickenlooper, die zijn campagne beëindigde, kunnen hun partij mogelijk goed dienen als ze zich verkiesbaar stellen voor de Senaat, die nu nog in Republikeinse handen is.