Maandag gaat de zaak rondom de dood van Koen Everink verder. Hoofdverdachte Mark de J. heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn. Vanaf maandag heeft hij drie dagen de kans om dat aan te tonen, maar hoe sterk is zijn verweer?

Het is begin mei van dit jaar als tenniscoach Mark de J. de rechtbank in Utrecht betreedt. Hij oogt zenuwachtig en schuchter neemt hij plaats. Hij wordt gesteund door zijn familie en achter hem in de rechtszaal zitten de ouders en broer van Everink. De man die hij in de avond van 3 maart zou hebben omgebracht. 

Op de avond van de dood van Koen Everink is De J. bij de zakenman thuis om naar voetbal te kijken. Feyenoord speelt voor de KNVB-beker tegen AZ (3-1) en Everink heeft de nu 30-jarige De J. bij hem thuis uitgenodigd. De twee zijn vrienden. Ze kennen elkaar uit de tenniswereld en delen een liefde voor gokken.

De J. heeft een behoorlijke schuld bij Everink. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) het motief om Everink om te brengen. In de ogen van het OM was het afbetalen van zijn schuld een van de redenen dat De J. die avond langskwam. Er zou vervolgens ruzie zijn ontstaan, waarop De J. een mes zou hebben gepakt en meerdere malen op Everink in zou hebben gestoken.

Bloedspoor

Het OM heeft een sterke zaak tegen de verdachte opgebouwd. In de auto van de voormalig Nederlands kampioen tennis wordt een bloedspoor gevonden van Everink. Ook heeft hij het horloge van de zakenman, dat is verdwenen op de avond van zijn dood, in bezit. 

In een afgeluisterd gesprek in de gevangenis vertelt De J. dat hij het horloge van de zakenman heeft verstopt achter een schot op zolder van zijn ouderlijk huis. Het is de kamer van zijn overleden zus. Op de glasplaat van het horloge wordt door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) een bloedspat aangetroffen. Het bloed blijkt van Everink.

Zoektermen

De officier van justitie zegt op de laatste zitting in mei dat uit onderzoek is gebleken dat De J. twee weken voor de dood van Everink opvallende zoektermen heeft ingevoerd op zijn iPad.

"Mes in onderbuik, mes in hoofd, hersenstam, kogel door hersenstam, messteken in hals, taser dood, halsslagader doorsnijden", somt de officier op. Ook heeft De J. op het serienummer gezocht van het horloge van Everink. Mogelijk om te kijken hoeveel het horloge waard is (22.000 euro red.). Hij blijkt bovendien een wapen te hebben willen aanschaffen. 

Gespannen

Als de rechter De J. confronteert met deze bevindingen reageert die gespannen. In zijn nek verschijnen rode stressvlekken. Hij lijkt aan te voelen dat alles zijn kant op wijst als het gaat om de schuldvraag. Maar hij is onschuldig, beweert hij. En het OM? Dat lijdt aan tunnelvisie.

De zoektermen zijn volgens De J. toeval. "Het klinkt allemaal overweldigend, maar deze zoektermen had je drie jaar geleden ook kunnen vinden", legt hij uit. Waarom en wanneer hij deze zoektermen heeft ingevoerd weet hij niet. Een mogelijke verklaring is dat hij graag naar de serie Dexter kijkt. De mannelijke hoofdrol is een seriemoordenaar.

Wat is er dan gebeurd op de fatale avond? De J. doet een verhaal dat de bevindingen en lezing van het OM volledig tegenspreekt. Hij zegt die avond, net als de dag daarvoor, met Everink naar voetbal te hebben gekeken. Het was een spontane ontmoeting en niet zoals het OM stelt een afspraak om zijn schuld af te betalen. Daarnaast hebben ze volgens De J. nooit ruzie gehad over het afbetalen. 

Na het voetballen kijken ze samen naar het het darten en als Raymond van Barneveld zijn laatste dartpijlen in het bord gooit, besluit De J. weg te gaan. Everink vraagt of hij nog even mee naar buiten gaat om een sigaret te roken. Voordat die op is, vertrekt De J.. 

Klemgereden

Als De J. in zijn auto stapt en weg wil rijden wordt hij naar eigen zeggen klemgereden door een andere auto. In de rechtszaal worden beelden getoond van een reconstructie van de ontvoering. Drie mannen met bivakmutsen doemen op voor zijn motorkap. Een van de mannen haalt De J. uit de auto en richt een wapen op hem. Hij krijgt een muts over zijn kop getrokken en wordt gedwongen achterin te gaan zitten.

