Na dertien jaar komt RTL zaterdag met een vervolg op de populaire serie Kees & Co, waarvan tussen 1997 en 2006 ruim negentig afleveringen werden uitgezonden. Het is even geleden dat er een sitcom in ons land is gemaakt. NU.nl vraagt aan televisiekenners: leidt dit tot de terugkeer van het comedygenre op de Nederlandse televisie?

In de jaren negentig was de sitcom ontzettend populair in Nederland. Kees & Co, dat om het wel en wee van de familie Heistee (met Simone Kleinsma in de titelrol) draaide en waar wekelijks zo'n anderhalf miljoen mensen op afstemden, is een van die kijkcijfersuccessen.

Andere voorbeelden van populaire Nederlandse sitcoms, vrijwel stuk voor stuk bewerkingen van Engelstalige series, zijn Het Zonnetje in Huis, In de Vlaamsche pot en Kinderen geen bezwaar.

"Het speelt zich vaak af in een veilige en herkenbare omgeving, is grappig en een tikje voorspelbaar, en duurt een half uur; een formule die, mits goed uitgevoerd, heel goed werkt", zegt film- en serieproducent Alain De Levita, die meewerkte aan Aaf, de Nederlandse remake van het Amerikaanse Roseanne.

"Een sitcom heeft de sfeer van bordkartonnen decors", zegt Haye van der Heyden, scenarioschrijver van de laatste twee seizoenen van Kees & Co en andere sitcoms als Kinderen geen bezwaar. "Het genre staat dicht bij de gewone mens en draait om het gewone, kneuterige leven." De Levita: "Je kunt sitcoms zien als een soort toneelstuk met camera's."

De oorspronkelijke cast van Kees & Co, met van links naar rechts Rik Hoogendoorn, Amber Teterissa, Simone Kleinsma, Robin Tjon Pian Gi en Esther Roord. (Foto: ANP)

Kees verhuist vanuit Spanje terug naar Nederland

De Levita noemt Kees & Co "een van de succesvolste Nederlandse sitcoms". "De serie was heel goed geschreven en had een goede cast."

Er werd besloten een nieuwe reeks te maken toen Videoland, dat de oude afleveringen online heeft staan, zag dat deze heel goed werden bekeken. "Daardoor kwam RTL bij ons met de vraag: is het mogelijk om een nieuwe reeks Kees & Co te maken?", vertelt Remko Kobus van productiebedrijf Medialane, dat het nieuwe seizoen produceert.

Het verhaal in de nieuwe reeks draait wederom om Kees (Kleinsma), die na een tijdje in Spanje te hebben gewoond weer naar Nederland verhuist. Daar aangekomen ontdekt ze dat zoon Rudie (Tibor Lukács) in haar huis woont, samen met zijn vrouw Coosje (Chantal Janzen) en haar puberkinderen Annelot en Lars.

"De jongeren kunnen zich herkennen in de pubers, terwijl de middendertigers, die als kind Kees & Co keken, zich kunnen spiegelen aan Coosje en Rudie met hun drukke leven", aldus Kobus. "De vijftigplussers zien misschien weer herkenbare dingen in de dynamiek tussen Kees en haar kinderen en kleinkinderen."

'Kees & Co is toch een soort instituut, erfgoed'

Scenarioschrijver Alex van Galen (die eerder meewerkte aan Het Zonnetje in Huis en SamSam) heeft de afleveringen voor de nieuwe reeks geschreven. Hiervoor heeft hij veel gekeken naar oude seizoenen. "Kees & Co is toch een soort instituut, erfgoed waar we voorzichtig mee moeten omgaan", vertelt hij. "Een groot deel van het Nederlandse publiek heeft positieve herinneringen aan de serie."

Hoofdrolspeelster Kleinsma was direct enthousiast na het lezen van het eerste script. "Ze zei: 'Je hebt haar te pakken.' Dat was een enorme opluchting." Van Galen haalt bij het schrijven vaak inspiratie uit zijn eigen leven. "Ik heb zelf vier kinderen, dus kan vanuit mijn eigen ervaring schrijven. Ik moet ervoor zorgen dat de situaties herkenbaar zijn voor een grote groep mensen."

De televisiewereld is niet hetzelfde gebleven in de afgelopen dertien jaar, dus de vorm van Kees & Co is volgens Kobus wat veranderd. "We hebben veel aandacht besteed aan de look van de serie en de opnamemethodiek is veranderd. De opnames gebeuren nu met vier camera's, waardoor je met montage de dynamiek van de aflevering wat kunt aanpassen, door bijvoorbeeld het verhaal wat sneller te vertellen."

'Sitcomgenre wordt onderschat'

Is het niet te makkelijk om een reeds succesvolle formule nieuw leven in te blazen, in plaats van een origineel format te bedenken? Volgens De Levita niet. "Sterker nog: het kan juist moeilijker zijn dan iets nieuws maken. Remakes of vervolgen worden altijd vergeleken met de eerdere, succesvolle versies die hun succes hebben bewezen. Het is niet makkelijk om die te overtreffen."

Bovendien wordt het sitcomgenre soms onderschat, stelt Van der Heyden. "De sitcom is toch de eredivisie van het dramavak van de televisie. Als schrijver ervan ben je ontzettend naakt, omdat dingen niet verbloemd kunnen worden door bijvoorbeeld montage of muziek."

Scènes uit Kees & Co (1997 - 2006)

Komt de sitcom terug?

In de Verenigde Staten worden nog veel sitcoms gemaakt - denk aan The Big Bang Theory en Will & Grace - maar hoe kan het dat de Nederlandse sitcom, na de grote populariteit in de jaren negentig, nu vrijwel van de buis verdwenen is?

"Er wordt toch vaak met minachting gesproken over sitcoms", zegt Van der Heyden. Dat wijt hij aan het feit dat zenderbazen de inhoud van een programma blijkbaar vaak minder belangrijk vinden dan de vorm waarin het wordt gegoten. "Ze willen dan liever iets maken met mooie shots, zodat ze daarmee kunnen pronken bij concurrenten. Omroep MAX, dat toch een ouder publiek bedient, heeft gezegd nooit een sitcom te willen maken."

Dan speelt ook mee dat het televisiekijken nu anders is dan zo'n vijftien jaar geleden. "Mensen zijn snellere televisie gewend, een hoger tempo van grapdichtheid", vertelt De Levita.

De grapdichtheid in Kees & Co is volgens Kobus niet verhoogd. "Als je er twintig in tien minuten stopt, word je stapelgek. Wat we wel hebben geprobeerd, is om de karakters verschillen mee te geven, zodat het publiek kan meedenken hoe zij op elkaar reageren."

'Veel sitcoms zullen floppen'

Of de comedy ook nu weer zo goed scoort, hangt volgens De Levita af van een aantal factoren. "Kees & Co zal waarschijnlijk wel goed bekeken worden, dankzij de sterrencast en de bekende titel. Maar het hangt er ook vanaf wanneer het wordt geprogrammeerd, hoe het wordt gepromoot en wat ervoor en erna te zien is. En natuurlijk hoe het wordt gemaakt."

Van der Heyden hoopt dat de serie voor hernieuwde populariteit van de sitcom zorgt. "Kees & Co kan het genre weer een beetje status geven." Van Galen vermoedt dat bij succes meer sitcoms zullen volgen. "Maar veel zullen ook floppen. Het is toch een apart vak, vooral omdat het live wordt opgenomen."