Twan Huys is nu bijna twee maanden te zien als opvolger van Humberto Tan in RTL Late Night. In vergelijking met concurrenten als Pauw en De Wereld Draait Door blijven de kijkcijfers van de talkshow wat achter. De kijker lijkt de nieuwe presentator niet te omarmen. NU.nl vraagt aan mediakenners: is de dagelijkse talkshow nog te redden?

De eerste uitzending met Huys trok ruim een half miljoen kijkers. De best scorende aflevering tot dusver was die van vorige week vrijdag, waarin Jenny Douwes - het 'boegbeeld' van de A7-blokkade op de dag van de sinterklaasintocht van vorig jaar - te gast was.

592.000 mensen zagen hoe zij weigerde aan tafel plaats te nemen met zwartepiettegenstander Jerry Afriyie. Die tijdelijke opleving hield kort aan, want de maandag daarop zakte het kijkersaantal naar 374.000 en viel het programma wederom buiten de kijkcijfertop 25.

Hoewel er veel om de 'reluitzending' te doen was - meerdere columnisten wijdden er een stuk aan - was dat voor veel kijkers geen reden om de maandag daarop weer op de talkshow af te stemmen.

NRC-tv-recensent Arjen Fortuin vindt dat RTL en Huys, die beweren dat zij al weken geleden afspraken hebben gemaakt met Douwes en Afriyie voor een open gesprek met beide partijen aan tafel, het "stom hebben aangepakt". "Wat je nu ziet, is gewoon de wet van Murphy", vertelt hij aan NU.nl.

"Ze hebben een gast als Jenny Douwes nodig om de kijkcijfers en de aandacht te trekken. Het is op zich een goed plan om daar iets van te maken, maar vervolgens blijken de afspraken niet goed dichtgetimmerd. Maar ook al waren de afspraken wel helder en ging Douwes onverwacht bokken, dan nog is er verkeerd gereageerd."

'Mensen koppelen Huys en 'onbetrouwbaar' aan elkaar'

Volgens Fortuin durfde de Late Night-redactie geen leidende rol te nemen bij het maken van de afspraken door gewoon te eisen dat beide partijen aan tafel plaats zouden nemen, en zo niet, het item anders niet doorging.

"Dat durfden ze niet te doen, omdat ze bang waren dat ze anders helemaal geen item zouden hebben. En dat gaat van kwaad tot erger, zeker omdat het hen net overkomt in het meest hysterisch gepolariseerde stukje debat van Nederland van de laatste vijf jaar."

De zwartepietenkwestie heeft volgens Fortuin meer schade toegebracht aan het programma. "Dit is zoiets waarin het overgrote deel van de mensen zich niet heeft verdiept. Die koppelen Huys en 'onbetrouwbaar' nu aan elkaar."

Mediadeskundige Ron Vergouwen denkt dat de rel ervoor zorgt dat het voor Late Night nog lastiger wordt om goede gasten te vinden. "Er is nu een sfeertje ontstaan dat niet als positief wordt ervaren en daarbij wordt er getwijfeld aan de betrouwbaarheid van Huys", zegt de mediakenner. "De rel is gekomen op een onmogelijk slecht moment. Het begint er nu wel heel penibel uit te zien, ik denk niet dat het tij nog kan worden gekeerd."

Redactie is zoekende naar juiste gasten

Een talkshow met weinig kijkers wordt een minder interessante plek voor potentiële gasten om iets interessants te vertellen, meent Fortuin. "Als je kijkt naar de 800.000 kijkers van Pauw, en Late Night heeft de helft, dan betekent dat dat Late Night veel moet bieden om die gast over de streep te trekken", licht Fortuin toe.

De redactie van Late Night is nog "een beetje zoekende" naar de juiste gasten, vermoedt Fortuin. "Je merkt dat ze huiverig zijn voor de RTL-sterrenparade." Naar mening van de recensent zijn ze hier iets te terughoudend in. "Er zitten relatief veel gewone mensen met ontroerende verhalen aan tafel. Dat snap ik wel, dat is een sympathiek genre, maar het is niet altijd even opwindend."

Het ontbreekt echter vaak aan een klinkende naam die de aandacht van de kijker trekt zodat zij blijven hangen bij die minder bekende gasten, stelt Fortuin. "Een vrolijke, ervaren gast waarbij iedereen weet wat hij eraan heeft, een smaakmaker. Het levert misschien niet veel op, maar hierdoor denken kijkers wel: kom, we gaan naar Huys zappen."

'Het magische moment heeft nog niet plaatsgevonden'

RTL is zich ook bewust van de schommelende cijfers. "We werken er met zijn allen hard aan en hebben er alle vertrouwen in dat we de kijker voor ons kunnen winnen", aldus RTL in een reactie aan NU.nl.

Fortuin stelt dat iedereen te gefixeerd is op de hoogte van de kijkcijfers en hij zegt dat er eigenlijk weinig wordt gesproken over de inhoud van de talkshow. "Als maker wil je dat mensen het hebben over wat er gebeurd is, en daar lijdt Late Night nu onder."

