Ajax had in Nederland al een financiële voorsprong op de concurrentie en dankzij het Champions League-succes neemt dat verschil nog verder toe. Is dit de voorbode van een tijdperk met elk jaar dezelfde landskampioen, met Ajax als het Bayern München van Nederland?

Hoe gaat Ajax de gegroeide status verzilveren?

Ajax harkt niet alleen dit seizoen tientallen miljoenen binnen dankzij de zegetocht door Europa, weet sportmarketingdeskundige Frank van den Wall Bake. Ook de komende jaren zal de club hier financieel enorm van profiteren.

"Door het succes in de Champions League kan Ajax komende zomer voor een oefenduel in China het viervoudige vragen van wat ze vorige zomer konden. Dan moet je denken aan een bedrag van zo'n 5 miljoen euro, zowat de hele begroting van De Graafschap."

Volgens de sportmarketingdeskundige komt dat niet alleen doordát Ajax de halve finales van de Champions League bereikte, maar vooral door de manier waaróp. "Ze hebben de halve finale zeer nadrukkelijk niet met lelijk voetbal gehaald. Ajax heeft een reputatie van mooi en aanvallend spel." En dat is extra veel geld waard, wil hij daarmee zeggen.

"Het huidige Ajax speelt op dezelfde open en frisse manier als in de periodes dat de club naam maakte met Cruijff en Van Basten. Ze hebben grote clubs verslagen op een indrukwekkende manier, dat gaat de hele wereld over. In landen als China, Japan en India is Ajax heel gewild."

Van den Wall Bake twijfelt er niet aan dat de club meer dan ooit gaat inspelen op de gegroeide status, bijvoorbeeld met het nieuwe initiatief The Tunnel Club. Voor 550 euro per wedstrijd mogen veertig Ajax-supporters tijdens de warming-up pal aan het veld staan en door een glazen wand bekijken hoe de spelers het veld oplopen.

Het concept, dat grote clubs in Engeland al eerder introduceerden, levert Ajax bij elke thuiswedstrijd ruim 20.000 euro op. Over een heel seizoen genomen is dat een half miljoen aan extra inkomsten. "Dit soort initiatieven hoort bij de moderne tijd. Ik kan niet anders dan concluderen dat ze daar bij Ajax zeer goed mee bezig zijn", zegt Van den Wall Bake.

Wat doen Overmars en Van der Sar tegen leegloop van spelers?

Met het bereiken van de laatste vier in de Champions League presteert Ajax iets wat vrijwel onmogelijk werd geacht. De halve finale was jarenlang het domein van de absolute topclubs met hun torenhoge budgetten.

AS Roma was vorig jaar weliswaar een verrassing in de halve eindstrijd, maar die club behoort in tegenstelling tot Ajax in elk geval nog tot de financiële subtop in Europa. Van AS Monaco, een jaar eerder de verrassing tussen de halve finalisten, kan hetzelfde worden gezegd.

Beide clubs verkochten na het succes in de Champions League met onder anderen Alisson (Roma), Kylian Mbappé, Bernardo Silva en Fabinho (allen Monaco) hun beste spelers voor veel geld aan de absolute Europese top en zakten snel weg.

Frenkie de Jong tekende in januari voor vijf jaar bij FC Barcelona. (Foto: ANP)

Staat Ajax eenzelfde scenario te wachten? Frenkie de Jong is al verkocht aan FC Barcelona, terwijl spelers als Matthijs de Ligt, Donny van de Beek, David Neres en Hakim Ziyech zich in de kijker spelen bij kapitaalkrachtigere clubs. En wat als trainer Erik ten Hag vertrekt?

"Nederland zal altijd een talent country blijven. We leiden hier op voor de grote landen in Europa", zegt Chris Woerts, voormalig commercieel directeur van Feyenoord, Sunderland en de Eredivisie CV.

Maar er ligt een solide basis om topprestaties te blijven leveren in de Johan Cruijff ArenA, constateert hij. "Er staan met Marc Overmars (directeur voetbalzaken, red.) en Edwin van der Sar (algemeen directeur) verstandige mannen aan het roer. Zij zijn er ongetwijfeld al lang mee bezig om ervoor te zorgen dat het succes kan worden uitgebouwd. De directie zal moeten aantonen dat Ajax in Europees verband geen eendagsvlieg is."

