Het mysterie rond de toestand van Michael Schumacher

Hij kan weer lopen, toch niet lopen, wel praten, niet praten, hij is bij bewustzijn of sinds zijn ski-ongeluk in december 2013 buiten bewustzijn. Het mysterie rond de toestand van Michael Schumacher is voer voor ontelbare geruchten. NU.nl scheidt de onzin van de feiten in de week dat de legendarische Formule 1-coureur 49 wordt én sprak met een medisch specialist.

Schumacher is in de laatste dagen van 2013 aan het skiën in de Franse Alpen met zijn dan 14-jarige zoon Mick als het noodlot toeslaat. Op een gedeelte buiten de veilige piste komt de zevenvoudig wereldkampioen Formule 1 ten val en raakt hij met zijn hoofd een steen. Als een geluk bij een ongeluk draagt de Duitser, net als tijdens zijn carrière, een helm. Anders had hij het niet overleefd, zo stellen artsen later.

Desondanks is hij er slecht aan toe. In een ziekenhuis in Grenoble wordt Schumacher in een kunstmatige coma gebracht. Daarin zal hij 159 dagen blijven.

Terwijl Schumacher in Grenoble wordt behandeld, roept zijn vrouw Corinna de media op om haar man, de familie en het ziekenhuispersoneel toch vooral met rust te laten. In eerste instantie lijkt deze oproep met name gericht aan opdringerige journalisten bij het ziekenhuis zelf. Het blijkt echter het begin van een vrijwel volledige radiostilte, die tot op de dag van vandaag slechts wordt doorbroken om details te bevestigen en geruchten te ontkrachten.

Verdere 'officiële' informatie komt van bekenden van Schumacher uit de Formule 1-wereld, en dan vooral uit zijn succesvolle tijd bij Ferrari: Oud-teambaas Jean Todt, Ross Brawn, in de dominante jaren van de Duitser de technische man bij het Italiaanse team, en oud-president Luca di Montezemolo. Niet dat het drietal veel naar buiten brengt, het zijn slechts broodkruimels voor de hongerige pers en de vele afwachtende fans van Schumacher.

Succesvolste coureur

De 'fanbase' van Schumacher is gigantisch. Met zeven wereldtitels en 91 Grand Prix-overwinningen is de coureur uit de buurt van Keulen de succesvolste Formule 1-coureur aller tijden. Van begin jaren 90 tot zijn eerste afscheid eind 2006 is Schumacher de beste rijder in de koningsklasse. Bovendien haalt hij vijf van zijn zeven titels met Ferrari, sinds jaar en dag het populairste team.

Schumacher aan het begin van zijn loopbaan (Getty)

Niet iedereen is overigens fan van Schumacher. Door zijn soms harde rijstijl en absolute wil om te winnen maakt hij zich niet bij iedereen even populair. Dat doet sinds zijn ongeluk in 2013 echter niet meer ter zake. Fan of niet, een dusdanig groot sportman hoort na een loopbaan op 300 kilometer per uur niet uitgeschakeld te worden bij een ogenschijnlijk simpele val op ski's, zo is de heersende opinie. De aandacht voor zijn welzijn is sindsdien onverminderd groot.

De radiostilte over zijn toestand werkt dan ook veel geruchten in de hand. Die moeten dan weer de kop in worden gedrukt door Sabine Kehm, de pr-vrouw die spreekt namens de familie Schumacher. Dit doet ze onder meer na uitspraken van Philippe Streiff, een Franse voormalig F1-coureur, die naar eigen zeggen banden heeft met de familie Schumacher. Streiff zegt in 2014 onder meer dat Schumacher verlamd in een rolstoel zit en niet kan praten. Volgens Kehm zijn de uitspraken van Streiff "zijn mening", zonder er verder op in te gaan.

In 2015 stelt het Duitse blad Die Bunte dat Schumacher wel kan lopen, zij het in kleine stapjes. Dit wordt echter gecorrigeerd. Een advocaat reageert namens de familie met de mededeling dat de Duitser niet kan lopen.

Wat weten we dan wel?

Schumacher wordt verzorgd in zijn huis in het Zwitserse Gland. Of hij inmiddels volledig bij bewustzijn is, is niet duidelijk, maar in 2014 maakt Kehm bekend dat er sprake van een minimaal bewuste toestand is. Jean Todt laat zelfs weten dat het ernaar uitziet dat zijn oud-coureur bij Ferrari ooit weer een normaal leven zal leiden. De kans bestaat dat de Fransman hierin te optimistisch is, want er komen daarna nooit meer berichten die die uitspraak ondersteunen. In 2015 volgt nog een statement van Kehm waarin wordt gesproken over 'verbeteringen'. Het is echter niet duidelijk wat die verbeteringen precies zijn.

