Waar is Tesla-baas Elon Musk toch mee bezig?

Tesla-directeur Elon Musk staat dit jaar onder extreme druk. Dat lijkt nu zijn tol te eisen, voor zowel zijn bedrijf als zijn persoonlijke leven. Een overzicht van een nogal rommelig jaar, waarin Tesla onder zijn leiding nieuwe productierecords haalt, maar waarin Tesla ook keer op keer door Musk zelf onderuit wordt geschopt.

Februari

Musk begint het jaar met twee bizarre promotiestunts in één klap. SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Musk, schiet een Tesla de ruimte in en dat levert bijzondere beelden op:

Mooie beelden of niet, Tesla heeft nog steeds geen cent winst gemaakt. Uit de vierdekwartaalcijfers, die het bedrijf in februari publiceert, blijkt dat de autofabrikant omgerekend zo'n 550 miljoen euro verlies heeft gemaakt; een negatief record voor Tesla. De autofabrikant levert nu een krappe 30.000 auto's van het type Model 3 af, verre van het doel van 50.000.

CV Elon Musk

  • 1995 - 1999: Mede-oprichter Zip2
  • 1999 - 2002: CEO PayPal
  • 2002 - heden: CEO SpaceX
  • 2004 - heden: CEO Tesla

Maart

Ratingbureau Moody's stelt de kredietrating van Tesla omlaag bij, door de lage productiecijfers en het forse verlies.

En dat is deze maand niet het enige slechte nieuws voor het bedrijf. Tesla roept in maart ook 123.000 auto's terug in verband met een fout met de stuurbekrachtiging. Het gaat om auto's van het type Model S, die voor april 2016 gebouwd zijn.

Daarnaast vindt in de Amerikaanse staat Californië een dodelijk ongeluk plaats met een Tesla Model X. Een auto-ongeluk hoeft niet altijd een groot probleem voor een autofabrikant te zijn, maar in het geval van Tesla ligt het gevoelig. De autopilotfunctie, die de auto gedeeltelijk zelf laat rijden, stond namelijk aan. Volgens Tesla is de autopilotmodus niet de oorzaak van de crash.

April

Ondanks de recordverliezen van het bedrijf en de nog altijd achterblijvende productie, heeft Musk tijd voor een grapje op 1 april.

Mei

Het is inmiddels drie maanden na de vorige kwartaalcijfers, tijd voor nieuwe resultaten. Tesla verbreekt zijn eigen negatieve record. Tesla lijdt dit kwartaal een verlies van 709,6 miljoen euro, wederom de slechtste periodecijfers uit het vijftienjarige bestaan van het bedrijf. Het bedrijf geeft omgerekend 5.400 euro uit per minuut. Men begint zich af te vragen of Tesla dit wel kan volhouden.

De echte klap komt echter pas later die dag, in een conferencecall waarin de resultaten worden besproken met analisten.

Wanneer twee analisten vragen stellen over de winstgevendheid van de Model 3, de auto die het bedrijf volgens Musk in één klap winstgevend moet maken, reageert hij gepikeerd. Hij heeft geen zin in ''boring, bonehead questions'' (saaie, idiote vragen).

Men begint te praten over de werkdruk en stress waar Musk mee te maken heeft: "Hij is duidelijk vermoeid en gefrustreerd. Dit is het verkeerde moment om uit te halen naar de investeerdergemeenschap", zegt analist James Albertine van Consumer Edge Research tegen Bloomberg.

Het aandeel Tesla duikt die dag met ruim 5,5 procent omlaag, niet zozeer door de kwartaalcijfers, wel door zijn bizarre conferencecall. Het is een trend voor de komende maanden.

Juni

Tesla zet een streep door zo'n 9 procent van het personeelsbestand, wat neerkomt op bijna 4.000 mensen. De ingreep is nodig om het bedrijf winstgevend te maken, aldus Musk. Beleggers reageren positief: in de dagen na het nieuws stijgt het aandeel Tesla van 332 dollar (omgerekend zo'n 286 euro) tot ruim 370 dollar.

Juli

De maand begint goed. Hoewel het totaal aantal afgeleverde auto's in het tweede kwartaal nog altijd onder het doel ligt, haalt Tesla voor het eerst het productiedoel van meer dan 5.000 Model 3's per week. Maar later deze maand gaat het weer de verkeerde kant op, wederom door Musk zelf.

De hele wereld is in de ban van het Thaise voetbalteam dat zit opgesloten in een grot. Musk ook. Terwijl er al een reddingsactie wordt opgezet, besluit de Tesla-oprichter om een team aan het werk te zetten om een kleine duikboot te bouwen. De duikboot moet zo klein zijn dat het door het nauwe gangenstelsel van de grotten kan navigeren.

Musk blijkt te laat. De jongens zijn al gered door een groep duikers, grotendeels afkomstig uit Thailand, maar er zitten ook duikers uit andere landen tussen. Musk besluit de duikboot toch naar Thailand te brengen. Hij laat het daar achter "voor het geval deze nog nodig is in de toekomst".

De actie van Musk valt niet goed. De duikboot wordt door veel mensen gezien als een grote reclamestunt, vergelijkbaar met de Tesla die hij begin dit jaar de ruimte in schoot. Dat hij de boot vervolgens achterlaat in de natuur wordt ook niet gewaardeerd.

Een van de duikers, de in Thailand wonende Brit Vernon Unsworth, laat zich negatief uit over de boot: de onderzeeër heeft volgens hem "geen enkele kans van slagen", en voegt daaraan toe dat de Tesla-oprichter de boot "ergens in kan stoppen waar het pijn doet".

Musk laat dat niet onbeantwoord en zegt een video te maken om te bewijzen dat de boot de hele grot door kan. Als klap op de vuurpijl noemt Musk, zonder enige aanleiding, de duiker een pedofiel. Die tweet wordt later door verwijderd en hij biedt zijn excuses aan.

Dat mag echter niet baten. Een vertegenwoordiger van een van de grootste aandeelhouders in Tesla noemt de ruzie "betreurenswaardig" en benadrukt dat het bedrijf zich moet richten op de eigen kerntaken.

Het aandeel Tesla daalt die dag 3,5 procent.

1 augustus

De maand begint wederom goed. Uit de tweedekwartaalcijfers blijkt dat Tesla nog altijd verlies maakt, maar dat het verwacht in de tweede helft winst te zullen maken. Het bedrijf meldt bovendien dat het eind deze maand weleens een productie van 6.000 Model 3's per week zou kunnen halen.

Wat ook goed valt, is dat Musk zijn excuses aanbiedt voor zijn botte optreden tijdens de conferencecall in mei: "Ik heb mijn eigen regels overtreden. Er is geen excuus", aldus Musk.

In de nabeurse handel stijgt het aandeel Tesla ruim 10 procent.

7 augustus

Musk verrast ongeveer iedereen in de wereld door - tijdens handelsuren, nota bene in een tweet - aan te kondigen dat hij overweegt om Tesla van de beurs te halen. Dat wil hij doen voor 420 dollar per aandeel, zo'n 20 procent boven de koers van die dag. Daarmee zou het bedrijf zo'n 70 miljard dollar waard zijn.

13 augustus

Vrijwel iedereen vraagt zich af wat er aan de hand is. Is dit een grap? Is dit koersmanipulatie? (er is een onderzoek ingesteld) Hoe wil hij dit in hemelsnaam bekostigen (70 miljard)?

Gelukkig geeft Musk een week later tekst en uitleg in een blog.

Musk schrijft dat hij al jaren contact heeft met het Saoedische staatsinvesteringsfonds, op 31 juli voor het laatst. In dat gesprek zou de directeur van het fonds hebben gezegd de portemonnee te willen trekken om de beursexit mogelijk te maken. Musk zegt er niet over te twijfelen dat de Saoedi's bereid zijn zo'n deal te sluiten.

Maar de deal blijkt helemaal nog niet zo zeker te zijn. Bovendien was Musk die week later opnieuw voorbarig. Hij liet weten dat hij bij de beursexit van Tesla samenwerkt met de bank Goldman Sachs en investeringsmaatschappij Silver Lake Partners, maar er is waarschijnlijk nog geen officieel akkoord.

Diezelfde dag verschijnt een artikel op de Amerikaanse site Business Insider waarin rapper Azealia Banks vertelt dat ze thuis was bij Musk, in het weekend dat hij de beruchte beursexit-tweet stuurde.

Ze was daar om muziek te maken met zangeres Grimes, de vriendin van Musk, maar daar kwam niks van terecht, vertelt Banks. "Ik zag hem in de keuken met zijn staart tussen de benen, hard op zoek naar investeerders om zichzelf in te dekken na die tweet", aldus de rapper. "Hij was gestrest en zijn gezicht was helemaal rood."

Het verhaal over Tesla en Musk is ook officieel een verhaal voor de roddelbladen geworden.

16 augustus

Musk doet er zelf nog een schepje bovenop. Hij geeft een - misschien iets té - openhartig interview in New York Times waarin hij vertelt dat hij soms nachten doorhaalt, meestal werkweken van 120 uur maakt en vaak slaappillen nodig heeft om te slapen.

Hij noemt 2018 het moeilijkste jaar uit zijn leven, hij ziet geen reden om af te stappen van zijn dubbelrol als bestuursvoorzitter en CEO. "Als je iemand kent die dit beter kan doen, laat het me vooral weten. Ze mogen de baan hebben. Is er iemand die het beter kan? Ze mogen het roer direct van me overnemen." Investeerders reageren geschrokken.

De Tesla-frontman ontkent in het interview ook dat hij stoned was tijdens de inmiddels beruchte tweet - ook dat verhaal werd de wereld in geholpen door rapper Banks.

Ondernemer en oprichter van The Huffington Post, Ariana Huffington, roept hem in een open brief op om beter voor zichzelf te zorgen en meer te slapen. Musk reageert in een tweet dat dat geen optie is als hij wil dat Tesla slaagt.

21 augustus

Consumer Edge-analist James Albertine verlaagt zijn rating van het aandeel Tesla van 'overweight' naar 'equal-weight'. Het is de eerste negatieve bijstelling van het aandeel in twee jaar, aldus Bloomberg.

Musk is nog altijd zowel bestuursvoorzitter als CEO van Tesla, en dan hebben we het nog niet eens over zijn ruimtevaartbedrijf, SpaceX, waar hij ook zijn handen aan vol heeft. Albertine twijfelt of Musk dit wel aankan: "Het wordt steeds duidelijker dat hij te veel dingen tegelijkertijd wil doen, en er baat bij zou kunnen hebben als hij iemand anders aanstelt als CEO of COO", aldus de analist in een notitie.

Een andere analist, Colin Rusch van Oppenheimer, zegt tegen de Amerikaanse zender CNBC ongeveer hetzelfde: "Het zal echt van Elon moeten komen. Als hij zich volwassen genoeg kan gedragen om te herkennen waar zijn grenzen liggen, dan zou dat volgens mij geweldig zijn voor het aandeel en erg goed voor het bedrijf."

Lees meer over:

NUshop

Tip de redactie