Een week bij de zaak Mitch Henriquez: 'Ik zie nu dat ik een nekklem toepas'

De rechtszaak die draait om de dood van Mitch Henriquez in 2015 heeft de hele week het nieuws beheerst. NU.nl was erbij en blikt terug op een bewogen week die eindigde met het vertrek van de nabestaanden en hun advocaten.

Het is maandag, de openingsdag van het proces dat zich afspeelt in het Justitieel Complex Schiphol (JCS) in Badhoevedorp. De nabestaanden van Mitch Henriquez verzamelen zich in een van de kamers in de gang van het rechtsgebouw schuin tegenover de rechtszaal.

Advocaat Richard Korver vertegenwoordigt de zussen en de moeder van Henriquez, advocaat Gerald Roethof doet dat namens de ex-vriendin en hun dochter. Korver kondigt aan dat hij een aantal dingen in petto heeft en met die wetenschap neemt iedereen plaats in de rechtszaal. 

Beelden

De voorzitter van de rechtbank, de heer Du Pon, neemt het woord. Het is even nadat hij advocaat Korver heeft medegedeeld dat zijn herhaalde verzoek om de anonimiteit van de agenten op te heffen, wordt afgewezen. "Ik hoor geen nieuwe argumenten", legt de rechter uit. De aanspreektitel van de agenten blijft DH01 en DH02, waar DH staat voor Den Haag. Hun stemmen worden vervormd.

"Ik heb voor aanvang van de zitting een verzoek tot aanhouding ontvangen", vervolgt Du Pon. Reden is dat Korver zegt over nieuwe beelden van de aanhouding van Henriquez te beschikken en hij eist nieuw onderzoek. Een door de familie ingeschakeld recherchebureau heeft omstanders van de arrestatie benaderd die beelden hebben verspreid via sociale media. Ze blijken van een veel betere kwaliteit dan de beelden die op dat moment worden gebruikt in de zaak.

Rijksrecherche

De Rijksrecherche zou een van de makers nooit om de originele beelden hebben gevraagd. Een ander is wel door Rijksrecherche benaderd, maar ondanks dat dit beeld op dezelfde manier wordt overgedragen (via een telefoon naar een laptop) blijken ook deze fragmenten scherper. "Deze beelden kunnen een heel nieuw licht laten schijnen op de zaak", aldus Korver. Vrijdag wordt bekend dat de fragmenten van betere kwaliteit wel in het bezit zijn van de Rijksrecherche maar door een blunder nooit zijn overhandigd aan de rechtbank.

De rechtbank neemt na een korte schorsing de beslissing dat de zaak verder gaat. "De nabestaanden mogen stukken aanleveren, maar ik bepaal wat er mee gebeurt", zegt Du Pon. Met die woorden onderstreept de rechter de bijzondere rol die Korver heeft. Hij is advocaat van de nabestaanden en daarmee geen procespartij. Dat zijn de eiser, het Openbaar Ministerie, en de verdachte agenten. Toch zal Korver als geen ander zijn stempel drukken op de procesgang.

Verbazing

Dinsdag wordt de zitting hervat met het bespreken van de beelden. De rechtbank heeft de fragmenten bekeken en spreekt zijn oprechte verbazing uit. "Het gaat niet om nieuwe beelden, maar om dezelfde beelden in het dossier, aldus de voorzitter van de rechtbank. "Maar de beelden zijn wel veel beter, opmerkelijk. U mag best weten dat ik bij het bekijken van de beelden van de Rijksrecherche me wel eens heb afgevraagd, kan dit (de kwaliteit red.) nou niet beter?" 

Het vormt de aanloop naar een discussie of de nieuwe beelden in de rechtszaal zullen worden getoond achter gesloten deuren. Het is Korver er alles aan gelegen om de pers erbij te laten zijn. Hij vraagt de schrijvende media om naar de gang te komen en daar wordt onderling besloten dat er niet zal worden geschreven over het uiterlijk van de agenten. Zij zijn tenslotte anoniem.

Ondanks het tegensputteren van de verdediging en de officier van Justitie weet Korver met dit argument de rechter terug te laten komen op zijn eerdere besluit. "Het is een moeilijke beslissing, maar iedereen in de zaal mag bij het vertonen van de beelden blijven", aldus Du Pon. "Maar de publieke tribune moet worden ontruimd en de camera's gaan uit."

Doodsstrijd

De moeder van Henriquez besluit de rechtszaal tijdelijk te verlaten. Haar keuze is des te beter te begrijpen als de beelden worden getoond. In haarscherpe kwaliteit wordt getoond hoe de agenten met veel geweld de man onder controle proberen te krijgen. Zo ook de nekklem die een van de agenten toepast en het daarbij paarsaanlopende gezicht van Henriquez. 

