Verstappen de nieuwe Senna? Dat is een grote opgave

Niet zelden wordt Max Verstappen vergeleken met Ayrton Senna. De Nederlander komt dit weekeinde een jaar na zijn legendarische inhaalrace terug in Brazilië, waar de fans snakken naar een jonge held zoals Verstappen. Senna is echter een grote naam om op te volgen.

Zondag 13 november 2016. Terwijl Nederlandse tv-kijkers in hun arm knijpen om te zien of ze niet dromen, staan de Braziliaanse Formule 1-fans te juichen voor Max Verstappen. De Nederlander is even daarvoor in vijftien ronden tijd van de zestiende naar de derde plek gereden, onder kletsnatte omstandigheden.

Het is voor de Brazilianen een herinnering aan hun grote held Ayrton Senna da Silva, die met zijn uitzonderlijke talent tot soortgelijke stunts in staat was. Sinds zijn overlijden in 1994 bleef het sportgekke land gespeend van een ware Formule 1-held. Felipe Massa deed zijn best, won races en werd in 2008 bijna wereldkampioen. Toch is Massa, net als Rubens Barrichello, nooit de opvolger geworden van Senna. Symbolisch genoeg crashte Massa in wat op dat moment zijn laatste thuiswedstrijd was.

Uiteindelijk plakte de inmiddels 36-jarige voormalige Ferrari-coureur er nog een jaartje aan vast, maar na dit seizoen is het dan echt afgelopen. Dan heeft Brazilië volgend jaar voor het eerst sinds 1969 geen Formule 1-coureur en heeft het publiek rond het circuit van Interlagos niemand om voor te juichen. Dat overkwam ze niet eerder.

Misschien zien ze daarom in Verstappen een surrogaat-held. De Limburger wordt met enige regelmaat 'de nieuwe Senna' genoemd, en dat is ongeveer het summum van vergelijkingsmateriaal. De drievoudig wereldkampioen, die dodelijk crashte in 1994,  geldt voor volgers, coureurs en fans nog steeds als de beste coureur die de sport ooit heeft gekend. Wat maakt hem zo groot? Dat is het best samen te vatten in vijf punten.

De ultieme regenrijder

Tijdens de Europese Grand Prix op het Engelse circuit van Donington in 1993 laat Senna, niet voor het eerst, zien dat hij een ware 'regenmeister' is. Verstappen haalde vorig jaar weliswaar dertien mensen in, en Senna in '93 maar vier, maar Senna doet dat wel in de eerste ronde.

Als vierde vertrokken verliest de McLaren-coureur op het kletsnatte circuit bij de start een plaats aan Karl Wendlinger. De inhaalrace begint in de eerste bocht, waar hij Michael Schumacher, toch ook niet de minste in de regen, verschalkt. In de bochtenreeks die er op volgt haalt Senna vervolgens ook nog Wendlinger en Damon Hill in.

Zijn grote prooi moet dan nog komen: Alain Prost. Het duurt even voor hij op de achtervleugel van zijn Franse aartsrivaal zit, maar in de hairpin zet Senna zijn McLaren naast de Williams van Prost en neemt hij de leiding over. Van vijf naar een in één ronde. Het wordt ook wel 'de beste ronde uit de Formule 1-historie' genoemd.

Het kwalificatiebeest

Nergens is de kwalificatie zo belangrijk als in Monaco en geen kwalificatieronde is bekender dan die van Senna in 1988. Beelden van de Braziliaan, die met zijn bekende gele helm in de wit-rode McLaren zijn tanden in het circuit door het prinsdom zet, zijn Formule 1-historie. Senna is op dat moment nog geen wereldkampioen en zit in zijn debuutjaar voor McLaren, naast Prost, die dan al twee titels op zak heeft.

De Fransman beleeft een nachtmerrie, want zijn jonge teammaat blijkt uiteindelijk bijna anderhalve seconde sneller. Dat is voor F1-begrippen een eeuwigheid. En dat in dezelfde auto.

