De 27-jarige Thijs H. uit Brunssum heeft bekend dat hij afgelopen mei drie mensen heeft doodgestoken in Scheveningen en Heerlen. Wie denkt dat dit ervoor zorgt dat de strafzaak tegen de man in kannen en kruiken is, heeft het echter mis: de hoofdvraag lijkt nu of hij zijn daden heeft uitgevoerd als gevolg van een psychose.

Bleek, schuchter en met een trilling in zijn stem voert H. vrijdag in de rechtbank in Maastricht het woord over wat er een paar maanden geleden is gebeurd.

In vrij korte zinnen bekent hij tijdens een psychose twee vrouwen en een man - die allen toevallig op dat moment hun honden uitlieten - te hebben doodgestoken. Een slachtoffer kwam op 4 mei in Scheveningen om het leven, de andere twee volgden op 7 mei in Heerlen.

Volgens het Openbaar Ministerie (OM) zei H. tijdens het politieverhoor dat hij van kentekenplaten en nieuwsberichten de opdracht kreeg om twee mensen te doden. Zijn familie zou sterven als hij dit weigerde, verklaarde de verdachte.

Het deed hem er naar eigen zeggen toe bewegen om op die bewuste 4 mei een 56-jarige vrouw dood te steken met een mes dat hij uit zijn eigen keukenla had gepakt. Volgens H. durft hij daarna geen tweede slachtoffer meer te maken.

Totdat hij een paar dagen later via een televisieprogramma te horen krijgt dat het echt twee slachtoffers moeten zijn. Op 7 mei slaat hij toe op de Brunssummerheide in Heerlen. Die avond meldt hij zich bij de ggz-kliniek Mondriaan in Maastricht, waar hij eerder werd behandeld.

Een psychose:

  • Kent verschillende gradaties en verloopt bij iedereen anders;
  • Kan ontstaan door emotionele pieken zoals angst, verdriet of juist verliefdheid;
  • Verloopt bij het merendeel geweldloos;
  • Leidt bij een klein deel van de mensen die het krijgen ertoe dat ze in aanraking komen met justitie.

'Realiteit van mensen met een psychose is verstoord'

Volgens de ervaren klinisch psycholoog Jan Derksen komt het voor dat mensen met een psychose zulke 'duidelijke opdrachten' krijgen. "Hun realiteit is verstoord", vat hij samen.

"Je kunt het vergelijken met een droom. Ik droomde bijvoorbeeld dat ik met een motorboot over de weg kon. Ik had de opdracht daartoe en ik kon niet logisch bedenken dat je niet met een boot over de weg kan", zo schetst Derksen. "Als ik een psychose had, was ik daadwerkelijk met de boot de weg op gegaan."

“Mensen met een ernstige psychose zitten in een totaal andere wereld.”
Klinisch psycholoog Jan Derksen

H. ontkent in de eerste instantie alles

Tijdens de eerste politieverhoren, als H. net is opgepakt, verklaart hij niets te maken te hebben met wat er is gebeurd. Na enige tijd wordt hij geconfronteerd met het feit dat er DNA-bewijs is gevonden dat zijn betrokkenheid aantoont. "Ik kan me niet voorstellen dat ik dit gedaan heb", reageert hij.

Derksen, die benadrukt dat hij H. niet zelf heeft onderzocht, legt uit dat iemand met een ernstige psychose in een totaal andere wereld zit. Dit kan uren, dagen en soms zelfs weken of maanden duren.

Er bestaan verschillende gradaties, want mensen met een partiële psychose hebben op enig niveau wel door dat er iets niet klopt. Dit geldt niet voor mensen met een ernstige psychose. "In die zin zitten ze in een compleet andere wereld. Dan ben je ook niet toerekeningsvatbaar."

De klinisch psycholoog wijst er in zijn verhaal op dat mensen met een ernstige psychose door middel van medicatie, rust en regelmaat weer uit hun verstoorde realiteit kunnen komen. "Na afloop kunnen ze dan realistisch kijken naar wat ze hebben gedaan. Dan wel. En dan komt er een ontzettend schuldgevoel opzetten met soms een langdurige depressie."

De politie doet onderzoek in het huis van H. in Den Haag. (Foto: Regio15)

Zoektermen over psychose op computer van H.

Het technisch bewijs tegen H. is overvloedig. Zo is DNA van een van de slachtoffers gevonden op een mes in zijn keukenla en hebben getuigen hem gezien bij de plaatsen delict.

De crux in het verhaal van H. is dat justitie heeft laten doorschemeren dat er ook bewijs is voor een ander motief dan een psychose. Tijdens het onderzoek naar zijn computer is het OM op zoektermen gestuit als "hoe moet je je gedragen als psychopaat", "hoe kun je rechters om de tuin leiden" en "why do good people become evil"("waarom worden goede mensen slecht"). Deze zoektermen zijn voorafgaand aan de steekpartijen ingevoerd.

Volgens de officier van justitie gebruikte de man ook "overvloedig drugs" en nam hij ADHD-medicijnen. H.'s advocaat Serge Weening springt op bij het betoog van de officier van justitie over de zoektermen. Tevergeefs, want het verhaal wordt afgemaakt, zij het wat gehaaster.

De raadsman van H. meent de nuance volledig ontbreekt in het verhaal van het OM. Zo zou zijn cliënt tijdens de initiële verhoren nog steeds hebben moeten liegen vanuit zijn psychose. Weening wil dat de resultaten van de onderzoeken, waaronder het onderzoek naar de psyche van H., worden afgewacht.

Pieter Baan Centrum komt met rapportage

Van het Pieter Baan Centrum (PBC), waar H. eind augustus wordt opgenomen, wordt verwacht dat duidelijk wordt wat de geestelijke gesteldheid van de man is en ook in hoeverre dit betrekking heeft op de strafzaak.

Mocht de conclusie zijn dat H. volledig ontoerekeningsvatbaar is en dit wordt overgenomen door de rechtbank, dan zal hij tbs opgelegd krijgen. Vooralsnog is dit echter koffiedik kijken. Op 4 november gaat de zaak tegen H. verder.

Vrijdag in de rechtszaal betuigt H. spijt aan de nabestaanden van de drie slachtoffers. "Ik hoop dat jullie steun bij elkaar vinden", besluit hij zijn reactie.