Op maandag 1 juli gaat een nieuwe wetswijziging in, die het gebruik van je telefoon verbiedt tijdens het fietsen. We zetten op een rij wat er nog wel mag en wat je riskeert door de wet te overtreden.

Afgelopen jaar werd bekendgemaakt dat het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 wordt aangepast, om ook telefoongebruik op de fiets te verbieden. Volgens het kabinet was er een "groot maatschappelijk draagvlak" voor de wijziging, die vooral veiligheid in het verkeer moet stimuleren.

Wat verbiedt de wet precies?

Het is vanaf 1 juli niet meer toegestaan om je telefoon vast te houden tijdens het fietsen. Op deze manier wil het kabinet voorkomen dat je bijvoorbeeld op Google Maps kijkt of WhatsApp-berichten verstuurt tijdens het fietsen en zodoende niet op de weg let.

Omdat de wet het vasthouden van een telefoon verbiedt, kan je ook beboet worden als je het toestel ongebruikt in een hand houdt. Fietsers moeten een telefoon wegstoppen in een broek- of jaszak, of in een tas.

Hoe hoog is de boete voor fietsend telefoongebruik?

De boete bedraagt 95 euro. Het bedrag is afgestemd op andere boetes die fietsers op het moment al kunnen krijgen. Wie door rood fietst, moet bijvoorbeeld ook al 95 euro betalen.

Telefoongebruik op de fiets wordt minder hoog beboet dan in de auto: daar wordt een bedrag van 240 euro gerekend. Dat heeft te maken met de gevaren die erbij komen kijken. Een afgeleide automobilist kan meer schade aanrichten.

Is de kans dat ik zo'n boete krijg groot?

Volgens minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zal het telefoonverbod in het begin extra gehandhaafd worden. De kans dat je in de eerste weken een boete krijgt bij een overtreding is daarom mogelijk wat groter.

Of er in de praktijk ook echt veel boetes worden uitgedeeld, zal pas na de eerste periode blijken.

Worden kinderen ook beboet?

Er geldt geen minimumleeftijd voor de boete. Kinderen die worden betrapt zullen daarom ook een boete krijgen, al zullen ouders in de praktijk die boetes soms betalen.

Bij kinderen onder de 16 jaar oud wordt het boetebedrag wel gehalveerd. Kinderen onder de 12 jaar oud kunnen niet zomaar een boete krijgen in Nederland.

Ik gebruik mijn telefoon om op de fiets te navigeren. Wat nu?

Het is niet toegestaan om je telefoon vast te houden, maar ernaar kijken mag wel. Je zou een smartphone daarom bijvoorbeeld in een houder voorop de fiets kunnen bevestigen.

Een tweede optie is om stemnavigatie te gebruiken. Apps zoals Google Maps kunnen je vaak in audio vertellen waar je moet afslaan. Door oordoppen in te doen kun je die stem horen tijdens het fietsen.

Tot slot kun je de fiets altijd aan de kant van de weg zetten om even op je telefoon te kijken welke kant je op moet.

Waarom is dit verbod er?

Sinds 2002 is het al verboden om een mobiele telefoon vast te houden bij het besturen van een motorvoertuig, bromfiets of gehandicaptenvoertuig. In 2009 werd dit verbod uitgebreid naar snorfietsers. De fiets werd echter nooit in de wet betrokken, omdat de kans op serieuze ongelukken klein was door de lage snelheid.

Volgens minister Grapperhaus is de situatie inmiddels veranderd. Het is op fietspaden drukker geworden en snelheidsverschillen zijn groter door de opkomst van de elektrische fiets. Daarnaast zouden we steeds vaker op onze telefoon kijken door sociale media.

Voor wie geldt het telefoonverbod nog meer?

Na de wetswijziging is het voor nog een groep verboden om de telefoon in het verkeer te gebruiken: trambestuurders. Zij mochten tot op heden hun telefoon gebruiken tijdens het bedienen van een tram. Zij kunnen vanaf 1 juli ook rekenen op een boete als ze worden betrapt.

Het was voor bestuurders van gehandicaptenvoertuigen al verboden een smartphone vast te houden, maar aan het verbod worden ook gehandicaptenvoertuigen zonder motor toegevoegd.