Een van de mannen gaat naast hem zitten. De J. zegt dat hij iets in zijn zij gestoken krijgt en de man tegen hem zegt dat hij weet hoe hij die moet gebruiken. "Je had hier niet moeten zijn", herhaalt De J. de woorden van de vermeende ontvoerder. Hem wordt verteld zijn mond te houden, anders wordt zijn familie of vriendin wat aangedaan.

“Ik heb op dat moment gedaan wat ik dacht dat goed was.”
Mark de J. tijdens zijn verweer

Als de mannen terugkomen vertellen ze De J. voorover gebogen te blijven zitten. Na enige tijd wachten besluit hij direct naar huis te rijden. De volgende dag hoort hij pas dat Everink is vermoord, stelt hij. In een verklaring die hij op 4 maart aflegt aan de politie rept hij met geen woord over de ontvoering. Uit angst, verklaart zijn advocaat van destijds, Pieter Hoogendam.

Waarom hij niet naar binnen is gegaan om te kijken of er wat was gebeurd met Everink, weet hij niet meer. Wie de mannen waren weet hij ook niet, maar De J. vertelt sinds augustus 2015 verschillende ontmoetingen te hebben gehad met voor hem onbekende mannen. 

Ontmoetingen

Het gaat om in totaal acht ontmoetingen. Het verhaal dat De J. vertelt is onsamenhangend en moeilijk te volgen. Hij zegt op verscheidene momenten geld aangeboden te hebben gekregen. Eerst wordt hem gevraagd ergens aan mee te doen, maar hij weet niet aan wat. Dan gaan de gesprekken met de onbekende mannen richting Everink. Boodschap: laat die Everink ophouden. Weer later: heeft hij een vriendin of dochter? Dit keer gebeurt dit volgens De J. door een Marokkaan met een litteken in zijn gezicht.

Het is het moment waarop De J. naar eigen zeggen Everink waarschuwt. Een verhaal dat niet meer te controleren is. Het is volgens hem ook de reden dat hij naar een wapen informeert. Waarom hij niet eerder op zijn vriend is afgestapt weet hij niet. "Ik heb ook geen glazen bol", aldus De J. "Ik heb op dat moment gedaan wat ik dacht dat goed was."

Op de kritiek vanuit de verdediging van De J. dat het scenario van de ontvoering niet goed is onderzocht reageert het OM door te stellen dat dit wel degelijk is gebeurd. "Maar er is nooit bewijs voor gevonden", aldus justitie. Daar komt bij dat het onderzoek naar de stappenteller op de telefoon van De J. niet overeenkomt met zijn verhaal. 

DNA

Dan is er nog de kwestie rond de vondst van DNA van een onbekend persoon in het huis van Everink. De vraag van advocaat Hoogendam om extra onderzoek naar het genetisch materiaal en aanhouding van de zaak wordt door de rechter afgewezen. De broer van Everink luistert met afgrijzen naar de volhardendheid van de advocaat van De J.. "Klootzak", fluistert hij. Voor de nabestaanden is het duidelijk wie hun geliefde heeft vermoord.

Hoogendam besluit op 9 mei, een dag na de zitting, de verdediging neer te leggen. Hij kan naar eigen zeggen zijn werk niet goed meer uitvoeren. De zaak wordt uitgesteld. Wel staat hij De J. bij in een aparte zaak tegen de Staat om de aangetroffen DNA-sporen vrij te geven, zodat ze zelf onderzoek kunnen doen. Familie en vrienden van De J. zijn bereid om te betalen. Het verzoek wordt afgewezen. 

Deskundigen lieten in een eerder stadium al weten dat het aangetroffen materiaal zo summier was, dat de kans erg klein is dat het DNA kan worden herleid naar een persoon. Maar voor De J. is het een bevestiging dat een ander scenario dan dat hij de dader is, niet serieus wordt geacht.

Beloning

In een allerlaatste poging looft de familie van De J. in juli een beloning van 40.000 euro uit voor de 'gouden tip' die hem vrijpleit. Onbekend is of er nuttige tips zijn binnengekomen. 

Maandag begint de driedaagse zitting bij de rechtbank in Utrecht. Voor het OM staat er vast wie de dader is. In de middag zal dan ook de strafeis worden uitgeproken.

De hoop van De J. is gevestigd op twee deskundigen die in opdracht van de verdediging de zaak hebben onderzocht. Daarnaast zal zijn nieuwe advocaat,  Bob Kaarls, een 3D-presentatie tonen waarin meerdere scenario's aan bod komen over hoe de zakenman vorig jaar maart om het leven kan zijn gekomen. Een van de laatste kansen om de vermeende onschuld van De J. aan te tonen.

De uitspraak is op 23 januari.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend