Voor je veertigste financieel onafhankelijk zijn en je geen zorgen meer hoeven maken over het verliezen van je baan? Dat lijkt in eerste instantie alleen te zijn weggelegd voor mensen die een flinke meevaller krijgen of een enorm hoog inkomen hebben. Kan het ook met wat minder financiële middelen? 

Onder invloed van de FIRE-beweging (Financially Independent, Retire Early), die in de Verenigde Staten al gemeengoed is geworden, lijken ook in Nederland steeds meer mensen bewust een plan te maken om al ruim voor hun pensioenleeftijd te stoppen met werken.

Zo is er Mr. FOB van financieelonafhankelijkblog.nl, het pseudoniem van een veertiger die zes jaar geleden bewust begon te kijken naar hoe hij sneller los kon komen van de druk om te werken. Hij blogt over hoe ver hij daarmee is en over de financiële beslissingen waar meer Nederlanders mee te maken hebben. Net zoals anderen wil hij anoniem blijven omdat er veel persoonlijke gegevens worden gedeeld. 

"Ik begon steeds meer te merken dat het nastreven van meer, meer en meer eigenlijk niet zoveel bracht", zegt hij over zijn besluit. "Het gaf me maar een kort moment van voldoening als ik iets meer had", vertelt hij. Daarnaast nam de werkdruk toe. "Toen ben ik me gaan afvragen: is dit nou wat ik wil tot mijn zeventigste?" 

Inmiddels heeft hij genoeg bij elkaar om financieel onafhankelijk te zijn, afhankelijk van welke keuze hij maakt met zijn woning. 

Geen voldoening meer uit de baan die ik toen had

Ook Mr. CF van de Engelstalige blog CheesyFinance was vooral klaar met de stress die een baan in loondienst met zich meebracht. "Ik had een fantastische baan rond 2012, maar die functie hield op. En daarna heb ik nooit meer de voldoening gehad die ik toen had."

“'Als je die 700 euro in de beurs stopt, dan genereer je rendement'”
Mr. FOB

In een andere baan kreeg hij steeds meer verantwoordelijkheden en toen er op een gegeven moment een kind bij kwam gecombineerd met alle andere taken, hielden hij en zijn vrouw weinig tijd over.

Meneer FireMe van FireMe.nl ging zich focussen op zijn financiën nadat hij besefte dat hij als zzp'er in de internetbranche vergat te sparen voor zijn pensioen. "Na een jaar of veertien zag ik dat wanneer ik eindelijk met pensioen zou gaan, ik 44 euro per maand zou krijgen. Toen dacht ik: 44 euro? Dat gaat niet goedkomen."

Verder zat hij met een aflossingsvrije hypotheek en een woekerpolis. "Het zag er allemaal niet zo heel lekker uit, onze toekomst. Toen ben ik eens gaan nadenken: wat kan ik veranderen aan mijn situatie?" Hij verwacht over vijftien jaar, als hij 55 is, met 'pensioen' te kunnen gaan. 

Inzicht krijgen in uitgaven en inkomsten

Voor iedereen was de eerste stap vooral inzicht krijgen in wat er uitgaat en binnenkomt en kritisch kijken naar de uitgaven. De blogger achter FireMe.nl is bijvoorbeeld kritischer gaan kijken naar alle abonnementen en het energiecontract. "Het kan krenterig overkomen, zeker in de huidige maatschappij, maar ik ben wel van mening dat je door nu zo te leven, je later een mooier leven kan leiden."

"Toen ik het zag, was het heel makkelijk kiezen", vertelt Mr. FOB. Hij legt uit hoe een uitgave van bijvoorbeeld 700 euro aan een bank eigenlijk meer kost dan die 700 euro. "Als je die 700 euro in de beurs stopt, dan genereer je rendement. Dan kost die bank eigenlijk geen 700 euro, maar een enorm vermogen."

Met die gedachte in het achterhoofd is hij nu scherper in waar hij zijn geld aan uitgeeft. "Ik geniet nu ook veel meer van mijn kleren afdragen. Ik neem nu zelf vaker koffie mee. En dan koop ik toch af en toe die cappuccino, maar die wordt daardoor iets bijzonder. Eigenlijk maak je iets wat vroeger heel gewoon was nu bijzonder. Het is bij wijze van spreken alsof je een geheim kent."

“'Kijk je vier jaar later, dan is het een geniale beslissing geweest'”
Mr. CF

Hij laat dan ook niet alles. "Je kan rustig een paar keer per jaar op reis." Maar in plaats van het dure Rome, gaat hij dan naar het goedkopere zuiden van Italië. "Als je het uitzoekt en uitkient en veel scherper bent, dan kost het echt een fractie van wat het normaal kost."

Geld aan het werk zetten

Vervolgens wordt het geld dat overblijft aan het werk gezet, zoals de bloggers het noemen. "Anders rendeert het niet en profiteer je niet van het rente-op-rente-effect", zegt de man achter Cheesy Finance. Het geld dat jaarlijks als dividend of rente wordt uitgekeerd, kan namelijk opnieuw belegd worden. Zo investeren ze het op verschillende manieren in dividend- of groeiaandelen, vastgoed, indexfondsen, achtergestelde leningen en crowdfunding.

Meneer Cheesy Finance stak bijvoorbeeld geld in vastgoed net na het dieptepunt op de woningmarkt rond 2014. "Hebben we dat getimed? Nee, op dat moment was het een goede belegging op basis van de gemaakte berekeningen. Kijk je vier jaar later, dan is het een geniale beslissing geweest. Met de rest hebben we geen geluk gehad." Zo experimenteerde hij met opties en andere derivaten, maar dat werd geen succes. Beginners adviseert hij een eenvoudigere strategie.

Mr. FOB houdt juist deze strategie aan en investeert alleen in zogeheten trackers, financiële producten die tegen relatief lage kosten alleen een breder mandje investeringsklassen zoals aandelen of obligaties volgen. Zo zijn er trackers die de Amsterdamse AEX-index volgen, maar ook een bredere wereldindex. Hij probeert de balans te houden in een tracker op de wereldwijde aandelenindex en een tracker op obligaties.

'Je kan altijd wel ergens besparen'

Alle bloggers onderschrijven het dilemma dat je al een relatief hoog inkomen nodig hebt om uiteindelijk financieel onafhankelijk te worden. Met een gezamenlijk inkomen van twee keer modaal (opgeteld gezamenlijk ongeveer 70.000 euro per jaar) moet het kunnen, zegt Mr. CF. Maar allen benadrukken de voordelen van financieel vrijer zijn.

Meneer FireMe: "Ik heb in het verleden ook wel een lager inkomen gehad. Maar als je je inkomsten en uitgaven goed onder de loep neemt, kun je altijd wel ergens besparen en daarmee je vermogen laten groeien".