“Er kunnen altijd uitzonderingen zijn.”
Gary Hartstein, oud F1-arts

Luca di Montezemolo zegt in februari 2016 dat het "niet goed" gaat met Schumacher, zonder enige uitleg te geven wat er dan niet goed gaat. Daarop reageert Kehm alleen door te zeggen dat de Duitser "blijft vechten'". Ross Brawn zegt in 2016 dat hij hoopvol is dat Schumacher ooit zal herstellen, "zonder dat ik de indruk wil wekken dat hij vooruitgang boekt."  Eind 2017 laat Jean Todt op zijn beurt ook weten dat de Duitser "blijft vechten voor zijn herstel".

Er valt zonder aannames te doen goed beschouwd geen zinnig woord te zeggen over de toestand van Schumacher. Hij is ontwaakt uit de kunstmatige coma. Daarna zijn er tekenen van bewustzijn waargenomen. Hij heeft het ziekenhuis verlaten en sindsdien kan het beter of slechter zijn gegaan.

Niet positief

Medisch professor Gary Hartstein is niet bepaald positief over het herstel van Schumacher. Hartstein was tussen 1990 en 2012 actief in de Formule 1, voornamelijk als inzittende van de medische auto. De Amerikaan blogde na het ongeluk van de Duitser regelmatig over diens mogelijke toestand, op basis van zijn eigen ervaringen en kennis over het letsel waarmee Schumacher kampt.

Tegenover NU.nl is Hartstein duidelijk: "Als je kijkt naar wat we weten over zijn aanvankelijke letsel en de aansluitende zorg, dan moet je concluderen dat de meerderheid van patiënten in minimaal bewuste toestand na een jaar ook altijd in die staat blijven. Maar er kunnen altijd uitzonderingen zijn."

"We weten dat hij in minimaal bewuste toestand verkeert, want dat heeft zijn manager enkele maanden na het ongeluk gezegd", vervolgt Hartstein. "Maar we weten ook dat hij waarschijnlijk niet verder is verbeterd, want anders had de familie dat wel gezegd."

Geen reden

Hartstein gaat ervan uit dat de familie het wel had laten weten als er goed nieuws zou zijn geweest. "Er is geen privacy-reden om goed nieuws niet te delen. Bovendien snoer je mensen die zich publiekelijk pessimistisch uitspreken, zoals ikzelf, daarmee de mond."

De Amerikaan wijst ook op het feit dat Michaels zoon Mick carrière maakt als coureur. "Ik weet zeker dat hij bij races van Mick was geweest als hij daar ook maar enigszins toe in staat zou zijn."

“Alles wat we zeggen leidt alleen maar tot meer vragen”
Sabine Kehm in 2016

Maar Hartstein houdt vooral vast aan de medisch onderbouwde kans op herstel, die in zijn ogen dus nihil is. "Als er na een jaar geen verandering is in de toestand van de patiënt, komt het maar zelden voor dat er daarna nog volledig bewustzijn ontstaat."

"Anderzijds, als er licht herstel is, zeker gezien de flexibiliteit van het brein, dan blijft dat maanden- en zelfs jarenlang mogelijk. Zeker gezien de grote hoeveelheden geld die de familie kan besteden aan hersteltherapie. Michael is bovendien nog relatief jong en hij was zeer fit toen hij het ongeluk kreeg."

Verdriet en schok

Ook Hartstein moet zich uiteraard baseren op de beperkte informatie die is vrijgegeven over de toestand van Schumacher.

Volgens de Amerikaan is de radiostilte vooral het gevolg van verdriet en de schok. "Zijn vrouw Corinna's wereld is ingestort. Toen ze dit beleid invoerden was er geen weg meer terug. Ik vind zelf dat er voor de familie van een sportheld die zeer rijk is geworden dankzij de fans geen reden is om zo weinig te delen, maar ik kan en wil dat verder niet veroordelen."

Meer vragen

In een zeldzaam interview met de Suddeutsche Zeitung in 2016 vertelt pr-vrouw Kehm wat de gedachte is achter de radiostilte rond Schumacher.

"Er is geen andere mogelijkheid. Alles wat we zeggen leidt alleen maar tot meer vragen. Elk woord wakkert de behoefte tot meer informatie aan. Rustig zal het dan niet meer zijn, terwijl de familie dat juist nodig heeft", aldus Kehm. "Toen Michael coureur was, was zijn privacy ook belangrijk. Niemand had daar destijds problemen mee."

"Het is toch niet vreemd dat er veel belang werd gehecht aan zijn privacy? Zijn gezondheid is een zeer persoonlijk iets. De vraag hoe het met hem gaat is ook niet eenvoudig te beantwoorden. Dat is een voortdurend proces."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Gerelateerde artikelen

Tip de redactie