De opmaak van de NOS en NU.nl werd in juli misbruikt voor bitcoinadvertenties met uitspraken die Waylon en Armin van Buuren zouden hebben gedaan. Andere BN'ers waarschuwden eerder dat hun naam wordt gebruikt voor misleidende bitcoinpagina's. Hoe kan het dat deze advertenties nog steeds blijven opduiken?

Op 1 augustus kreeg NU.nl van een lezer de waarschuwing dat de website is nagemaakt en dat de NU.nl-stijl wordt gebruikt voor een bitcoinadvertentie. Dit bleek te kloppen. Op de website topic-place.com stond een bericht met de opmaak van NU.nl, waarin Armin van Buuren uitlegt hoe hij rijk is geworden door gebruik te maken van 'Bitcoin Profit'. De redactie van NU.nl zou het zelfs ook getest hebben.

Hier klopt uiteraard niets van, een NU.nl-redacteur is niet rijk geworden van Bitcoin Profit en Armin van Buuren adverteert hier niet voor. De nagemaakte NU.nl-pagina is niet de eerste misleidende bitcoinadvertentie. Eerder werd ook de stijl van bijvoorbeeld de Volkskrant, Elsevier en het AD hiervoor misbruikt. En op 13 augustus dook een nieuwe bitcoinadvertentie met het logo van de NOS op.

Waar zie je dit soort advertenties?

Deze misleidende advertenties lijken vooral op Facebook te zijn verspreid. Maar ook op andere websites, zoals NU.nl en de sites van het AD, Trouw, De Dagelijkse Standaard en de Volkskrant, zagen we ze in de advertentieruimte voorbijkomen.

De mensen die door dit soort advertenties worden verleid om te investeren in bitcoins verliezen vaak tienduizenden euro's. De Fraudehelpdesk meldt dat er sinds 2017 zo'n 2,2 miljoen euro aan schade door dit type advertenties is gemeld. In 2019 werd tot nu toe 1,4 miljoen euro aan schade gemeld.

Ook BN'ers zijn er uiteraard niet blij mee dat hun naam en gezicht voor dit type advertenties worden misbruikt. Onder anderen Alexander Klöpping, Ruud Feltkamp en Ali B. waarschuwden voor misleidende bitcoinadvertenties. In een kort geding tegen Facebook eiste John de Mol maatregelen om de verspreiding van misleidende bitcoinadvertenties tegen te gaan. Deze zaak loopt nog.

Wat doen bedrijven om te voorkomen dat deze advertenties te zien zijn?

Een woordvoerder van de Persgroep, het bedrijf waar Trouw, het AD en de Volkskrant onder vallen, laat aan NU.nl weten dat bitcoinadvertenties inderdaad soms ongewild op de websites verschijnen. Dit komt doordat een gedeelte van de advertenties geautomatiseerd wordt verkocht. Er is dan niemand die de advertenties controleert. Er zitten volgens de Persgroep in het advertentieverkoopsysteem wel automatische controles die moeten voorkomen dat ongewenste adverteerders terechtkomen op de websites. Toch vinden sommige partijen manieren om de controles te ontwijken.

Ook Sanoma, dat eigenaar is van onder meer NU.nl, Libelle en AutoWeek, verkoopt een gedeelte van de advertenties op de eigen websites automatisch. Deze advertenties worden, voordat ze bijvoorbeeld op NU.nl verschijnen, eerst door een computer gecontroleerd een gedeelte van de advertenties wordt ook door een mens nagekeken.

Ongewenste adverteerders vinden volgens Sanoma echter steeds nieuwe manieren om de controles te ontlopen. De controles worden vervolgens weer aangepast, maar dit kan pas nadat duidelijk is hoe de controle wordt ontweken.

Waarom is het weren van bitcoinadvertenties moeilijk?

Erik Poll, onderzoeker cybersecurity aan de Radboud Universiteit, bevestigt dat het lastig is om automatisch ongewenste advertenties te weren. Hij legt uit dat als je er zeker van wil zijn dat dit soort advertenties niet op je website komen, je ze door een persoon zal moeten laten controleren. "Dit kost meer tijd en geld dan de automatische controles die door veel media nu worden gebruikt."

"Ieder automatisch systeem zal je constant moeten verbeteren. Oplichters bedenken steeds weer nieuwe manieren om controles te omzeilen. Je kunt je controles pas aanpassen als je weet hoe ze worden ontweken en er dus al ongewenste advertenties op je website zijn geplaatst."

Wat doen media tegen partijen die websites namaken?

Zowel de Persgroep als Sanoma probeert op meerdere manieren ook de websites aan te pakken die de stijl en logo's van hun titels misbruiken. Om de partijen achter de bitcoinadvertenties juridisch aan te kunnen pakken, moeten de eigenaren echter bekend zijn. En daar is vaak niet gemakkelijk achter te komen, laten de beide bedrijven weten.

Poll legt uit dat het heel makkelijk is om een website te kopiëren. "Iedereen die NU.nl kan lezen, zou het ook kunnen kopiëren. Het enige wat je hier als website tegen kunt doen, is de kopieën proberen uit de lucht halen." Poll bevestigt dat dit vaak niet zomaar kan. "En dat is vrij logisch, je wil ook niet dat NU.nl door één mailtje plotseling offline wordt gehaald."

Wat kun je zelf doen?

Misleidende bitcoinadvertenties lijken dus voorlopig niet te verdwijnen, maar je kunt zelf ook iets doen om te voorkomen dat je in dit soort advertenties trapt.

Tanya Wijngaarden van de Fraudehelpdesk vertelt aan NU.nl dat als je een advertentie over bitcoins met BN'ers ziet, de kans groot is dat het foute boel is. "En als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat het meestal ook."