Brett Kavanaugh, kandidaat voor een zetel in het Amerikaans Hooggerechtshof, is door meerdere vrouwen beschuldigd van seksueel ontoelaatbaar gedrag. Kavanaugh en een van zijn beschuldigers, Christine Blaisey Ford, legden donderdag verklaringen af in de Senaat. Hoe verliep dat en wat gaat er nu gebeuren?

Ford en Kavanaugh verschenen voor de justitiecommissie van de Senaat, die bestaat uit elf Republikeinse en tien Democratische senatoren. Miljoenen Amerikanen volgden de zitting.

De commissie is strak langs de partijlijnen verdeeld en spiegelt daarmee de Senaat zelf, waar de Republikeinen ook een krappe meerderheid hebben (51 tegen 49).

Verschillende Democratische senatoren en organisaties zoals de nationale beroepsvereniging voor advocaten lieten voor, tijdens en na de verhoren van Ford en Kavanaugh weten het vreemd te vinden hoe door de Republikeinen wordt omgegaan met de aantijgingen tegen de kandidaat-rechter.

De andere vier personen die Kavanaugh hebben beschuldigd van seksuele misdrijven worden niet door de Senaat gehoord en ook getuigen die mogelijk verheldering kunnen bieden (zoals Kavanaughs jeugdvriend Mike Judge, die volgens Ford aanwezig was bij de aanval op haar en de persoon die haar voor de zitting aan een test met een leugendetector onderwierp) ontvingen geen uitnodiging.

Normaal gesproken zou het Witte Huis de FBI opdracht geven dergelijke beschuldigingen te onderzoeken. Kavanaugh en de Republikeinen in het justitiecomité voelen daar niets voor, maar konden desgevraagd niet precies uitleggen waarom zo'n onderzoek in dit geval niet nodig is.

“Toen ik om hulp riep, plaatste Brett zijn hand op mijn mond”
Christine Blasey Ford

Ford kwam tijdens de hoorzitting betrouwbaar en dapper over 

De verklaring van Ford wordt door vriend en vijand gezien als sterk. Hoewel ze geen harde bewijzen kon overleggen (net zoals Kavanaugh dat ook niet kon in zijn eigen verdediging), kwam ze als getuige geloofwaardig over, luidde de consensus in de Amerikaanse media. 

Ze sprak kortademig en met bevende stem over het vermeende incident tussen haar en Kavanaugh, terwijl 21 leden van de Senaatscommissie aandachtig luisterden.

"Brett probeerde mijn kleding uit te trekken. Dat was echter moeilijk voor hem, omdat hij zo dronken was", vertelde Ford. "Toen ik om hulp riep, plaatste Brett zijn hand op mijn mond. Het was moeilijk om te ademen en ik dacht dat hij me per ongeluk zou doden."

Commentatoren waren het grotendeels eens over de indruk die ze achterliet: hier zat een normaal mens, door uitzonderlijke omstandigheden gedwongen om dapper haar verhaal te doen in een omgeving die haar doodnerveus maakte. 

Voor- en tegenstanders waren het erover eens dat de verklaring van Christine Blasey Ford betrouwbaar overkwam. (foto: AFP)

Kavanaugh zette vooral de tegenaanval in

Het beoogde lid van het Hooggerechtshof maakte een minder goede beurt dan de beschuldiger, vonden de politieke commentatoren. Waar Ford af en toe zichtbaar geëmotioneerd was, maar kalm bleef, liet de kandidaat-rechter zijn woede regelmatig doorschemeren in emotionele uitbarstingen.

De kandidaat-rechter richtte zijn woede vooral op de Democraten. De beschuldigingen "hebben mijn goede naam en mijn familie vernietigd", stelde hij. "Dit is een berekende en georkestreerde politieke moordaanslag geweest."

Waar Ford vertelde dat zij en haar gezin moesten onderduiken vanwege de vele doodsbedreigingen die ze voorafgaand aan de hoorzitting ontving, klaagde Kavanaugh dat hij nu waarschijnlijk niet meer zal worden gevraagd als trainer van het basketbalteam van zijn dochter. 

Ondanks de verklaringen van verschillende mensen die hem in zijn jeugd kenden en zeggen dat hij zich destijds regelmatig te buiten ging aan de alcohol - wat onder meer wordt ondersteund door opmerkingen in zijn eigen agenda uit die tijd - bleef Kavanaugh zijn jongere zelf afschilderen als een toegewijd student, sportman en kerkganger, die slechts af en toe een biertje dronk nadat hij de juiste leeftijd had bereikt.

Maken de verklaringen van Kavanaugh en Ford wel iets uit?

Gezien de tegenstrijdigheid van hun verklaringen kan worden geconcludeerd dat een van de twee heeft gelogen of zich het meer dan dertig jaar oude incident radicaal anders herinnert dan het zich heeft afgespeeld. Het grote probleem is dat niet kan worden vastgesteld wie de waarheid sprak - de senatoren in de justitiecommissie hebben simpelweg niet genoeg bewijslast om daar een degelijk oordeel over te vellen.