Prost lacht overigens het laatst, als Senna een dag later crasht terwijl hij de race riant leidt en de overwinning cadeau doet aan zijn teamgenoot. Het recordaantal pole positions van Senna (65) wordt pas in 2006 door Michael Schumacher (68) uit de boeken gereden, en in 2017 nog verder verbeterd door Lewis Hamilton (72). Senna behaalde zijn aantal echter in veel minder GP-weekeinden dan Schumacher en Hamilton.

De keiharde

Senna geldt in zijn tijd niet alleen als een ontzettend snelle coureur, maar is ook iemand die keihard is in de duels. Oud-coureur en generatiegenoot Martin Brundle omschrijft het in een aflevering van Top Gear  als volgt: "Senna bracht zijn auto in een positie naast je, zodat je met hem ging crashen als je niet terugdeinsde. Als je dat wel deed, wist hij dat je dat voortaan altijd zou doen en was je psychologisch verslagen."

In 1990 gaat hij zelfs nog verder dan dat. Als Prost de Grand Prix van Japan niet weet te finishen is Senna kampioen. De Fransman pakt in zijn Ferrari de leiding, met Senna kort achter hem. Al in de eerste bocht ramt de Braziliaan zijn aartsrivaal van de baan en pakt hij zijn tweede wereldtitel. Senna stelt later dat hij Prost probeerde in te halen, met zijn legendarische uitspraak "als je niet langer voor een gat gaat, ben je niet langer een coureur."

De ware reden voor zijn rigoureuze actie moet echter gezocht worden in Senna's verwoede strijd tegen toenmalig FIA-president Jean-Marie Balestre, die, zo gaf hij later ook toe, handelde in het voordeel van diens landgenoot Prost.

“Hij was een ongelooflijke legende die altijd herinnerd en aanbeden zal worden”
Lewis Hamilton over Senna

De grootste volgens de grootsten

Wie enkel naar records kijkt zal concluderen dat een aantal coureurs het beter heeft gedaan dan Senna. Op de lijst met percentage overwinningen in deelgenomen races staat een aantal grote namen boven de Braziliaan. Maar Schumacher, met zeven wereldtitels en 91 overwinningen de succesvolste Formule 1-coureur, liet eens weten dat hij Senna bovenaan zijn lijst van beste coureurs zet, net als dat vele andere grote namen de Braziliaan nog steeds de beste ooit vinden.

De manier waarop Senna kon domineren, pole na pole binnensleepte, maar boven alles zijn fenomenale wagenbeheersing in nat en droog weer hebben groot en definitief respect afgedwongen. Zijn grote rivaal en viervoudig wereldkampioen Prost stelt dat Senna "de beste coureur is tegen wie ik ooit heb geracet, met afstand".

Ook Hamilton geldt als een groot Senna-adept. "Hij was een ongelooflijke legende die altijd herinnerd en aanbeden zal worden. Senna had die zeldzame kwaliteit van grootsheid. Zelfs nu kun je nog leren van hoe hij het racen benaderde en hoe hij reed."

De nationale held

In een land dat toch vooral bekend staat om voetbalhelden is Senna een grote uitzondering. In Brazilië was en is Senna nog steeds een absolute grootheid. Dat wordt dan ook duidelijk tijdens zijn begrafenis in 1994. Senna komt tijdens de Grand Prix van San Marino om en wordt teruggevlogen naar zijn geboorteplaats São Paulo. Door de regering zijn drie dagen van nationale rouw afgekondigd. Senna krijgt een staatsbegrafenis, die live op televisie wordt uitgezonden. Ongeveer 3 miljoen mensen gaan de straat op om Senna de laatste eer te bewijzen.

Vergeten worden zal hij nooit in zijn thuisland, al is het alleen al door de vele straten, scholen en pleintjes die naar hem zijn vernoemd, in Brazilië, maar ook daarbuiten. Of door de stichting die is opgericht door Senna's zus Viviane en kansarme kinderen helpt. Iets dat Senna gedurende zijn leven ook al deed. Volgens onderzoek is het merk Senna, 23 jaar na zijn dood, nog altijd  van hetzelfde formaat als namen zoals Michael Jordan en Roger Federer. De volgens velen beste coureur aller tijden is nog lang niet in de vergetelheid geraakt.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie