Ieder jaar bereikt festivalweek Pride Amsterdam haar hoogtepunt tijdens de Canal Parade op de Amsterdamse grachten. Tachtig boten vol afgevaardigden van stichtingen, bedrijven en belangenorganisaties vieren seksuele diversiteit en maken zich sterk voor een maatschappij waarin lesbiennes, hetero's, biseksuelen, transgenders, cisgenders, travestieten, queers, panseksuelen, aseksuelen en interseksuelen zichzelf kunnen zijn. Maar wie bepaalt eigenlijk wie er mee mag varen?

NU.nl sprak hierover met Pride-woordvoerder Danny de Vries.

"Het was altijd een loting. In februari werd een bijeenkomst met een notaris georganiseerd. Een aantal boten zit er altijd bij. Zoals die van de gemeente Amsterdam, het COC en onze boot. Ook werden altijd vijf plekken voor politieke partijen vrijgehouden. Zo ging het tot de Euro Pride in 2016. Omdat we tijdens dat evenement zoveel aandacht zouden krijgen, leek het onze voorzitter Frits Huffnagel een goed idee een ballotagecommissie in het leven te roepen. Hierdoor zouden we zeker weten dat we mooie boten konden laten varen, waar ook nog een goed verhaal aan vastzat."

Was dat in het verleden weleens anders dan?

"Bij een loting ben je altijd aan het gokken. Tijdens de Euro Pride wilden we zeker weten dat we een mooie parade zouden krijgen. Mensen moesten een tekening van hun boot aanleveren, hun organisatie omschrijven, uitleggen wat ze met het jaarlijkse thema van plan waren en op basis daarvan bepaalden we welke boten onze parade zouden verrijken. Die aanpak werkte destijds goed, dus dat hebben we in 2017 doorgevoerd. En ook dit jaar hebben we binnen die kaders tachtig boten geselecteerd."

Waarom vaart er zaterdag maar één politieke partij mee?

"Een aantal politieke partijen heeft zich aangemeld, maar er was er maar een die er echt uitsprong. Dat was de boot van GroenLinks. De boten van de VVD, D66 en de PvdA zijn niet door de ballotage gekomen. Dat vonden sommige partijen niet leuk. Het is natuurlijk nooit leuk om afgewezen te worden, maar dan had je iets moeten aanleveren wat echt klopt. Je moet je best doen."

Wat nou als een partij een prachtige boot kan aanleveren, maar uit het partijprogramma blijkt dat ze niet het beste voorhebben met de LHBTI-gemeenschap?

"Dan mogen ze niet meevaren. Achter de schermen wordt continu druk uitgevoerd op dat soort partijen. Daar is het COC voor verantwoordelijk. Dat loopt allemaal in elkaar over. Dat geldt ook voor het bedrijfsleven. Er wordt altijd gediscussieerd over of de Pride niet te commercieel wordt. Maar bedrijven kunnen alleen partner worden als ze ook een diversiteitsprogramma voor LHBTI's hebben. Onze roze netwerken zorgen ervoor dat LHBTI's binnen die bedrijven veilig zichzelf kunnen zijn."

Voor veel bedrijven is het uitdragen van inclusiviteit en tolerantie een belangrijk onderdeel van hun marketingstrategie. Hoe weten jullie als organisatie zeker dat je met de juiste intenties te maken hebt?

"Laat ik beginnen met het platte antwoord: de Pride kost 1 miljoen euro. We krijgen 250.000 euro subsidie, de rest moeten we zelf binnenhalen. Bedrijven zijn vanuit financieel oogpunt dus ontzettend belangrijk voor ons. Die bedrijven (dit jaar onder meer Google, Vodafone en ING, red.) betalen veel geld om mee te mogen varen. Van een groot bedrijf vragen we 30.000 tot 40.000 euro. De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Op die manier kunnen kleine organisaties voor slechts een paar honderd euro meevaren. Daarnaast moet het bedrijf lid worden van de Pride Business Club. Daar worden ze ook betrokken bij LHBTI-onderwerpen."

