'John de Mol heeft er helemaal geen belang bij RTL kapot te maken'

Met Gordons overstap van het 'zinkende schip' RTL naar Talpa Media nadert de wraak van John de Mol op zijn gefaalde zenderprojecten haar climax. Onzin, zeggen experts. "John heeft er helemaal geen belang bij RTL kapot te maken."

Frits Barend, André van Duin, Beau van Erven Dorens, Jan Joost van Gangelen, Wilfred Genee, Winston Gerschtanowitz, Gordon, Angela Groothuizen, Ivo Niehe, Gerard Joling, Bridget Maasland, Jan Mulder, Linda de Mol, Fatima Moreira de Melo, Jack Spijkerman, Humberto Tan, Caroline Tensen; zomaar een greep uit de personeelslijst die John de Mol vanaf 2005 voor zijn televisiezender Talpa (die later de naam Tien krijgt) samenstelt. Maar de kijkcijfers vallen tegen en de grote namen kunnen niet voorkomen dat de stekker na twee jaar uit de zender getrokken wordt.

In de zomer van 2017 neemt Talpa Media het televisieconcern SBS (met de zenders SBS6, SBS9, Net5 en Veronica) volledig over. Het is de derde keer dat De Mol een eigen zender heeft, nadat hij eerder Sport 7 (samen met Joop van den Ende) en Tien probeert te laten slagen. Net als toen verzamelt De Mol ook nu weer de grootste namen.

Deze week maakte Gordon bekend dat hij voor De Mol gaat werken. Gerschtanowitz, Peter R. de Vries, Shelly Sterk en Johnny de Mol zijn hem al voorgegaan. Ook het VI-trio (Genee, Johan Derksen en René van der Gijp) heeft de overstap gemaakt en een mogelijke komst van Erland Galjaard, Linda de Mol, Wendy van Dijk of Chantal Janzen zou niemand echt verbazen.

Oorlogspad

Wie echter denkt daarmee te kunnen bewijzen dat De Mol op oorlogspad is, heeft het volgens programmamaker en regisseur Bert van der Veer (Soundmixshow, Surpriseshow, Big Brother) mis: "Ik denk niet dat John door het mislukken van televisiezender Talpa dusdanig gefrustreerd is dat hij het kunstje op een andere manier wil flikken. Daar is hij niet kinderachtig genoeg voor. Er wordt een ingewikkeld spel gespeeld, waarbij transfers zoals die van Gordon de aandacht trekken. Je kan iemand als Gordon best een uurtje in de week geven, maar wat is het effect op je marktaandeel? Dat wordt vaak een beetje overschat. Presentatoren zijn als pionnen in een spel. SBS versterkt zijn strategie door een paar nieuwe mensen en programma's te introduceren, dat is niet uniek. En het is ook niet zo dat ze bij RTL opeens in een crisis zitten, omdat Gordon naar SBS verhuist. Laten we niet vergeten dat ze zelf ook nieuwe mensen (onder anderen Paul de Leeuw, Art Rooijakkers en Katja Schuurman, red.) hebben binnengehaald."

Jack Spijkerman, die in 2005 een spraakmakende overstap van de VARA naar Talpa maakte, is het met Van der Veer eens: "John de Mol heeft er geen belang bij dat RTL in elkaar zakt, want Talpa Media levert ook programma's aan hen. Ik ken hem ook niet als een wraakzuchtig iemand die denkt: nu ga ik jullie helemaal kapot maken. Ik had bij de televisiezender Talpa een contract voor acht jaar. Toen ze ermee stopten, belde John me op: 'Ik dien je contract uit en zorg dat je terugkomt op tv.' Zo'n man is het. Hij had ook gewoon kunnen zeggen dat hij mijn contract ging afkopen, dan was hij er klaar mee. Maar dat deed hij niet. John heeft daarnaast vooral interesse in programma's die hij internationaal kan uitrollen. Een programma dat echt van een of meerdere presentatoren afhankelijk is, zoals Geer en Goor, wordt voor hem minder interessant.”

"Succesvolle programma's maken die de wereld veroveren, is het leukste spel dat hij kent", zegt ook Van der Veer. "Daarnaast ziet hij grote partijen als Google en Amazon steeds machtiger worden, terwijl wij de televisiekoek in Nederland onder te veel partijen verdelen. De afgelopen maanden zijn er gesprekken tussen de RTL-top in Luxemburg en Talpa gevoerd om te kijken in hoeverre er sprake van samenwerkingen en/of fusies zou kunnen zijn. Dat zit er nog niet in, want dan zou een machtsblok ontstaan dat niet door de Nederlandse Mededingingsautoriteit goedgekeurd wordt."

Graaier

De Mol wil dus kennelijk geen wraak nemen, maar hoe zorgt hij ervoor dat zijn nieuwe zenders langer succesvol blijven dan de vorige? "SBS bestaat al, dat is een groot voordeel", zegt Spijkerman. "De kijker verhuisde destijds niet met ons mee, omdat die niet de 10 op zijn afstandsbediening wilde intoetsen. Ik zei nog tegen toenmalig zenderdirecteur Remko van Westerloo: 'Jullie moeten actie ondernemen. Zorg ervoor dat we desnoods op kanaal 0, 23 of 33 te vinden zijn.' Ook moest de zender vanaf de grond worden opgebouwd. Dat heeft John zo veel geld, tijd en creativiteit gekost dat hij niet toekwam aan wat hij het leukst vindt: programma's ontwikkelen. Dat gaat hem geen tweede keer gebeuren."

Maar De Mol had destijds misschien wel met een grotere uitdaging te maken; de kijker leek hem een langdurig Talpa-succes niet te gunnen. Presentatoren als Spijkerman kregen het stempel van graaier opgedrukt en De Mol straalde voor veel mensen uit dat hij het succes van zijn nieuwe kanaal wel even ging kopen. De destijds nog redelijk onervaren Marco Verhagen en Sanne Heijen presenteerden tussen 2006 en 2007 honderd afleveringen van het Talpa-ochtendprogramma Tijd voor Tien en voelden duidelijk hoe er door velen naar de zender gekeken werd. "We belandden op een gegeven moment in een negatieve spiraal. De kijker leek de boodschap 'iedereen is te koop' af te willen straffen", zegt Verhagen. "Maar ik dacht tegelijkertijd dat het onmogelijk mis kon gaan. We hadden de bekendste presentatoren, de juiste programma's en John de Mol stond aan het hoofd. Als iemand weet hoe je succesvolle televisie maakt, dan is hij het wel."

“Grote namen heeft hij domweg nodig, maar een grote naam is geen garantie voor succes.”
Jack Spijkerman

"Veel mensen hadden van tevoren een mening over de zender, wat heel logisch is", zegt Heijen. "De Mol koopt alle grote namen en denkt dat hij dan wel succes zal hebben, was de teneur. Daardoor lag er een behoorlijke druk op de zender. Tijd voor Tien was eigenlijk een soort van Koffietijd. We kregen per maand te horen of we er een volgende maand bij zouden krijgen of niet. Na een half jaar ging de stekker uit het programma. Niet veel later werd bekend dat de zender volledig zou stoppen. Bij Talpa moesten veel ideeën binnen enkele maanden hun succes bewijzen, ik denk dat De Mol nu voorzichtiger zal zijn.”

Linda de Mol

"John kan in vergaderingen weleens ongeduldig zijn, maar dat is hij daarna meteen vergeten", zegt Spijkerman. "Ik denk dat hij nu langer de tijd zal nemen. Grote namen heeft hij domweg nodig, maar een grote naam is geen garantie voor succes. Dat weet hij zelf dondersgoed. Als Linda bij RTL vertrekt, wordt het wel moeilijk voor die zender. Chantal Janzen heeft geroepen dat ze blijft, maar volgens mij loopt haar contract ook al jaren. Maar misschien koerst RTL wel op iets heel anders af. Ze hebben Twan Huys aangetrokken en die gaan ze niet hetzelfde opdragen als Humberto Tan. Wellicht gaan ze wel een meer inhoudelijke koers volgen, omdat ze ook zien dat er steeds minder geld naar de publieke omroep gaat. En dan denkt John: nou, dan zorg ik voor het amusement."

Volgens Spijkerman is het vooral belangrijk dat de verschillende SBS-zenders een eenheid blijven vormen: "Ik zat bij Talpa aan tafel met mensen als Beau van Erven Dorens, Wilfred Genee, Frits Barend en Henk van Dorp en we hadden echt zin om die zender in de markt te zetten. We werkten veel samen en deelden onze ideeën met elkaar. Talpa mislukte, maar John had er wel voor gezorgd dat we een club werden. De VARA was vroeger ook een club, net als dat RTL dat heel lang geweest is. Maar de tijden zijn veranderd. Ik weet niet of SBS ooit een club was. Daar ken ik het niet goed genoeg voor. Ik weet niet of zij echt dat gevoel hebben van: jongens, allemaal de schouders eronder, maar misschien krijgt John dat wel voor elkaar."

Lees meer over:

NUshop

Tip de redactie