Het tweede seizoen van de Netflix-serie The Crown staat sinds 8 december online. De serie over het leven van de jonge koningin Elizabeth II was een groot succes. The Crown kreeg lovende recensies en hoofdrolspeelster Claire Foy won diverse prijzen, evenals John Lithgow die de rol van Winston Churchill op zich nam. Wat maakt de serie zo succesvol? 

In het eerste seizoen volgde de serie de jonge jaren van de inmiddels 91-jarige Britse vorstin. Ze trouwde Philip (gespeeld door Matt Smith), kreeg kinderen en werd in 1952 op haar 26e koningin na de dood van haar vader koning George (Jared Harris).

Dit seizoen komen de huwelijksperikelen van de Windsors voorbij, de relatie tussen prinses Margaret (Vanessa Kirby) en Lord Snowdon (Antony Armstrong-Jones, gespeeld door Matthew Goode) en komen de Kennedy's (gespeeld door Michael C. Hall en Jodi Balfour) langs.

Een aflevering van The Crown kost een slordige 10 miljoen euro om te maken en volgens vele lijstjes is het daarmee de duurste serie ooit gemaakt. En dat is zeker terug te zien in de productie. 

Budget

"Het is jaloersmakend. Wij moeten het in Nederland echt doen met een minikruimeltje van dat budget", vertelt actrice Carine Crutzen. Ze speelde in series als Wij Alexander, De Zaak Menten en koningin Beatrix in de film Majesteit uit 2010. "Een klein budget kan een mooie roadmovie opleveren, maar bij een kostuumdrama ligt dat echt anders. In The Crown is ieder beeld zo rijk, de aankleding zo mooi en het licht prachtig. Kosten noch moeite zijn gespaard. Ja, dat wordt dan natuurlijk heerlijk om naar te kijken."

"Ze hebben zich ook heerlijk uitgeleefd met kostuums", vertelt Veronica Magazine-redacteur Romy van Krieken, die de tweede reeks al helemaal zag. "Als ze in kastelen zijn zie je ook: dit is echt geen filmstudio. Je smult van het feit dat het the real thing is."

Mooiere kostuums, mooiere locaties en ook meer tijd voor de acteurs. Dat helpt bij het acteerproces. "Er is meer tijd voor alles en aandacht voor alle details. Je voelt dat als je erin staat", vertelt Crutzen. "Bij ons moet alles snel, snel. Je hebt een belachelijk draaischema, wat gehaald moet worden. Dus de hele dag voel je een soort haast."

Schandalen

Het Britse Koningshuis heeft genoeg schandalen waar mondjesmaat wat over naar buiten komt. In het tweede seizoen van The Crown komt het wilde liefdesleven van Margaret, de jongere zus van Elizabeth, weer voorbij. En de problemen in Elizabeths eigen huwelijk met Philip, die zich gekooid voelt als echtgenoot van een vrouwelijk staatshoofd.

"Er komen talloze smeuïge dingen voorbij, maar op de een of andere manier slaan de makers daarin nooit te ver door", zegt Van Krieken. "Kijkers kunnen een beetje roddelen over die schandalen, maar de serie maakt die gebeurtenissen nooit ranzig. Dat houdt ook een zekere klasse en allure in stand." 

Toch zijn de makers van The Crown niet te lief voor het Britse Koningshuis. "Ik denk dat ze meer opzoeken waar de grens ligt, want er worden aardig wat dingen tussen Philip en Elizabeth gezegd die niet bepaald mals zijn", zegt Van Krieken. "Het is niet dat ze worden voorgesteld als lieverdjes. Er wordt een heleboel geïnsinueerd over Philip zijn escapades. Ik denk ook dat als ze zouden doordraven, dat ik het dan niet meer zou geloven. Als ze Philip in een trio in de stallen zouden neerzetten, dan zou ik wel afhaken."

In het eerste seizoen zagen we hoe de dolverliefde Margaret haar liefde voor piloot Peter Townsend in de koelkast moest zetten, omdat Elizabeth een huwelijk met een gescheiden man niet kon toestaan. Voor Crutzen was het scenario van de serie op dat gebied wel wat te traag. "Dat werd mij op een gegeven moment wel iets te veel gekibbel tussen twee zussen. Ik hoop dat de tweede reeks qua scenario iets spannender is, want dat had van mij wel wat beter gekund."

Waarheidsgetrouw

Volgens Jeroen Snel, presentator van het EO-royaltyprogramma Blauw Bloed, komt het verhaal van The Crown dicht bij de waarheid. "We weten nu ook veel meer over het huwelijk van Juliana en Bernhard, een vergelijkbare periode, dan toen we in de jaren vijftig zaten. Door de tijd heen zijn veel boeken geschreven, mensen geïnterviewd en dat bij elkaar geeft een goed totaalbeeld. We zullen pas decennia na nu weten hoe Willem-Alexander en Máxima het hebben gehad in hun jaren in de Eikenhorst."

