Einde aan gaswinning in Groningen, hoe gaat dat in z'n werk?

Het kabinet heeft donderdag bekendgemaakt dat de gaswinning in Groningen helemaal moet worden stopgezet in 2030. Welke maatregelen zijn nodig om ons onafhankelijk van Gronings gas te maken en welke gevolgen heeft dit voor de provincie en de rest van Nederland? 

"Het eindstation is nul, hiermee kiezen we onvoorwaardelijk voor veiligheid voorop", aldus premier Mark Rutte in de persconferentie over het plan de gaswinning stapsgewijs stop te zetten. Het is een historisch besluit: nooit eerder werd genoemd wanneer gestopt wordt met het pompen van gas uit de bodem van Groningen. 

Sinds de provincie vanaf de jaren negentig te kampen heeft met aardbevingen, het zijn er inmiddels meer dan duizend geweest, klinkt de roep tot het stopzetten van de gaswinning. 

Onder het bewind van voormalig minister Economische Zaken Henk Kamp werd de gaswinning wel omlaag gehaald, maar nooit kwam hij tot een duidelijk eindpunt. Zijn opvolger Eric Wiebes nam uiteindelijk het besluit om uiterlijk in 2030 te stoppen met het oppompen van gas in Groningen.  

Duurzaamheid

Om dit te bereiken, zijn volgens de minister diverse maatregelen nodig om bedrijven en huishoudens van het Groningse gas te halen.

Zo werd onlangs een voorstel tot het enkel toestaan van gasloze nieuwbouw, waarin kort gezegd staat dat nieuw te bouwen huizen niet langer automatisch worden aangesloten op het gasnet, gesteund door een meederheid van de Tweede Kamer. 

Wiebes noemde het "logisch" om nieuwe wijken niet langer op het gasnet aan te sluiten. "We willen namelijk van het gas af." Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen dat de wet al vanaf 2019 ingaat. 

In bestaande woningen is een op gas werkende cv-ketel nog steeds gangbaar. Praktisch gezien kunnen deze echter worden vervangen door een warmtepomp.

De Gasunie noemt dit voorbeeld als een van de initiatieven waarmee de "weg naar nul" mogelijk moet zijn. 

Buitenlands gas

Ook kunnen veel bedrijven en woningen, als het aan de minister ligt, over enige tijd draaien op het zogeheten "buitenlands gas". Wiebes laat in Zuidbroek (Groningen) een stikstofinstallatie bouwen, waarmee geïmporteerd gas kan worden gebruikt in Nederland. In de provincie wordt namelijk zogeheten laagcalorisch gas gewonnen, wat alleen gebruikt kan worden door onze huishoudens.

Door stikstof toe te voegen aan hoogcalorisch gas uit het buitenland, kan het echter ook in Nederland gebruikt worden. Deze maatregel, plus de algehele verduurzaming die het kabinet graag ziet in de al "gebouwde omgeving", zou ervoor moeten zorgen dat de vraag naar het Groningse gas wordt verminderd.  

Bedrijven

Ook heeft de minister eerder dit jaar naar tweehonderd grote bedrijven een brief gestuurd waarin hij schrijft dat ze binnen vier jaar moeten stoppen met het gebruik van het Groningse gas. De bedrijven kunnen overstappen op duurzame energie of buitenlands gas gaan gebruiken, maar "uitfasering is onontkoombaar" volgens de minister. 

Wat er ook gebeurt, de Nederlandse huishoudens zullen niet 'in de kou komen te staan'. "We gaan van velen iets vragen, maar zomaar stopzetten is er niet bij", aldus Wiebes.

Export

Niet alleen Nederlandse afnemers zullen de gevolgen merken. Landen als Frankrijk, België en Duitsland zijn ook deels "fysiek afhankelijk van het gas uit Nederland en hebben op korte termijn hiervoor geen alternatief", zo schreef Wiebes eerder dit jaar aan de Tweede Kamer. De contracten met deze landen lopen in principe tot 2030.

Wiebes stelt dat hij al enkele moeilijke gesprekken heeft gehad met zijn buitenlandse collega's. Het is onduidelijk wat de inhoud van deze gesprekken is, maar duidelijk is wel dat deze landen nu al noodzakelijke voorbereidingen nemen naar aanleiding van het eerdere besluit om de winning van het Groningse gas over drie jaar af te bouwen. 

Aardbevingen

Voor Groningers en alle partijen die zich hard hebben gemaakt voor het stopzetten van de gaswinning, omdat het aardbevingen tot gevolg heeft, heerst er donderdag over het algemeen euforie. Of de bevingen vanaf 2030 ook verleden tijd zijn, is echter nog maar de vraag. 

Läslo Evers, seismoloog bij het KNMI: "De eerste aardbeving in het Groningenveld was pas zo'n dertig jaar na de start van de gaswinning. De bevingen beginnen niet zomaar, en ze stoppen dus ook niet plots", zei Evers tegen NU.nl.

"De spanning in de bodem heeft zich jarenlang opgebouwd. Het kan dus ook nog jaren duren voordat de bevingen stoppen."

Geschiedenis

Dit beamen ook de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). "Op een gegeven moment nemen de aardbevingen af als de spanning in de grond weggaat, maar op welke manier dit gebeurt weten we niet", zei Theodor Kockelkoren inspecteur-generaal van het SodM eerder tegen NU.nl. 

Volgens Kockelkoren is het gasveld in Groningen uniek: niemand weet precies welke effecten de genomen maatregelen zullen hebben. "In zekere zin schrijven we geschiedenis."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Gerelateerde artikelen

Tip de redactie