Veel Nederlanders zijn 2019 onder meer dankzij de Ik Pas-campagne begonnen met een maand zonder alcohol. NU.nl zet de belangrijkste tips op een rij voor mensen die al zijn begonnen aan de drankvrije maand of daar nog mee willen beginnen. 

We bespreken de tips met Ik Pas-campagneleider en -bedenker Martijn Planken, Tom Bart van verslavingsinstelling Jellinek en Jacqueline van Lieshout van de site en het boek Ontwijnen. Van Lieshout stopte een aantal jaar geleden zelf met drinken.

Tip 1: Besef waarom je het doet

Van Lieshout: "De term alcoholist is beladen, dan denken mensen toch aan iemand met een winkelwagentje vol flessen en een rood gezicht. Maar er zijn ook de 'grijzegebiedsdrinkers'  die zichzelf geen alcoholist vinden en zeggen dat ze 'zo kunnen stoppen'. Maar dat kunnen ze niet. De meeste drinkers zijn zware drinkers, die verknocht zijn aan een zwaar verslavend middel en het drinken van dat middel als het hoogtepunt van de week, of dag, zien. En als je het dan toch zwaar valt om ermee te stoppen, zou dat je al aan het denken moeten zetten."

Bart: "Misschien gaan de meeste mensen na een maand drinken, maar ze zijn dan wel bewuster en drinken vervolgens misschien ook minder. Dan pas merken ze hoeveel ze gewend zijn om te drinken."

Planken: "Als je al met het idee loopt om te minderen of te stoppen, dan heb je dat idee niet zomaar. Ik noem dat het 'iets niet pluis-gevoel'. Je vindt jezelf geen alcoholist maar het kan minder. Schrijf op wat je wil bereiken en maak het concreet."

Tip 2: Doe het niet alleen

Bart: "Het is voor veel mensen het beste om samen met een goede bekende of familielid te stoppen. Je hebt steun nodig om dit te doen. Je kunt het misschien ook alleen, maar samen is het wat makkelijker."

Planken: "Hou het niet voor jezelf dat je bent gestopt met drinken. Wees er open over. Je weet toch al waarom je het doet. Misschien zijn er mensen die je niet serieus nemen, maar daar moet je je niets van aantrekken. Ik denk dat het juist respect afdwingt als je stopt met drinken. Als mensen het knap van je vinden, krijg je juist de bevestiging dat je goed bezig bent."

Tip 3: Bedenk welke gelegenheden je aandoet (en vermijd 'zuipfeestjes')

Van Lieshout: "Toen ik was gestopt met drinken ben ik andere dingen gaan doen op andere tijdstippen met de mensen met wie ik normaal dronk. Maar er waren mensen die me niet meer belden. Ik heb daarvan geleerd dat ik het initiatief moest nemen.Ik ben vriendschappen kwijtgeraakt en er zijn mensen bij wie ik niet meer ga eten. Er waren mensen die zeiden dat ze 'met zichzelf werden geconfronteerd' als ze bij mij zaten, omdat ik niet dronk en zij wel."

Bart: "Het kan zeker in het begin helpen om bepaalde gelegenheden te vermijden waar gedronken wordt. Alleen op de lange termijn heb je er niets aan. Je moet ook aanleren om daar wel te komen en het dan voor jezelf normaal te vinden dat je niet drinkt."

Planken: "Je kunt in Nederland de drank niet ontlopen. De drank is overal. Ik wil geen kluizenaars van mensen maken, je hoeft je niet een maand op te sluiten. Maar er is dit weekend een zuipfeestje in Tilburg en daar ga ik niet naartoe. Iedereen zit daar in de alcoholroes en daar ben je geen onderdeel van. Maar je moet wel sociaal blijven functioneren. Als je vrienden hebt die je niet steunen in wat je doet, zijn het geen vrienden."

Tip 4: Bedenk wat je dan wel gaat drinken

Van Lieshout: "Blijf in ieder geval niet in het drankritueel zitten. Ga bijvoorbeeld geen cassis drinken omdat het op wijn lijkt. Je voelt je dan zielig. Je moet je vaste drankje niet koste wat kost willen vervangen. Je verwacht hetzelfde resultaat, maar dat komt niet."

Bart: "Hier verschillen de meningen over. Als je echt afhankelijk bent van bijvoorbeeld bier kan alcoholvrij bier de trek in normaal bier creëren en is de stap kleiner. Maar als je niet verslaafd bent, kan het een goed alternatief zijn. Zolang het maar niet leidt tot weer 'gewoon' gaan drinken."

Planken: "Bedenk ook wat je gaat drinken als je naar een feestje gaat waar je normaal wel alcohol zou drinken. Dan kun je ook tegen de gastvrouw- of heer kordaat zeggen wat je wil. En als je ook niets wil drinken wat je doet denken aan alcoholische drank, is water altijd een optie. Je kunt echt van alles doen met water."

Tip 5: Zorg dat je het niet in huis hebt

Bart: "Als je thuisdrinker bent en je wil het jezelf makkelijker maken om te stoppen, is het wel zo verstandig om het niet in huis te hebben."

Van Lieshout: "Het kan natuurlijk zo zijn dat je andere gasten thuis wel een alcoholische drank wil aanbieden, maar als je merkt dat je dat niet trekt, moet je het niet doen."

Planken: "Thuisdrinkers hebben het nog moeilijker. Je huis kun je niet vermijden. Je zit op bank en voelt onrust opkomen. Je lichaam anticipeert altijd op gewoontegedrag. Je lichaam gaat erom vragen. Ga dan eens wat anders doen. Een activiteit die je normaal nooit deed. Je onderbreekt daarmee het gewoontepatroon. Je prikkelt je lichaam daarmee tot nieuwe impulsen."

Tip 6: Beloon jezelf

Van Lieshout: "Toen mijn man en ik stopten met drinken, hebben we berekend dat we per jaar ongeveer 8.000 euro overhielden. Met dat geld doen we nu andere leuke dingen."

Planken: "Als je iets wil bereiken dat uit jezelf moet komen, is het altijd goed om jezelf daarna te belonen."

Bart: "Je houdt als het goed is geld over. Koop daar iets leuks van."

Tip 7: Waardeer de voordelen

Mensen die stoppen met het drinken van alcohol hebben daar met name lichamelijk en geestelijk veel voordelen van. We zetten de belangrijkste op een rij.

  • Verbeterde nachtrust
  • Betere lichamelijke conditie en gewichtsverlies
  • Minder kans op ziektes als kanker en hart- en vaatziekten
  • Beter presteren op werk of tijdens studie
  • Afname van sombere of angstige gevoelens