"De Rabobank financiert dit jaar voor het eerst een boot van een andere organisatie: de kleine stichting Meer dan gewenst, die zich sterk maakt voor het roze ouderschap. Maar we beschouwen bedrijven ook als onze nieuwe activisten. Uber vaart dit jaar mee en organiseert wereldwijd workshops over de omgang met vooroordelen over de LHBTI-gemeenschap. Zonder die bedrijven zouden we in bepaalde landen onze boodschap niet of amper aan de juiste doelgroep kunnen overbrengen. Natuurlijk zijn er bedrijven die gewoon ordinair willen meeprofiteren van de Pride. Een mooi voorbeeld is Primark, dat zijn shirtjes voor een groot deel in Bangladesh laat maken. Denk maar niet dat het veilig is voor een homo in Bangladesh om uit de kast te komen."

De werkomstandigheden van de gemiddelde Uber-chauffeur zijn ook niet fantastisch. Vodafone en Google komen geregeld in het nieuws, omdat online content van LHBTI's geblokkeerd of van hatelijke advertenties voorzien wordt.

"Wij vinden het belangrijk dat mensen zichzelf kunnen zijn binnen een organisatie, maar je kunt de wereld niet van de een op de andere dag veranderen. Kijk alleen al naar de verschillen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Een aantal jaar geleden hadden we een koninkrijksboot, maar homoseksuelen op Curaçao kunnen niet met elkaar trouwen. Sommige dingen hebben tijd nodig, dat geldt ook voor bedrijven die tegen bepaalde barrières aanlopen. Die proberen stapje voor stapje het verschil te maken."

Waarom ontbreekt de Eredivisie in de Parade?

"De KNVB heeft al een keer meegevaren en steunt ons achter de schermen ook, ik zal ze dus niet afvallen. Het is best ingewikkeld om als professionele voetballer uit de kast te komen."

Daarom was zo'n boot dit jaar toch noodzakelijker dan ooit?

"De voetbalbond zelf staat daar niet negatief tegenover, maar dan moeten die mensen zich wel aanmelden. Je hebt geen idee hoe groot het taboe op homoseksualiteit binnen de sport nog is. Er varen dit jaar vier 'sportboten' mee, waaronder een boot van de Koninklijke Nederlandse Roeibond (KNRB). Dat is een hele vooruitstrevende bond, maar een van de weinige bonden die de eigen naam aan de Pride wil verbinden. De meeste bonden doen dat niet. Sterker nog; volleybalvereniging Netzo vaart mee, maar de volleybalbond heeft gezegd de club niet te zullen steunen. Daar zou namelijk nog geen beleid voor zijn gemaakt. Datzelfde geldt voor de hockeybond."

Als een bond zegt dat het beleid ontbreekt, wat zeggen ze volgens jou dan echt?

"Dat kun je op verschillende manieren interpreteren! (lacht) Misschien moeten ze het echt nog in hun organisatie implementeren, maar je kunt ook denken dat ze het voor nu even parkeren en er voorlopig niets mee doen. Wellicht omdat ze bang zijn leden te verliezen of geen gezeur in de kleedkamers willen. Persoonlijk vind ik het werkelijk waar onvoorstelbaar. We moeten met elkaar proberen die bonden te betrekken en ze uitnodigen om mee te varen en te laten zien dat het allemaal niet zo eng is."

Defensie vaart dit jaar ook mee. Vorig jaar stelde het Sociaal en Cultureel Planbureau vast dat Defensie-medewerkers die van de norm (mannelijk, wit, hetero) afwijken, meer moeite hebben om geaccepteerd te worden.

"Dat is niet alleen bij Defensie zo. Vorig jaar voer er een brandweerboot mee. De deelname van de brandweer werd niet door alle collega's gewaardeerd. Binnen die cultuur valt nog een hoop te verbeteren en daarom organiseren we dus elk jaar de Pride. Om doelgroepen zichtbaar te maken, te laten zien dat rechten nog niet gelijk zijn en dat vooroordelen nog steeds bestaan. Nederland wordt er namelijk niet toleranter op."