Dezelfde agent plaatst na hem te hebben losgelaten een knie in de nek van de Arubaan, waardoor zijn gezicht in de grond wordt gedrukt. Het zien van de beelden doet de vraag oproepen of hier sprake was van verzet of een doodsstrijd. 

“Ik zie nu ook dat ik een nekklem toepas”
Agent 'DH01'

Hartslag

In het tweede fragment wordt Henriquez overeind gezet, maar er zit geen kracht meer in het lichaam en hij zakt door zijn knieën. Hij wordt in een zittende houding geplaatst waarbij zijn hoofd direct met zijn kin op zijn borst valt. Op zijn witte shirt zijn bloedvlekken te zien.

De agenten die bij hem staan lijken te beseffen dat er iets niet klopt. Er wordt geprobeerd hem wakker te maken met tikjes tegen zijn wang. Een agent brengt zijn twee vingers naar de hals van Henriquez om te controleren of hij een hartslag heeft. Er wordt besloten hem in een stabiele zijligging te brengen en daarmee eindigt het fragment.

DH01 wordt geconfronteerd met de beelden die zijn ontkenning van een dag eerder moet bijstellen. "Ik zie nu ook dat ik een nekklem toepas", aldus de agent. "Maar ik heb hem niet met kracht aangezet". Maandag verklaarde hij nog dat hij een hoofdklem aanlegde. "Het is moeilijk om het goed te kunnen herinneren".

Doodsoorzaak

In de rechtszaal hebben drie deskundigen meegekeken naar de beelden. Het gaat om de patholoog-anatoom van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) Vidija Soerdjbalie en forensisch artsen Kees Das en Daan Botter. Das stelde namens de verdediging een rapport op waarin hij stelt dat Henriquez niet is overleden aan de gevolgen van een nekklem, maar door een acuut stress syndroom.

Het lichaam zou tijdens de arrestatie in zo'n staat van opwinding hebben verkeerd dat het heeft geleid tot hartritmestoornissen en een daaropvolgende hartstilstand. Botter is door de rechtbank aangesteld en die onderschrijft de visie van Das.

Vragen van de rechtbank en het Openbaar Ministerie maken aan de onduidelijkheid rond de doodsoorzaak van Henriquez geen einde. Op de vraag aan alle drie de deskundigen of het zien van de scherpere beelden ze van gedachten doet veranderen over hun conclusie antwoorden zij allen ontkennend. Roethof en vooral Korver moeten gefrustreerd aanhoren dat zij geen vragen mogen stellen aan de deskundigen.

Spraakafzieners

Korver blijft hameren op het belang van de beelden en laat er zogenaamde spraakafzieners naar kijken. Zij kunnen liplezen en daarnaast de gezichtsuitdrukking en lichaamstaal beoordelen. Hun conclusie is dat de agenten wisten dat Henriquez mogelijk was overleden.

De advocaat presenteert zijn bevindingen donderdag aan de rechter. De rechtbank besluit dat het rapport wordt opgenomen in het strafdossier, maar wijst erop dat er voorzichtig moet worden omgegaan met de conclusies die worden getrokken. De zaak zal worden voortgezet. Korver blijft andermaal verbaasd achter.

Frustratie

De frustratie van Korver en met name die van de familie komt vrijdag naar voren in een bijna vier uur durend pleidooi. Ten eerste is er de angst dat het OM vrijspraak zal vragen voor doodslag. "Dat hebben ze aangekondigd", zegt Korver. In een gepassioneerd betoog vraagt hij de rechtbank de agenten hier wel voor te veroordelen.

Hij sluit af met het verhaal waarin hij uitlegt dat hij met lede ogen heeft moeten toekijken hoe de week is verlopen. Hoewel hij vaak op de voorgrond is getreden heeft hij op cruciale momenten aan de zijlijn moeten bivakkeren. "Waarom zijn er geen kritische vragen gesteld over de videobeelden aan de agenten en deskundigen? Vragen die ik niet mocht stellen".

Spookproces

Het doet hem en de familie besluiten de rechtszaal aan het einde van zijn verhaal te verlaten. "De familie Henriquez heeft al geruime tijd het gevoel gehad in een soort van spookproces te zijn beland", zegt de advocaat. "De familie Henriquez heeft het gevoel dat het Openbaar Ministerie, de Rijksrecherche en de rechtbank geen moeite doen om de zaak daadwerkelijk adequaat te onderzoeken." 

En zo eindigt de week met het vertrek van de moeder van Henriquez, die omringd door familieleden en vrienden emotioneel de rechtbank verlaat. Zij zullen pas terugkeren op 21 december als het vonnis wordt uitgesproken.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:
Tip de redactie