De 10 rijkste voetbalclubs ter wereld

  • 1. Real Madrid - Budget van 751 miljoen euro
  • 2. FC Barcelona - 690 miljoen euro
  • 3. Manchester United - 666 miljoen euro
  • 4. Bayern München - 630 miljoen euro
  • 5. Manchester City - 568 miljoen euro
  • 6. Paris Saint-Germain - 542 miljoen euro
  • 7. Liverpool - 514 miljoen euro
  • 8. Chelsea - 506 miljoen euro
  • 9. Arsenal - 439 miljoen euro
  • 10. Tottenham Hotspur - 428 miljoen euro
  • Ajax - 90 miljoen euro

De cijfers van de Europese clubs zijn over het seizoen 2017/2018. (Bron: Deloitte Football Money League 2019)

Kan de Nederlandse concurrentie Ajax volgen?

Vast staat wel dat de financiële afstand met de concurrentie in de Eredivisie verder toeneemt door het huidige Champions League-succes van Ajax. De Amsterdammers zijn al de rijkste club van Nederland, met dit jaar een begroting van 90 miljoen euro. Daarbij wordt geen rekening gehouden met Europese wedstrijden, die Ajax nu al ruim 90 miljoen euro extra opleverden.

Dreigt er voor de Eredivisie een scenario als in veel omliggende landen, waar de rijkste club jaren achtereen en vaak met grote voorsprong kampioen wordt?

In Duitsland is daar zelfs een speciaal woord voor bedacht: Serienmeister. Bayern München is er dicht bij zijn zevende landstitel op rij. In Italië (Juventus), Frankrijk (Paris Saint-Germain), Schotland (Celtic) en Oostenrijk (Red Bull Salzburg) is de situatie niet veel anders.

Budgetten dit seizoen in Eredivisie

  • 1. Ajax - 90 miljoen euro
  • 2. PSV - 73 miljoen euro
  • 3. Feyenoord - 67 miljoen euro
  • 4. Vitesse - 27 miljoen euro
  • 5. AZ - 24 miljoen euro
  • 6. FC Utrecht - 19 miljoen euro
  • 7. sc Heerenveen - 18 miljoen euro
  • 8. FC Groningen - 16 miljoen euro
  • 9. ADO Den Gaag - 15 miljoen euro
  • 10. NAC Breda & PEC Zwolle - 13 miljoen euro

(Bron: Voetbal International)

Ajax werd weliswaar al jaren geen kampioen en ook dit seizoen is een Amsterdamse landstitel nog allesbehalve zeker, maar gezien de ijzersterke selectie en de grote financiële mogelijkheden ligt een Amsterdamse dynastie voor de hand.

"Het is heel goed mogelijk dat Ajax in Nederland ook zo'n serie neer gaat zetten", denkt Van den Wall Bake. "Het getuigt van erg veel lef van de directie van Ajax om het salarisplafond los te laten en daardoor Dusan Tadic en Daley Blind aan te trekken. Het is de vraag of PSV en Feyenoord daarin mee kunnen."

Hij ziet die twee clubs niet zo makkelijk aanhaken bij de sprong die Ajax dit seizoen gezet heeft. "In Rotterdam is er een machtsvacuüm. Trainer Giovanni van Bronckhorst vertrekt en het is afwachten wat de plannen zijn van zijn onervaren opvolger Jaap Stam. Maar misschien wel belangrijker is dat technisch directeur Martin van Geel ook weggaat. Bovendien heeft Feyenoord nog altijd een schuld die het moet aflossen."

PSV lijkt daar volgens Van den Wall Bake wat tussenin te zitten. "De PSV-selectie bestaat uit allemaal 'zeventjes'. Ajax heeft zijn nek uitgestoken door een aantal 'achten' en 'negens' aan te trekken, maar dat betaalt zich nu dubbel en dwars terug met de Europese successen."