Welke boot mis je nog? Wie zou je graag het water op willen krijgen?

"Dat zijn er meerdere. Kijk even naar Nike en Adidas. Twee LHBTI-friendly bedrijven. Maar waarom heeft alleen Adidas een regenboogschoen op de markt gebracht en Nike niet? Omdat niet alle bedrijven geassocieerd willen worden met deze doelgroep. Het is niet zo dat iedereen bij ons in de rij staat. Een ander bedrijf waarvan je zou verwachten dat ze partner zijn, is KLM. Ook zij adverteren LHBTI-friendly, maar dragen niet bij aan de Pride. Geen idee hoe dat komt. HEMA steunt weliswaar het COC, maar voor de Pride doen ze niets. Toch communiceren ze volop rondom de Pride, bijvoorbeeld met koffiebekers in regenboogkleuren. Sluit je dan gewoon bij ons aan, denk ik dan. Er zijn nog genoeg uitdagingen."

Op welke boot zijn jullie dit jaar het meest trots?

"Op de eerder besproken boot van de KNRB en vier boten die onder het kopje mensenrechten vallen: boten van Greenpeace, het College voor de Rechten van de Mens en Amnesty International en de Iraanse boot."

Vorig jaar zou de Iraanse boot voor het eerst deelnemen aan de Parade, maar de schipper weigerde kort voor de start het schip te besturen. Wat is daar nou gebeurd?

"De schipper vond de situatie niet veilig genoeg, mede door het aantal mensen op de boot. Zodoende heeft hij het vaartuig aan de kant gehouden. Dat was zeer ongelukkig, maar wij als organisatie vinden dat de schipper de veiligheid moet beoordelen. We hebben filmpjes van dat ding gezien en die boot ging behoorlijk heen en weer."

De organisatie van de boot zei dat het aantal mensen van tevoren duidelijk was gecommuniceerd.

"Het is een ingewikkeld verhaal. Wij hebben zelf een botenleverancier voorgesteld, maar de Iraanse club heeft daar geen gebruik van gemaakt. Maar dat is helemaal geen interessante discussie. Als zich te veel mensen aan boord bevinden, dan moet je als schipper je verantwoordelijkheid nemen. Vanuit veiligheidsoverwegingen vonden we die beslissing juist. Maar dat die boot niet kon meevaren, vonden we buitengewoon jammer. Daarom hebben we toen al toegezegd dat ze dit jaar toegang krijgen tot de Parade. De Iraanse boot is heel belangrijk voor ons. De emotionele reactie van die groep vorig jaar spreekt boekdelen. Natuurlijk ben je er kapot van als je jezelf op het laatste moment niet kunt laten zien. Het is buitengewoon moedig om op zo'n boot in Amsterdam te staan als je uit zo'n land komt. Wij staan hier gezellig met ons roze hoedje en een regenboogvlaggetje aan de kant, maar in heel veel anderen landen kan dat niet."

De Parade trekt ieder jaar ook mensen aan die een dagje aapjes komen kijken. Is dat een vloek of een zegen?

"Het is goed dat homo's en hetero's zowel op de boten als aan de kade samen zijn. Laten we dit samen vieren, we kunnen het niet alleen. We hebben niet alleen steun nodig van bedrijven en organisaties, maar ook van de mensen aan de kant van de grachten."

Wat vind je van mensen die zeggen: 'Ik heb niets tegen gays, maar moet het zo overdreven?'

"Die proberen we continu uit te leggen waar de Pride voor staat en waarom we het organiseren. Op die tachtig boten staan niet zomaar een aantal mensen die een feestje willen vieren, die hebben allemaal een bijzonder verhaal te vertellen. Dat uitleggen, gaat elk jaar beter. Er hangt een zweem van vooroordelen over de Pride, maar volgens mij heeft elk evenement daarmee te maken. Niemand vindt het erg om prachtige, blote vrouwen te zien bij het Zomercarnaval in Rotterdam. Over schaars geklede mannen op een boot ontstaat vaak discussie."