De regeringskritische Saoedische journalist Jamal Khashoggi verdween op 2 oktober tijdens een bezoek aan het consulaat van zijn thuisland in het Turkse Istanboel. Hij blijkt te zijn vermoord, al dan niet met betrokkenheid van het Saoedische koningshuis. Een verslag van week tot week.

De week van woensdag 3 oktober

Turkse journalisten maken melding van de vermissing van de 59-jarige Khashoggi. De vooraanstaande Saoedische journalist, die sinds vorig jaar in de VS woonde en werkte voor The Washington Post, verdween tijdens een bezoek aan het Saoedische consulaat in Istanboel, waar hij zijn scheidingspapieren wilde ophalen.

Khashoggi is een prominent criticus van de regering in Saoedi-Arabië en een graag geziene gast in Arabische talkshows. Hij heeft regelmatig commentaar op onder meer het buitenlandbeleid van zijn land, de oorlog in Jemen en de strafexpedities van de regering tegen mensen met een afwijkende mening, zoals vrouwenrechtenactivisten. Zijn kritiek richt zich meestal op de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman, de facto machthebber van het land sinds medio 2017.

Turkije ontbiedt de ambassadeur van Saoedi-Arabië voor tekst en uitleg over de mysterieuze verdwijning van Khashoggi. Saoedi-Arabië zegt dat de journalist het consulaat gewoon verlaten heeft en zijn verloofde vermoedelijk is misgelopen.

Het Turkse Openbaar Ministerie stelt officieel een onderzoek in naar de verdwijning van Khashoggi. De Turkse regeringspartij AKP belooft de onderste steen boven te krijgen. Anonieme bronnen melden dat de journalist vermoord is tijdens zijn bezoek aan het consulaat. Saoedi-Arabië ontkent dit in alle toonaarden.

Hatice Cengiz, de Turkse verloofde van Jamal Khashoggi, wacht bij het Saoedische consulaat in Istanboel (foto: AFP)

De week van maandag 8 oktober

Erdogan vraagt Saoedi-Arabië tijdens een persconferentie officieel bewijs te leveren van het feit dat Khashoggi het consulaat levend heeft verlaten. Hij voegt daaraan toe dat Turkije geen enkele reden heeft om de lezing van Saoedi-Arabië te geloven.

Turkije laat weten in het bezit te zijn van beeld- en geluidsopnames die bewijzen dat Khashoggi in het consulaat is gedood. Op de opnames zou te horen zijn dat Khashoggi gemarteld, gedood en in stukken gezaagd is.

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden wil dat alle wapenverkopen aan Saoedi-Arabië worden gestopt. Dit brengt president Trump in verlegenheid; hij heeft, ondanks veel kritiek, sinds zijn aanstelling juist enorm ingezet op meer handel met het Arabische land. Trump stelt ook nu dat hij pertinent niet wil dat China en Rusland deze wapenhandel - met een waarde van 110 miljard dollar - overnemen.

Onder druk van 'zijn' Republikeinen zegt Trump dat Saoedi-Arabië "heel zwaar gestraft" gaat worden als Khashoggi vermoord is. Hij geeft verder geen nadere uitleg over om wat voor straffen het zou gaan.

Aandelen op de beurs van Saoedi-Arabië dalen sterk in waarde. Verschillende bedrijven en instellingen laten weten dat ze geen zaken met de Saoedi's meer willen doen.

De week van maandag 15 oktober

Saoedi-Arabië uit dreigementen richting alle landen die overwegen sancties op te leggen naar aanleiding van de verdwijning van Khashoggi.

Trump oppert na een telefoongesprek met koning Salman dat "moordenaars die uit eigen beweging handelden", zogenoemde 'rogue killers', mogelijk achter de verdwijning van Khashoggi zitten. Hij zegt de verklaring van Salman dat het Saoedisch koningshuis niets met de zaak te maken heeft te geloven.Een Turks-Saoedisch onderzoeksteam verricht voor het eerst officieel onderzoek in het consulaat in Istanboel - twaalf dagen na de verdwijning van Khashoggi. Het team bestaat uit tien Turken en tien Saoedische inspecteurs. Het onderzoek duurt negen uur; het team zoekt onder meer naar DNA-materiaal van de journalist.

Een saillant historisch detail duikt op in de media. Khashoggi's meest recente Saoedische beroepsverbod - uit 2016 - had een verband met Trump. De journalist leverde vlak na de Amerikaanse presidentsverkiezingen kritiek op uitlatingen van de New Yorkse vastgoedmagnaat over het Midden Oosten en op de gretigheid waarmee zijn eigen regering de Amerikaanse president-elect omarmde.

De Turkse krant Yeni Safak publiceert een groot verhaal met onthullingen uit het onderzoek naar de verdwijning van Khashoggi. De details lijken afkomstig uit een horrorfilm. Het verhaal luidt: Khashoggi werd vlak na zijn aankomst in het consulaat overmeesterd. Het Saoedische moordcommando sneed zijn vingers af. Daarna werd de rest van het lichaam van de journalist ontleed. Hij was tijdens dat proces nog zeven minuten in leven.

De woning van de Saoedische consul in Istanboel wordt bewaakt door de Turkse politie.

Turkse en Amerikaanse media melden dat een aantal van de door Turkije geïdentificeerde verdachten uit de directe omgeving van de Saoedische kroonprins komt. Trump lijkt een ommekeer te maken. Hij zegt te geloven dat Khashoggi dood is en dat de inlichtingen waaruit blijkt dat de Saoedische regering daarvoor verantwoordelijk is betrouwbaar zijn. 