Kortom, de beschuldigingen tegen Kavanaugh en de voortgang van zijn benoeming zijn en blijven een politieke aangelegenheid. De voorstanders van de rechter, onder wie de Amerikaanse president Donald Trump, blijven achter hem staan en willen dat hij zo snel mogelijk zitting neemt in het Hooggerechtshof.

Zijn tegenstanders, onder wie de Democraten, blijven aandringen op een pauze in het benoemingsproces, zodat de FBI de aantijgingen tegen hem kan onderzoeken. 

Washington is na de hoorzitting met Ford en Kavanaugh mogelijk nog verdeelder over de kwestie dan daarvoor.

Kandidaat-opperrechter Brett Kavanaugh was tijdens zijn verklaring ook geëmotioneerd - en vooral erg kwaad op de Democraten, die volgens hem een 'politieke moordaanslag' op hem hebben beraamd. (foto: AFP)

Waarom hebben de Republikeinen haast bij de benoeming van Kavanaugh?

Er staat veel op het spel voor de Republikeinen, die erop zijn gebrand een conservatieve meerderheid in het Hooggerechtshof te behalen. De congresverkiezingen in november brengen een (klein) risico met zich mee dat de Republikeinse meerderheid in de Senaat verloren gaat. Dat zou het een stuk lastiger maken om een nieuwe conservatieve kandidaat-rechter door het goedkeuringsproces te loodsen. 

Kavanaugh staat te boek als een rechter die niet veel opheeft met progressieve kroonjuwelen als het recht op abortus en het homohuwelijk. Omdat rechters van het Hooggerechtshof voor het leven worden benoemd, kan de relatief jonge Kavanaugh als opperrechter waarschijnlijk decennialang zijn stempel op de Amerikaanse samenleving drukken.

De Republikeinen bevinden zich in een lastige spagaat. Het doordrukken van Kavanaugh levert de politieke hoofdprijs op, een conservatieve meerderheid in het Hooggerechtshof. Tegelijkertijd bestaat het risico dat (vooral vrouwelijke) kiezers tijdens de congresverkiezingen hun afkeuring van Kavanaugh zullen uiten in het stemhokje. Het is dus de vraag of de langetermijnvoordelen opwegen tegen een mogelijke electorale klap op de korte termijn.

Hoe gaat het benoemingsproces nu verder?

De justitiecommissie van de Senaat heeft vrijdag in stemming besloten de kandidatuur van Kavanaugh doorgang te laten vinden.

Senator Jeff Flake uit Arizona, de enige Republikein in de commissie over wiens stem vooraf twijfels bestonden, liet eerder op vrijdag weten voor Kavanaugh te zullen stemmen. Beelden van misbruikslachtoffers die hem daar in de wandelgangen mee confronteerden gingen heel Amerika door.

Vlak voor de stemming op vrijdagavond verdween Flake in een achterkamer met verschillende Democraten. Toen hij terugkeerde, meldde hij aan zijn collega's dat hij wil dat de stemming in de voltallige Senaat maximaal een week wordt uitgesteld om de FBI nader onderzoek te laten doen. Dat is voor hem een voorwaarde om een definitieve stem op Kavanaugh uit te brengen, aldus Flake.

Het is nu aan de honderd leden van de voltallige Senaat om de laatste stem over de benoeming van Kavanaugh te vellen. Omdat de Republikeinse meerderheid zo nauw is, wordt met argusogen gekeken naar senatoren die als gematigd te boek staan. Ondanks grote druk door de Republikeinse partijleiding, zouden zij zich kunnen ontpoppen als rebellen. De namen die in deze context worden genoemd zijn Susan Collins (Maine) en Lisa Murkowski (Alaska).

Als één Republikeinse senator weigert Kavanaugh goed te keuren, zal vicepresident Mike Pence de beslissende stem uitbrengen. Zijn het er echter twee, dan valt de kandidatuur van de omstreden rechter in het water. 

De Republikeinen willen de beslissende stemming zo spoedig mogelijk laten plaatsvinden. Nu is het de vraag of de Republikeinse meerderheidsleider Mitch McConnell zijn planning zal laten beïnvloeden door Jeff Flake, die om een FBI-onderzoek heeft gevraagd. De Republikeinen kunnen zich een potentiële nee-stem in eigen gelederen slecht veroorloven, en er is een risico dat het negeren van Flake ook senatoren Collins en Murkowski tegen de haren zal strijken. 

Trump heeft de FBI vrijdagavond opdracht gegeven tot een aanvullend onderzoek naar de beschuldigingen van Ford aan het adres van Kavanaugh. "Zoals de Senaat heeft gevraagd, moet dit onderzoek beperkt van omvang zijn en binnen een week worden afgerond", liet de Amerikaanse president weten in een verklaring.