Thierry Baudet en Henk Otten hebben Forum voor Democratie (FVD) samen vormgegeven. Hemelbestormers waren ze, nadat hún partij vanuit het niets de grootste werd in de Eerste Kamer en drie provincies veroverde. Nu staat de partij in brand en slaan de vlammen naar buiten. Hoe moet dit verder?

In amper zes maanden tijd is FVD volledig door de mangel gehaald. Na een succesvolle campagne werden de belangrijke Provinciale Statenverkiezingen gewonnen en krijgt de partij de meeste zetels in de Eerste Kamer, maar inmiddels ligt het driemansbestuur met elkaar in de clinch.

Oprichter en partijleider Baudet is het gezicht van FVD, maar achter de schermen was Otten minstens zo belangrijk. Hij kreeg het etiket 'volstrekt onvervangbaar' en gold als Baudets vertrouweling.

Samen runnen ze de show. Het was daarom voor beiden een logische stap dat Otten de Eerste Kamer zou gaan aanvoeren. "De beste man op deze plek", zei Baudet nog eind vorig jaar.

Inmiddels is Otten uit het driemansbestuur gestapt, vraagt Baudet hem ook zijn werkzaamheden bij de Tweede Kamerfractie neer te leggen en lijken ze elkaar alleen nog via de media en Twitter te spreken.

“Natuurlijk vertrouw ik Henk”
Thierry Baudet in november 2018

Van politieke maatjes tot karaktermoord

Even een week terug in de tijd. Otten stookte het brandje zelf toen hij zaterdag een kritisch interview aan NRC gaf. Baudet trekt de partij volgens hem te veel naar rechts en hij had andere FVD'ers na de verkiezingsoverwinning vorige maand in het succes moeten betrekken. "Ik zou alle lijsttrekkers uit de provincies op het podium hebben gehaald", aldus Otten tegen de krant.

Waar kwam deze sneer opeens vandaan? Baudet was zelf ook verrast, gaf hij de dinsdag erop toe. Sindsdien is het voor de buitenwacht duidelijk dat de (toekomstige) FVD-fractieleiders van beide Kamers niet meer samen door één deur kunnen.

Toen moest het verhaal nog worden gepubliceerd dat Otten zonder medeweten van zijn collega-bestuurders Baudet en Rob Rooken 30.000 euro uit de partijkas aan zichzelf had uitgekeerd voor werkzaamheden voor de partij. Dat verhaal werd donderdag via de NRC naar buiten gelekt.

'Greep uit de kas' was voor Baudet de druppel

Waar Baudet Otten in eerste instantie nog 'vriendelijk', maar wel publiekelijk via Twitter, verzocht "eervol terug te treden" als medewerker van de Tweede Kamerfractie, moest Otten nu zijn biezen pakken als bestuurder. De "greep uit de kas" was de druppel voor Baudet, ook al was het vergrijp al langer bekend, had Otten het bedrag reeds terugbetaald en oordeelde een speciale commissie dat er geen sprake was van kwade opzet.

En zo kon het gebeuren dat Otten zijn politieke maatje Baudet betichtte van "karaktermoord" en zich voor het "partijbelang" terugtrok uit het bestuur. Ook dat was allemaal te volgen via Twitter.

Dag "gecontroleerde groei". Dag "we laten ons niet uit elkaar spelen". De hardop uitgesproken voornemens van Baudet en Otten.

Hoe nu verder?

Otten was Baudets trouwe metgezel, medeoprichter van de partij, de man die achter de schermen alles in goede banen leidde. Iemand die Baudet kon vertrouwen. "Natuurlijk vertrouw ik Henk", zei Baudet in november tijdens hun eerste dubbelinterview tegen NU.nl. "En vice versa", voegde Otten toe. "Ik zie hem meer dan mijn eigen kinderen."

Dat vertrouwen was essentieel voor de samenwerking tussen de twee fracties, die als één organisme zouden moeten gaan functioneren. Baudet toen: "We willen op voorstellen vanuit de Tweede Kamer direct reageren in de Eerste Kamer, en andersom."

Die voorgenomen kruisbestuiving lijkt nu de crux te worden voor de toekomst van FVD.

Tweede man Hiddema schetst schizofreen beeld

Het leverde donderdag een schizofreen beeld op toen Theo Hiddema, de tweede man achter Baudet in de Kamer, de situatie moest duiden aan de parlementaire pers. Baudet was niet komen opdagen.

Enerzijds spreekt Hiddema van een vertrouwensbreuk en vindt hij het logisch dat Otten niet langer als bestuurslid kan aanblijven, anderzijds vindt hij Otten nog altijd een belangrijke man voor Forum die zijn zetel in de Eerste Kamer straks nog gewoon kan innemen. Otten is dat ook van plan, zei hij vrijdag tegen EenVandaag.

Het is wel duidelijk dat Otten een stapje terug heeft moeten doen nadat hij zijn politiek leider openlijk in de media voor het blok zette. De partij, die toch al vooral om Baudet draaide, zet zijn leider met de val van de nummer twee nu nog steviger in het zadel.

Komt Otten met nog een verrassingsaanval vanuit de senaat? Het hele verhaal is wat hem betreft nog niet verteld, maar dat zal hij "op het juiste moment" uitgebreid uit de doeken doen.

Tot die tijd zit er een stevige spaak in de wielen van de tandem Baudet-Otten. Al zit Baudet nog steeds stevig voorop.

Henk Otten (l) en Thierry Baudet (r) omhelzen elkaar in betere tijden op het FVD-congres op 24 november 2018. (Foto: ANP)