Meerdere anonieme bronnen melden aan Amerikaanse media dat de Saoedische regering overweegt de schuld voor de moord op Khashoggi bij een inlichtingenadviseur van kroonprins Mohammad bin Salman te leggen. Deze generaal, Ahmed al-Assari, handelde op eigen houtje, moet het verhaal volgens de bronnen gaan luiden.

Het personeel van het Saoedische consulaat in Istanboel legt verklaringen af aan het Turkse Openbaar Ministerie. Ook wordt een bos in de buurt van Istanboel doorzocht, omdat dat zou zijn bezocht door een voertuig dat vertrok vanaf het Saoedische consulaat op de dag van Khashoggi's verdwijning. Mogelijk zijn de resten van de journalist daar gedumpt, aldus Turkije.

De Saoedische kroonprins - en de facto leider - Mohammad bin Salman ontkent elke betrokkenheid bij de verdwijning van Khashoggi. Internationale inlichtingendiensten hechten weinig waarde aan die ontkenning (foto: AFP)

De week van maandag 22 oktober

Saoedi-Arabië komt met het verhaal dat Khashoggi is omgekomen bij een ruzie in het consulaat. Het land heeft achttien mensen opgepakt. Daarnaast zijn de onderbaas van de inlichtingendienst en een adviseur van het koningshuis ontslagen. Kroonprins Bin Salman had niets met de zaak te maken, luidt de officiële lezing.

De Saoedische koning Salman laat weten dat de inlichtingendienst wordt hervormd onder leiding van zijn zoon.

Het Saoedische verhaal verandert weer. De minister van Buitenlandse Zaken, Adel al-Jubeir, noemt de moord op Khashoggi in een interview met Fox News een "vergissing" begaan door "een niet-gesanctioneerde operatie" zonder toestemming uit Riyad en achter de rug van kroonprins Bin Salman om. 

De regeringen van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland blijven bij de Saoedi's aandringen op bewijsmateriaal voor de beweringen die het land doet over de dood van Khashoggi. 

Saoedi-Arabië komt weer met een nieuwe variatie op het verhaal over Khashoggi's dood. Dat was geen vechtpartij, maar een daad "met voorbedachte rade", bedacht en uitgevoerd door mensen uit de Saoedische inlichtingenwereld. Eén aspect aan de uitleg blijft hetzelfde: kroonprins Bin Salman zou geen enkele verantwoordelijkheid dragen voor de dood van de journalist.

De Turkse openbare aanklager gaat een verzoek indienen voor uitlevering van de achttien verdachten die in Saoedi-Arabië zijn gearresteerd, maakt het Turkse ministerie van Justitie bekend. 

De week van maandag 29 oktober

De Saoedische minister van Buitenlandse Zaken Al-Jubeir zegt dat zijn land niet van plan is de verdachten uit te leveren aan Turkije. Hij noemt de internationale verontwaardiging rond de dood van de journalist een "mediahysterie" die de banden tussen het koninkrijk en het Westen onder druk zet.

De hoofdaanklager in Istanboel zegt dat Khashoggi is gewurgd, vlak nadat hij bij het Saoedische consulaat naar binnen liep. Het lichaam van de journalist zou in stukken zijn gesneden en vervolgens zijn weggewerkt. Het gaat volgens de aanklager om moord. Zijn ontmoetingen met de Saoedische openbaar aanklager hebben naar eigen zeggen geen concrete resultaten opgeleverd.

De officiële reactie van de Verenigde Staten op de dood van de Saoedische journalist Jamal Khashoggi laat mogelijk nog weken op zicht wachten, meldt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo donderdag.

De twee zonen van de Saoedische journalist Jamal Khashoggi hebben een oproep gedaan waarin zij eisen dat het lichaam van hun vader wordt teruggegeven. Ze willen de stoffelijke resten in Saoedi-Arabië begraven.

De week van maandag 5 november

De twee zonen van Khashoggi doen een oproep waarin zij eisen dat het lichaam van hun vader wordt teruggegeven. Zij willen de stoffelijke resten in Saoedi-Arabië begraven. Zonder het lichaam van hun vader zouden Salah en Abdullah Khashoggi niet kunnen rouwen en zijn dood niet kunnen verwerken.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu zegt tegen staatspersbureau Anadolu dat hij geen antwoorden van Saoedi-Arabië heeft gekregen over wie opdracht tot de moord op Jamal Khashoggi gaf. Ook herhaalde de minister dat het niet waarschijnlijk is dat koning Salman Bin Abdulaziz de journalist liet ombrengen.

Volgens Çavusoglu is het de verantwoordelijkheid van Saoedi-Arabië om te onderzoeken wat er met het lichaam van Khashoggi is gebeurd.

Turkije zegt de moord met audio-opnames aan te kunnen tonen. Daarin zouden de daders rechtstreeks worden gelinkt aan de Saoedische kroonprins Mohammed Bin Salman. Khashoggi stond bekend als een criticus van de prins en de regering in zijn thuisland.

De opnames zijn gedeeld met onder meer de Verenigde Staten, Frankrijk en Duitsland. Çavusoglu zegt het bewijsmateriaal te hebben getoond aan iedereen die het wilde zien. 

De week van maandag 12 november

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken roept op tot een internationaal onderzoek naar de dood van Khashoggi. Hij stelt dat dit noodzakelijk is om uit te zoeken wat er precies is gebeurd.

De openbaar aanklager in Saoedi-Arabië wil doodstraffen voor de moord op de Saoedische journalist Jamal Khashoggi. Elf mensen zijn beschuldigd van betrokkenheid bij de dood van Khashoggi en Saoedi-Arabië wil vijf van hen veroordelen tot de doodstraf.