De Britse historicus en biograaf Robert Lacey schreef een boek over de serie en hoe waarheidsgetrouw de verhaallijnen zijn. De scenarioschrijvers hebben een uitgebreid feitenonderzoek gedaan, maar het blijft een dramatisering. 

De maker van de serie, Peter Morgan, gaf al eerder toe dat het overspel van Philip in het tweede seizoen van de serie is gebaseerd op roddels: er zijn geen bewijzen dat hij zijn vrouw bedroog. De koninklijke familie heeft de berichten altijd genegeerd en Philip heeft het ooit ontkend. Sommige historici beschrijven de affaires wel als een vaststaand feit. Hoe het echt is gegaan, zullen we nooit weten, maar kijkers stellen zich graag voor wat gebeurd zou kunnen zijn.

"Journalisten waren destijds ook wel getuige van incidenten", vertelt Snel. "In het eerste seizoen is dat ook te zien, dat ze elkaar de tent uitslaan tijdens een reis in Australië. Als je dat een paar keer meemaakt, ontstaat er ook wel een beeld. Dat is tegelijkertijd ook wel lastig. Ik zie bij ons in de roddelbladen ook wel eens koppen dat Maxima en Willem-Alexander ruzie zouden hebben, omdat er een foto is waarop ze elkaar chagrijnig aankijken, maar je weet niet waar het door komt. Maar in Australië was de pers daar getuige van. Ze filmden het zelfs en hebben de filmrol uit de camera gehaald, uit respect. Dat zou nu niet meer gebeuren." 

In het echt

"Wat de serie zo succesvol maakt is denk ik ook dat we allemaal willen zien hoe royals in het echt zijn", zegt Jeroen Snel. "Wij zien niet meer dan de mooie buitenkant, net als in Nederland. Ze schitteren op staatsbezoeken in het buitenland of binnenlandse werkbezoeken, maar je weet niet hoe ze zijn als ze de deuren achter zich dichttrekken van hun paleizen. Deze serie laat dat wel zien: ruzies tussen Elizabeth en Philip, hij die eigenlijk helemaal geen genoegen neemt met zijn functie achter haar."

“Elizabeth is voor de schermen natuurlijk een onkreukbare vorstin”
Jeroen Snel

Crutzen kreeg veel reacties van Nederlanders op haar rol als Beatrix, vooral positief. "Op een gegeven moment heb ik een best lange zoen met Jeroen Willems, die Claus speelde. Heel liefdevol, maar wel een lange zoen. Gewoon zoals echtelieden elkaar kunnen zoenen. En dat vonden mensen toch gek. Net zoals je misschien niet denkt aan het feit dat zo'n vrouw ook gewoon naar de wc moet, wil je misschien ook niet zien dat zij echt zoent. Moet je nagaan, in een tijd waarin je zoveel bloot ziet, zoveel seksscènes ziet, is een zoen van een koningin nog iets opzienbarends."

Ook van de onbenaderbare Queen Elizabeth is het nauwelijks voor te stellen hoe ze in huiselijke kringen beweegt. "Elizabeth is voor de schermen natuurlijk een onkreukbare vorstin", zegt Snel. "Met kleding die heel uniform is, witte handschoenen en een tas. Daar kan je weinig aan aflezen en dan is het dus des te interessanter om te zien hoe ze thuis is als ze haar schoenen uittrekt." 

"Het Britse Koningshuis is ook een van de laatste huizen die de deuren figuurlijk heeft ontsloten", aldus Van Krieken. "Dat maakt een serie als deze extra aantrekkelijk, dat het zo Brits is. Aan de ene kant heel veel drama en aan de andere kant een stiff upper lip. Als dit een serie was geweest over het Deense koningshuis, was het veel minder populair geweest."

Koningshuis

Films en series over Koningshuizen vallen vaak in de categorie kostuumdrama en dat spreekt een groot publiek aan. "Het is een build-in audience", zegt Van Krieken. "Koningshuizen zijn de voorlopers van de Kardashians. Voor filmsterren en realitysterren waren het de prinsen en prinsessen die iedereen kende en waar je het over kon hebben. En op de een of andere manier hebben we die fascinatie gehouden, ook al zijn er nu veel meer bekende mensen waar we alles over willen weten."

"Ik denk dat de liefde voor royals gedeeltelijk komt doordat het sprookjesachtig is. Het is ook iets heel raars", vindt Crutzen. "Zij mogen niet zeggen wat ze vinden, ze representeren ons land, ze hebben mooie kleren aan, het is een beetje alsof het de familie is van iedereen."

Vanaf vrijdag is het tweede seizoen te zien op Netflix. Koningin Elizabeth zal het aan zich voorbij laten gaan, vermoedt Snel. "Beatrix las vaak dingen over zichzelf terug. Als er tv-uitzendingen waren waarin ze werd genoemd, dan werd dat voor haar uitgetypt", vertelt de presentator. Maar dit is fictie en daar zal The Queen geen boodschap aan hebben. "Ze zal er wel over horen, misschien wil ze daar een halve minuut over praten, maar dan gaat ze weer door tot de orde van de dag."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend