Uitgelekte vertrouwelijke brieven, verontwaardiging over afgewezen subsidieaanvragen en exclusiviteitscontracten die betwist worden. De soap tussen Zandvoort en Assen bereikte deze week een (voorlopig?) hoogtepunt. Hoe staat het er precies voor met de Nederlandse Formule 1-race die er wel/niet gaat komen?

Door de knappe prestaties van Max Verstappen is de Formule 1 in korte tijd ongekend populair geworden in Nederland. Tienduizenden in het oranje uitgedoste fans bezochten de afgelopen jaren de Grands Prix in België, Duitsland en Oostenrijk.

De roep om de terugkeer van de Nederlandse GP werd steeds luider. Zowel Zandvoort als Assen verwacht in een raceweekend minimaal 200.000 toeschouwers te kunnen trekken.

Op beide circuits wordt al ruim een jaar koortsachtig gewerkt om de eerste Nederlandse Formule 1-race sinds 1985 te organiseren. Het kan een van de grootste sportevenementen van de laatste decennia in Nederland worden.

Maar dan moet één van de twee circuits de race nog wel krijgen. Zandvoort en Assen hengelen al ruim een jaar naar de organisatie. Een tijdlijn:

November 2017: In een gezamenlijk rapport trekken de gemeente Zandvoort en Circuit Park Zandvoort de conclusie dat de terugkeer van de Nederlandse Grand Prix "theoretisch haalbaar" is. Op het Noord-Hollandse circuit wordt jaarlijks al zo’n 230 dagen geracet door allerlei auto’s.

Maart 2018: De provincie Drenthe en gemeente Assen geven na een haalbaarheidsonderzoek naar een Formule 1-race op het TT Ciruit in de Drentse hoofdstad groen licht om de plannen door te zetten. In Assen wordt elk jaar een drukbezochte MotoGP-race gehouden en het circuit is daarnaast gastheer voor veel andere motorraces.

Augustus 2018: Officials van het Formula One Management (FOM) brengen een inspectiebezoek aan Assen. Ze beoordelen de baan en faciliteiten met enkele aanpassingen als geschikt voor een Formule 1-race.

September 2018: Racedirecteur Charlie Whiting van de Formule 1 bezoekt het circuit in Zandvoort. Hij laat weten dat de baan een "geweldige potentie" heeft.

Oktober 2018: Rotterdam laat weten af te zien van een haalbaarheidsonderzoek naar een mogelijke stratenrace in de havenstad. Ook de plannen voor een stratenrace in Amsterdam zijn nooit serieus geworden. Het gaat definitief tussen Zandvoort en Assen.

1 november 2018: Prins Bernhard van Oranje, eigenaar van Circuit Park Zandvoort, staat groot op de voorpagina van De Telegraaf. 'Formule 1 kiest voor Zandvoort', kopt de ochtendkrant. "Als wij nu tekenen, dan heeft Nederland in 2020 weer een Grand Prix", stelt de prins, achteraf bezien enigszins voorbarig.

2 november 2018: Assen haast zich te melden dat het FOM tegenover het TT circuit ontkent dat de keuze al op Zandvoort is gevallen. In Drenthe gaat men onverminderd door met zijn poging om de race binnen te halen.

Niki Lauda won in 1985 de laatste Nederlandse GP in Zandvoort.

8 november 2018: Jos Vaessen, voorzitter van de stichting Grand Prix Assen, erkent dat Zandvoort op ‘pole position’ ligt om de Nederlandse Grand Prix te organiseren. Dat komt vooral door de historie van Zandvoort dat al dertig keer een Formule 1-race organiseerde. Bovendien is het circuit aan de kust 'cameragenieker' dan de racebaan tussen de Drentse weilanden.

Vaessen: "Dat neemt echter niet weg dat als Zandvoort het niet lukt, wij op het vinkentouw zitten." Hij benadrukt dat de infrastructuur rondom de Drentse racebaan veel beter is en dat er ook minder aanpassingen aan het circuit gedaan hoeven te worden.

27 november 2018: Diverse media melden dat de Nederlandse Grand Prix op de voorlopige Formule 1-kalender van 2020 staat. De race zal in het voorjaar worden verreden. De voorkeur gaat uit naar Zandvoort, Assen geldt als back-up.

4 januari 2019: Op de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Zandvoort, gehouden op het circuit, verschijnt burgemeester Niek Meijer in een raceoverall en met helm op het podium. Zijn boodschap is glashelder: de gemeente gaat er alles aan doen om de Formule 1 terug naar Zandvoort te krijgen.

5 februari 2019: Minister Bruno Bruins van sport laat weten dat de overheid niet van plan is om geld te steken in een evenement "dat georganiseerd wordt door een commercieel en beursgenoteerd Amerikaans bedrijf". Zandvoort en Assen zeggen ook zonder de overheid het budget rond te kunnen krijgen, maar het FOM stelt een overheidsbijdrage als voorwaarde, om zo in alle 21 landen waar een Grand Prix wordt gehouden de garantie te hebben op een soepele medewerking van de autoriteiten.

Er lekt daarnaast een vertrouwelijke brief - gedateerd van 13 december - van het FOM aan Zandvoort uit, waarin het circuit de garantie krijgt dat het tot en met 31 maart de exclusieve gesprekspartner binnen Nederland is.

6 februari: Er ontstaat een welles-nietes-spelletje. Assen laat fijntjes weten dat het "binnen enkele weken" in Londen een afspraak met het FOM heeft en probeert zo de exclusiviteitsdeal van Zandvoort uit de FOM-brief te ontkrachten. Vaessen meldt terloops dat Assen alle financiën al rond heeft. "In alle gesprekken met FOM is overheidssubsidie nooit als een eis gesteld. De overheid wil ons bijstaan met verlenen van vergunningen en bijvoorbeeld het regelen van verkeer. Dat wordt ook gezien als overheidssteun."

Een woordvoerder van het FOM wil niet inhoudelijk reageren op wat hij "een pingpongspel tussen Zandvoort en Assen in de media" noemt. "Wij geven geen commentaar totdat er een definitief besluit ligt."

Zandvoort laat het er niet bij zitten en kondigt alvast aan dat oud-coureur Jan Lammers is aangesteld in de nieuwe functie van sportief directeur van de Nederlandse Grand Prix. De geboren en getogen Zandvoorter zegt direct tegen NU.nl dat "Assen al maandenlang niet meer in beeld is". "Als het Zandvoort onverhoopt niet lukt om de organisatie rond te krijgen, dan wordt het Amerika of Azië."

Jan Lammers wordt in Zandvoort sportief directeur als de Nederlandse GP doorgaat.

Is (gebrek aan) subsidie wel of geen breekpunt voor FOM?

Komende maandag zit Zandvoort opnieuw met de FOM om tafel. Het voornaamste gespreksonderwerp zal het gebrek aan subsidie zijn. Moet Zandvoort alsnog proberen de regering voor 31 maart te overtuigen om een bijdrage te leveren? Of volstaat een andersoortige steun van de overheid, als Zandvoort het benodigde budget van 40 miljoen zonder subsidie rond krijgt?

Saillant detail is dat de gemeente Assen en de provincie Drenthe sinds 2015 liefst 6 miljoen subsidie verleenden voor verbeteringen aan de tribunes en andere faciliteiten rondom het TT Circuit. Zandvoort draait al jarenlang zonder overheidssteun.

Op Noord-Hollandse circuit is men dan ook verontwaardigd dat het deze week nul op het rekest kreeg van de landelijke overheid. Ook de gemeente en de provincie bleken onlangs volgens RTL niet bereid om 2 miljoen euro in het project te steken.

Het TT Circuit in Assen

Zandvoort claimt dat begroting ook zonder subsidie rond is

Het gebrek aan subsidie lijkt het enige struikelblok dat Zandvoort voor 31 maart moet zien te overwinnen. Er ligt al een uitgebreid plan om de FOM te overtuigen voor de kustplaats te kiezen.

Zandvoort werkt met een begroting van 40 miljoen euro en zegt dat met ticketverkoop en sponsors uit het bedrijfsleven rond te kunnen krijgen. Assen heeft naar eigen zeggen een grote investeerder achter zich staan. Formule 1-sponsor Heineken liet al weten in ieder geval niet de Nederlandse race te gaan sponsoren.

10 miljoen uit de begroting van Zandvoort is bestemd voor het verbeteren van de faciliteiten rondom het circuit, zoals tribunes en de pitstraat. Het circuit zelf, dat slechts 4,3 kilometer lang is en daarmee een van de kortste racebanen in de Formule 1 kan worden, hoeft niet aangepast te worden.

Zandvoort claimt alle noodzakelijke vergunningen al in bezit te hebben. De hybride motoren van de huidige Formule 1-wagens zorgen voor relatief weinig geluidsoverlast en milieuvervuiling. Doordat het circuit al een vergunning heeft voor ruim tweehonderd races per jaar, lijken bezwaren van milieuorganisaties kansloos.

Alleen toegang met combiticket

De organisatie houdt rekening met maximaal 250.000 toeschouwers in het hele raceweekend, die alleen bij aanschaf van een combiticket toegang tot het circuit krijgen. Zo'n combiticket kan een treinkaartje en een toegangsbewijs zijn, of een hotelovernachting plus een toegangsbewijs. Ook ligt er een uitgebreid fietsplan, om de verkeershinder in de omgeving zo veel mogelijk te beperken.

Ook Assen stelt zijn zaakjes al op orde te hebben. In Drenthe boogt men op de ervaring van het organiseren van de TT, die jaarlijks ruim 100.000 toeschouwers trekt. Vaessen zei in de zomer van 2018 al dat de Drentse baan er helemaal klaar voor is. "Als het moet kunnen we de Grand Prix hier in 2019 al organiseren."

Maar voorlopig kunnen de Drenten weinig anders dan afwachten. Vaessen: "Als het FOM op 1 april bekend zou maken dat Zandvoort het niet geworden is, dan beginnen wij op 2 april met de voorbereidingen."

Circuit Park Zandvoort vanuit de lucht gezien