The Passion werd donderdag alweer voor de negende keer uitgevoerd. De televisieregistratie scoorde bijna een miljoen minder kijkers dan het jaar daarvoor. Weet de vertelling van het paasverhaal na negen edities nog te verrassen, of raakt de passie voor The Passion op?

"We zijn de luxe gewend van ruim drie miljoen", zegt EO-directeur Arjan Lock. Maar dit jaar trok de vertolking van het Bijbelverhaal ruim 2,4 miljoen kijkers. Een jaar eerder stemden bijna 3,2 miljoen mensen af op The Passion. "Dan ga je naar een verklaring zoeken en dat kan komen door het mooie weer, minder mensen kijken dan televisie", aldus Lock.

Wat ook meespeelt, is dat meer mensen op een ander moment The Passion zien." De cijfers daarvan zijn nog niet bekend. "Maar dat aantal zien we fors groeien."

"Zolang Pasen aan Jezus gekoppeld blijft, blijft The Passion relevant", vindt mediadeskundige Mark Koster. "De verzuiling is voorbij, maar hiermee is een nieuwe vorm van saamhorigheid ontdekt."

Het enige gevaar ziet Koster in het aanbod zangers en acteurs. "De televisie-industrie dreigt steeds meer een monocultuur te worden. De makers denken: we moeten snel scoren, dus we kiezen voor de oude en vertrouwde mensen. Op een gegeven moment zijn ze door die carrousel met BN'ers heen en voor The Passion heb je toch echt redelijke zangers nodig en een verteller die op amusante wijze het Bijbelverhaal kan vertellen. Ze moeten voorkomen dat The Passion ten onder gaat aan een gebrek aan passie."

'The Passion is zelf BN'er geworden'

Producent Jacco Doornbos deelt deze gedachte niet. "Er zijn genoeg leuke, nieuwe talenten die boven het maaiveld uitkomen", vindt hij. "Het leuke is dat The Passion zelf een Bekende Nederlander is geworden. Het gaat niet om die ene bekende naam, juist om een spannende combinatie van mensen die nooit eerder samen op het podium stonden en waarschijnlijk hierna ook niet meer."

Doornbos is ook blij dat de Nederlandse muziek de laatste tijd bezig is met een opmars. "Er is veel meer aanwas van Nederlandstalige nummers. De eerste jaren hebben we vaak gedacht dat het aanbod op een gegeven moment zou opdrogen. Gelukkig is dat niet zo, het is een soort van wonderbron waar elke keer voldoende uitkomt. De range waar we uit kunnen putten is ook heel breed, van levensliederen tot high culture-nummers uit het theater."

Vaker zitten er ook voor het grote publiek onbekende nummers tussen. "We zorgen dat de helft van de liedjes direct herkenbaar is", legt Doornbos uit. "Maar nummers die geen hits zijn geweest, kunnen uiteindelijk ook populair worden. Het nummer van Jurk! dat vorig jaar tijdens de verraadscène door Judas werd gezongen, is daarna een van de publieksfavorieten en ruim een half miljoen keer bekeken op YouTube."

'Er zit een goed team aan verbonden'

De castleden hoeven volgens Renze Klamer, die tot afgelopen zomer bij de EO werkzaam was en vanaf de eerste editie betrokken was bij The Passion, niet allemaal klinkende namen te zijn. "Zoals in 2018, toen Jeangu Macrooy Judas speelde. Weinig mensen hadden van hem gehoord, maar ze vonden hem wel heel goed."

Klamer weet nog dat The Passion voor de eerste keer werd georganiseerd, in Gouda. "Er hing een sfeer van 'we moeten maar eens zien of de Nederlandse televisiekijker hier op zit te wachten', maar op de een of andere manier werkte het gewoon, en was de sfeer gelijk goed."

Dat vindt Klamer, negen jaar later, nog steeds de kracht van het evenement. "Er zit een goed team aan verbonden. Met zulke mensen kun je The Passion vernieuwend houden, omdat ze nadenken over hoe het paasverhaal elk jaar anders in beeld kan worden gebracht."

Klamer vindt het goed dat er meer wordt ingezet op thema's - dit jaar is dat eenzaamheid. "Het paasverhaal is oud, maar je kunt er altijd een aspect in vinden dat nu in het nieuws speelt, zodat je dat aan elkaar kunt koppelen."

"Op de een of andere manier zit er iets in het verhaal, dat zorgt dat het interessant blijft", vervolgt hij. "David (de regisseur) en zijn collega's proberen elke editie iets anders uit te lichten, wat bijvoorbeeld te maken heeft met het profiel van de stad."

Voor het eerst sinds het begin van The Passion wordt dit jaar The Passion in Concert georganiseerd, in het Rotterdamse Ahoy, waar voormalig Passion-castleden het paasverhaal zingend vertellen.

"We hebben bewust gekozen voor een andere vorm van vertellen", zegt Doornbos. "Het verhaal verteld vanuit Maria is het kader, maar de nadruk ligt op de liedjes. Heel anders dan The Passion, maar het belooft indrukwekkend te worden. Bij het vertellen van verhalen is het belangrijk om te experimenteren met invalshoeken, zodat je beleving van mensen kan vergroten."

Krijgt Kerst ook 'een Passion'?

Doornbos bracht eerder The Passion naar Amerika, en is ook bezig met een Passion-achtig evenement tijdens de Kerst. Kunnen we dat in Nederland ook verwachten?

"Daar hebben we over nagedacht, maar zoiets kan al snel voelen als een slap aftreksel, uiteindelijk is de kracht van The Passion het verhaal, het voldoet aan alle dramatische wetten. Met Kerst willen mensen liever Sky Radio-liedjes zingen, ze willen geen verhaal horen over koning Herodes die baby's vermoordt."

Klamer kan zich voorstellen dat de makers ooit besluiten om een jaar over te slaan en er een tweejaarlijks evenement van te maken, maar ziet geen reden waarom The Passion zou stoppen. "De kijkcijfers zijn elk jaar boven de drie miljoen. Maar als deze editie er twee trekt, en volgend jaar anderhalf, snap ik dat ze denken: oké, het is nu even goed geweest."

EO-directeur Lock is in elk geval van plan om in 2020 de tiende editie van The Passion te gaan maken. Of er in 2021 ook een nieuwe editie komt, is nog niet zeker. "Ik heb altijd gezegd: we gaan ieder jaar opnieuw die afweging maken."

Belangrijk daarbij is dat er een relevant thema aan het evenement gekoppeld wordt. "Voor de EO staat de inhoud van het verhaal centraal, niet het succes. Mijn liefste wens is natuurlijk dat we The Passion de komende jaren continueren. Het hoort inmiddels tot de hedendaagse cultuur in Nederland. Het paasverhaal is zo rijk, dat we wat dat betreft nog decennialang voort kunnen. Ik ben er in elk geval hoopvol over."