De VAR op het WK: zo werkt het en dit is de kritiek

De introductie van de videoscheidsrechter (VAR) is zoals verwacht een van de grootste discussiepunten van dit WK in Rusland. Er worden meer penalty's gegeven, maar niet altijd grijpt de VAR in. Wat is de VAR en hoe gaat deze te werk? NU.nl geeft antwoord aan de hand van vijf vragen.

Wie is de VAR?
Video Assistant Referee (VAR) is een scheidsrechtersteam dat, buiten het stadion, de arbitrage op het veld kan ondersteunen bij het nemen van beslissingen. Dit wordt gedaan met behulp van de aanwezige camera's in het stadion. Tijdens het WK zit het VAR-team altijd in een speciale ruimte in Moskou.

Het VAR-team bestaat uit drie mensen; de videoscheidsrechter, een assistent en de persoon die de apparatuur bedient. De VAR kan beslissingen van de hoofdscheidsrechter herzien door videobeelden van een bepaald incident terug te kijken. De beelden kunnen vanuit verschillende hoeken worden bekeken.

De FIFA maakt op het WK gebruik van de VAR, omdat wedstrijden daardoor eerlijker worden. Verkeerde beslissingen van de arbiter kunnen zo hersteld worden.

Waarover mag de VAR oordelen?
De VAR mag alleen oordelen over vier spelbepalende beslissingen: doelpunten, penalty's, directe rode kaarten en het bestraffen van de verkeerde persoon. Over 'niet-spelbepalende' beslissingen (is het een corner of een doeltrap?) mag de VAR niet oordelen.

Een wedstrijd op dit WK waar de VAR duidelijk zijn stempel op drukte, was die tussen Zweden en Zuid-Korea. De Scandinaviërs wonnen met 1-0 door een benutte strafschop die dankzij de VAR werd toegekend.

De scheidsrechter liet doorspelen na een overtreding van een Koreaan op Victor Claesson, waarop de VAR hem adviseerde naar de beelden te kijken. Dat deed de scheidsrechter en die concludeerde dat de bal op de strafschopstip moest. Andreas Granqvist benutte de penalty en dus pakten de Zweden drie punten dankzij de VAR.

De VAR-ruimte in Moskou tijdens het WK

De VAR-ruimte in Moskou tijdens het WK

Waarom grijpt de VAR niet altijd in?
De hoofdscheidsrechter is de enige die een herziening van een beslissing kan aanvragen. Spelers en coaches mogen dit niet. Na een aanvraag van de beelden door de arbiter bekijkt het VAR-team het incident en brengt advies uit.

De scheidsrechter hoeft niet per se mee te gaan in het advies; die keuze is aan hem. Hij kan er tevens voor kiezen om zelf de beelden te bekijken en daarna opnieuw een eigen beslissing nemen.

Daarnaast kan de VAR de scheidsrechter melden dat een herziening aanbevolen is ('review recommended'), zonder dat de scheidsrechter videohulp heeft aangevraagd. Dit doet de VAR alleen als uit de beelden blijkt dat het besluit van de arbiter 100 procent verkeerd was én het om een van de vier spelbepalende beslissingen gaat. Daarna moet de scheidsrechter alsnog zelf beslissen of hij meegaat met het advies van de VAR.

Waarom is er kritiek op de VAR?
Niet iedereen is enthousiast over de VAR. Er zijn drie voorname kritiekpunten. Ten eerste kost inmenging van de VAR tijd, waardoor het ritme uit de wedstrijd wordt gehaald.

Ten tweede is er vaak onduidelijkheid bij spelers, trainers en vooral publiek over het wel of niet ingrijpen van de VAR. Een mogelijke oplossing is het tonen van de discutabele beelden op de schermen in het stadion, maar dat is tijdens het WK niet toegestaan.

Het derde kritiekpunt is dat er nog steeds verkeerde beslissingen worden genomen, waar de VAR zich niet mee mag bemoeien omdat het niet om spelbepalende situaties gaat, bijvoorbeeld het geven van een onterechte gele kaart of een handsbal buiten het strafschopgebied die over het hoofd wordt gezien.

Wordt de VAR ook na het WK bij elke wedstrijd ingezet?
Hoewel het VAR-beleid nog altijd geen rechtvaardige beslissing garandeert, wordt de VAR in het seizoen 2018/2019 wel bij 324 wedstrijden in het Nederlands betaald voetbal ingezet.

Bij veel Eredivisie-wedstrijden zal het dus mogelijk worden de videoscheidsrechter in te schakelen, evenals bij een aantal KNVB-bekerwedstrijden, de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal en bij play-offduels. In diverse buitenlandse competities, waaronder de Italiaanse Serie A en de Duitse Bundesliga, werd de VAR afgelopen seizoen al ingezet.

De UEFA is nog niet overtuigd. Daarom is er ook komend seizoen nog geen VAR in de Champions League en Europa League.

Lees meer over:

NUshop

Tip de redactie