De Luizenmoeder in het echt. Zo overleef je als ouder op het schoolplein

Wie nodig je uit voor het kinderfeestje van je kind, hoe overleef je het schoolplein en wat moet je doen met trakteren: het zijn allemaal ongemakkelijke sociale situaties die voorbij komen in De Luizenmoeder, het best bekeken NPO 3-programma ooit.

NU.nl vroeg aan experts hoe je als ouder in het echt met deze scènes op de basisschool moet omgaan en legde hen stellingen voor.

1. Je moet je kind helpen bij de uitnodigingen voor zijn of haar kinderfeestje.

Etiquette-deskundige Gonnie Klein Rouweler: "Nee, daar moet je je niet mee bemoeien. Wel zou je kunnen aangeven hoeveel kinderen er mogen komen. Bij dat aantal moet je rekening houden met hoeveel kinderen je zelf aan kan en wat je budget is. Daarnaast zou je kinderen terug kunnen uitnodigen: bij wie mocht jouw kind ook langskomen?"

"De uitnodigingen zou ik niet op school uitdelen, maar gewoon bij iedereen door de brievenbus gooien. Dat voorkomt teleurstellingen, zo houd je het mooi buiten de school en zo voorkom je discussies met ouders op het schoolpein."

Opvoeddeskundige Marina van der Wal: "Je moet het proces wel begeleiden, maar je mag je er niet mee bemoeien. Kinderen uitnodigen voor je feestje is heel leerzaam en goed voor de ontwikkeling van je kind. Soms kan een uitgenodigd kind ook een strategische zet zijn van je zoon of dochter, bijvoorbeeld zodat daarom het pesten stopt." 

“Kinderen moeten leren om op school hun eigen wereldje te creëren”
Marina van der Wal

"Als jullie bezig zijn met de uitnodigingen, stel dan vragen, maar bemoei je er niet mee. Vraag bijvoorbeeld waarom Piet wordt uitgenodigd en zeg het als je een van de kinderen niet kent. Zo leert je kind woorden aan emoties te koppelen. Qua het aantal uitnodigingen houd ik altijd het uitgangspunt: leeftijd plus één aan. Word je kind acht jaar, dan mag 'ie negen vriendjes en vriendinnetjes uitkiezen. En oh ja: geef de uitnodigingen gewoon op school. Zo leren kinderen met teleurstellingen omgaan, want in je volwassen leven zul je ook nog meemaken dat je ergens niet welkom bent en anderen wel."

2. Als ouder kom je de basisschooltijd niet door als je geen voorleesvader of luizenmoeder bent.

Klein Rouweler: "Dat wel, maar je wordt wel geacht om een taak op je te nemen op de basisschool. Kijk daarom wat je kan doen met jouw tijd en wat er bij je past. Het is belangrijk om als ouder op die manier betrokken te zijn. Bedenk ook: andere ouders pakken ook dingen op school op voor jouw kind. Bemoei je als ouder vooral niet met de mate van inzet van andere ouders."

Van der Wal: "Haha, door de serie De Luizenmoeder lijkt dat bijna wel zo ja, maar voor het leerproces van je kind is het helemaal niet belangrijk of je wel of niet op school helpt. Je moet meehelpen voor de sociale contacten, niet omdat je een beter mens wil worden. Sommige ouders zijn ook veel te betrokken bij school en hebben veel te veel taken daar, dat is voor sommige kinderen ook niet leuk. Zij moeten leren om op school hun eigen wereldje te creëren."

3. Je kan je kind beter met een even aantal kinderen laten afspreken dan met een oneven aantal.

Klein Rouweler: "Ja, want er kan er eentje overblijven als het groepje van drie met elkaar aan het spelen is. Zo voorkom je ruzies. Als je kind een speelafspraak heeft, is het ook belangrijk om dat aan zijn of haar docent te vertellen en afspraken met de ouders te maken over de eindtijd en ophalen en brengen."

Van der Wal: "Een even aantal maakt niet uit, het gaat erom hoe de band tussen de kinderen onderling is. Soms heb je drie hartsvriendinnen, die hebben echt geen vierde vriendin nodig. Spelen is super leuk en heel goed voor de sociale ontwikkeling, maar maak goede afspraken met de betreffende ouder en maak ook een plan voor het geval de kinderen elkaar zat zijn voor de afgesproken ophaaltijd." 

4. Als je het kind van een ander opvangt, heb jij daarna een vrije middag tegoed.

Klein Rouweler: "Nee, het is niet vanzelfsprekend om daarvoor een vrije middag te eisen; het zou fijn zijn om elkaars kinderen te kunnen opvangen. Zoiets moet echter spontaan gebeuren en mag nooit afgedwongen worden. Spreek je waardering uit dat ze jouw kind hebben willen opvangen."