Volgens Fortuin heeft er nog geen "magisch moment" plaatsgevonden. "Een moment waardoor mensen later denken: dit was zo bijzonder, dit moet je terugzien."

Huys is toch een heel andere presentator dan Tan was, stelden mediarecensenten en -deskundigen de afgelopen weken. "De kracht van Twan Huys ligt aan de informatieve kant", stelde journalist Margriet Brandsma in het Mediaforum op NPO Radio 1.

Fortuin denkt dat zo'n "magisch moment" er wel in zit voor de huidige presentator. "Je moet er een beetje geluk mee hebben. Humberto hoefde in zijn beste periode maar iemand aan te kijken om de illusie van dat magische moment te hebben. Dat heeft Twan nog niet."

Om dat langzame weglekken van kijkers te keren moet er iets gebeuren, stelt Fortuin. "Er zou een grote gast moeten komen." Ondertussen schuiven die aan bij de concurrent, zoals de nieuwe D66-fractievoorzitter Rob Jetten, die te zien was in Pauw.

"Huys zei over Jetten dat hij nog niet op televisie wilde komen, maar ondertussen zat hij al in de schmink", zegt Fortuin. "Het is gek als Huys dat zegt als hij weet dat hij bij Pauw zit, maar het is nog gekker dat hij het überhaupt niet wist omdat zijn naaste collega's hem dat niet vertellen. Want reken maar dat de redactie dit in de gaten houdt. Dat geeft aan dat het erop lijkt dat de redactie zenuwachtig aan het worden is, en daar gaat niemand beter van werken."

De Late Night-medewerkers lijken reden te hebben om nerveus te worden. Ook bekende gasten slagen er niet om te kijker te verleiden toch naar RTL te zappen: de interviewspecial met pornoster Stormy Daniels werd door ongeveer een half miljoen mensen bekeken.

Vergouwen vindt desondanks dat het programma wel tijd verdient om zichzelf op te bouwen. De mediadeskundige zegt dat er meerdere oorzaken zijn waardoor de kijkcijfers zich niet op het gewenste niveau bevinden. "Ten eerste weet de kijker nog niet wat hij qua inhoud kan verwachten. De eerste aflevering met Huys was gelijk heel serieus, tegen Nieuwsuur aan. De afgelopen weken zitten er meer entertainmentonderwerpen in, maar dit zijn lang niet altijd onderwerpen waar Huys zichtbaar affiniteit mee heeft."

'Sfeer maken is niet Huys' grootste kracht'

Vergouwen heeft het idee dat Huys zich voor dat soort onderwerpen eerst goed moet inlezen. "Bijvoorbeeld toen Coen en Sander van Radio 538 te gast waren, daar probeerde Twan echt iets van te maken. Maar hij maakte daarbij wel een paar foutjes, je ziet gewoon dat het hem niet zo veel kan schelen. Ik weet niet of ik naar een oprecht geïnteresseerde presentator zit te kijken."

Daarbij is sfeer maken in de uitzending niet Huys' grootste kracht, vindt Vergouwen. "Ook bij serieuze onderwerpen hoort af en toe een gebbetje of grapje. Pauw heeft dit ook moeten leren, maar kan dit inmiddels als geen ander. Dat Twan dat nog niet kan, geeft hem een soort stijfheid."

Tan kon dat als geen ander, stelt hij. "Die heeft het brengen van schwung in een talkshow tot een kunst verheven. Het probleem van Twan is nu dat de concurrenten het beter doen, want Eva (Jinek, red.) en Jeroen (Pauw) zitten nu in een goeie periode. Iets wat ze overigens hebben afgekeken van Humberto."

Huys moet zich niet voordoen als Humberto

De kans dat de kijkcijfers nog een blijvende, stijgende lijn gaan laten zien, acht Vergouwen "lastig, maar niet onmogelijk". "Toen Jinek begon, had ze niet bepaald de wind mee, ze werd gezien als een ijskonijn." Dat 'magische moment' waar Fortuin het over had, gebeurde bij Jinek toen zij aan de talkshowtafel een aanvaring kreeg met Jules Deelder. De dichter praatte door gesprekken heen en werd toen terechtgewezen door de presentatrice. "Dat loste Eva op een grandioze manier op, waardoor ze de sympathie van de kijker won. Daarna zag je haar in elke uitzending groeien."

Als Huys zo'n moment ook wil beleven, is het volgens Vergouwen noodzaak dat hij zichzelf blijft. "Hij moet zich niet voordoen als Humberto. Hij moet een sfeertje om zich heen creëren dat goed bij hem past. Er zijn een aantal momenten nodig die ervoor zorgen dat de kijker hem de gunfactor toekent."

Even gingen er geruchten dat Huys op korte termijn vervangen zou worden door een andere presentator, maar RTL ontkende dit kort daarna. "Er is gekozen voor Twan, dus er moet een show om hem heen worden gebouwd die bij hem past, maar die tegelijkertijd de RTL-kijker kan binnenharken", stelt Vergouwen. "Dat is lastig, maar niet onmogelijk. Ik hoop vooral dat ze de kans krijgen, want de kijkcijfers zijn bedroevend."