Van der Wal: "We hebben echt een enorme afrekencultuur: als ik op jouw kind heb gepast, moet jij nu op mijn kind passen. Maar zo werkt het niet. Soms is het bij de één leuker om te spelen omdat dat kind een mooie tuin heeft of een grote spannende broer. Als ouder kun je wel eens zeggen: 'jongens, nu even niet bij ons want het is nu al achtenveertig keer achter elkaar hier geweest.' Als je dat rustig en ontspannen zegt, zullen anderen dat begrijpen en kunnen de kinderen vast wel ergens anders spelen." 

5. Je moet niet de hele tijd één ouder laten rijden voor zwemles.

Klein Rouweler: "Je kan niemand verplichten om af en toe te rijden, maar het is wel beleefd om niet altijd één iemand te laten rijden. Kun je een hele tijd niet helpen bij het carpoolen, leg dan rustig uit waarom dat niet kan en bied aan om een andere taak op je te nemen, bijvoorbeeld het speelgoed schoonmaken voor de zomervakantie op de basisschool."

Van der Wal: "Bied inderdaad zelf ook eens aan om te rijden, maar als dat niet kan of lukt, is het belangrijk om je dankbaarheid te tonen door middel van complimentjes of een bos bloemen. Als je gaat rijden, zorg dan voor de veiligheid van de kinderen - dus niet bellen of appen onderweg - en zorg voor duidelijke afspraken met de andere ouders."

6. Je hoeft niet optimaal rekening te houden met allerlei wensen als je kind gaat trakteren.

Klein Rouweler: "Informeer naar de dieetwensen van kinderen, maar je hoeft geen rekening houden met hun smaak. Ga ook niet concurreren met ouders onderling en maak het vooral niet te groot en duur, want dat maakt kinderen allemaal echt niet uit. Die zijn al lang blij dat ze iets krijgen."

Van der Wal: "Mijn hart zegt dat je met alle kinderen rekening moet houden, maar als sommige ouders een hele andere, alternatieve eetstijl hebben, moet je hen vragen of ze voor hun eigen kind een alternatieve traktatie regelen als jouw zoon of dochter gaat uitdelen." 

7. Je mag het je kind vertellen als je zijn of haar vriendje of vriendinnetje niet leuk vindt.

Klein Rouweler: "Nee, zeker niet, dat zorgt alleen maar voor een slechte sfeer tussen de kinderen. Een kind moet zelf leren selecteren. Je kunt een kind wel ontmoedigen speelafspraken te beantwoorden met 'dat komt nu niet goed uit'."

Van der Wal: "Mits het geen kwaadaardig vriendje of vriendinnetje is, mag je er niets van zeggen. Prijs je gelukkig dat je kind eigen voorkeuren voor mensen aan het ontwikkelen is en accepteer dat jij die ook hebt. Mocht je kind er later toch achter komen dat je gelijk had over dat vriendje of vriendinnetje, zeg dan niet 'zei ik toch!' maar troost je kind." 

8. Het is heel belangrijk om bevriend te zijn met de ouders van de vriendjes en vriendinnetjes van jouw kinderen.

Klein Rouweler: "Je hoeft echt niet bij elkaar over de vloer te komen, maar het is wel handig om elkaar een beetje te kennen. Je moet wel weten waar je kind zoal aan het spelen is."

Van der Wal: "Als het klikt onderling is het leuk, maar een vriendschap is absoluut niet verplicht. De verhoudingen moeten gewoon een-kopje-suiker-lenen-niveau hebben." 

Goede band

Volgens beide experts is het uiteindelijk heel belangrijk om een goede band met de school te hebben en dat hoeft, zeggen zij, niet per se als luizenmoeder of voorlesvader. "Je moet een school laten zien dat je geïnteresseerd bent", vertelt Klein Rouweler. "Het is geen bewaarplek voor je kind, maar een plek waar het zich optimaal moet kunnen ontwikkelen. Als er iets speelt, ga dan niet gelijk op hoge poten naar de directie toe, maar vraag het eerst eens rustig aan de docent van je kind." 

"Het is belangrijk dat je elkaar weet te vinden als er iets speelt, maar het moet zich niet uiten in bemoeizucht", zegt Van der Wal. "Een goede band is belangrijk omdat je dan ervaringen kan uitwisselen. Zorg ervoor dat je naast de docent staat, in plaats van er tegenover."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Gerelateerde artikelen

Tip de redactie