De week van Trump: Mueller rukt op, de doodstraf en een slecht geheugen

Komende week is het een jaar geleden dat Donald Trump de Amerikaanse verkiezingen won, en er gaat geen dag voorbij zonder dat hij de krantenkoppen in zijn thuisland domineert. Hieronder een overzicht van de afgelopen week, die zelfs voor Trumps doen turbulent mag worden genoemd.

Zondag 29 oktober

Op Twitter haalt Donald Trump uit naar film- en theatermaker Michael Moore. Zijn voorstelling The Terms of my Surrender, waarin Moore de Amerikanen uitlegt hoe ze zich moeten verzetten tegen Trump, stopt op Broadway. De president stelt echter dat de show een "TOTAL BOMB!" was die gedwongen stopte. "Sad!", aldus Trump. Michael Moore haalt in een serie tweets deze stelling onderuit. De voorstelling zou niet langer dan twaalf weken op Broadway staan, de zalen zaten vol en de recensies waren lovend.

Nieuwe cijfers van NBC tonen aan dat nog slechts 38 procent van de Amerikanen achter het beleid van Trump staat. Dit is een nieuwe dieptepunt; nog nooit had een Amerikaanse president na negen maanden in het Witte Huis zo'n lage score.

Maandag 30 oktober

Speciaal aanklager Robert Mueller verricht zijn eerste aanhoudingen in het onderzoek naar de Russische inmengingen in de Amerikaanse verkiezingen. Oud-adviseur George Papadopolous heeft toegegeven een valse verklaring te hebben afgelegd aan de FBI; de adviseur wist dat de Russen duizenden mails van Hillary Clinton in handen hadden. Hij loog vervolgens tegen de FBI over het moment dat hij hiervan op de hoogte werd gebracht en over de afkomst van deze informatie.

Manafort en Gates

Voormalig Trump-campagneleider Paul Manafort en zijn zakenpartner Rick Gates krijgen huisarrest. Zij verklaren echter niet schuldig te zijn aan onder meer samenzwering tegen de VS. Manafort werkte in 2016 van juni tot en met augustus voor Trump. Hij nam ontslag toen er berichten verschenen dat hij miljoenen dollars zou hebben gekregen van een pro-Russische partij in Oekraïne.

Transgenders

Een federale rechter bepaalde dat Trump zijn voornemen om transgenders uit de strijdkrachten te weren voorlopig niet mag uitvoeren. De president liet in juli via Twitter weten deze maatregel zo snel mogelijk door te gaan voeren. Maar boze militairen vechten die maatregelen aan voor de rechter. De rechter beaamde dat Trump geen argumenten heeft aangedragen die zijn voornemen onderbouwen. Eerder stelden meerdere rechters hetzelfde over het omstreden inreisverbod voor inwoners van een aantal moslimlanden.

De FBI stelt een onderzoek in naar het contract om de stroomvoorziening op het door orkaan Maria getroffen eiland Puerto Rico opnieuw aan te leggen. Het bedrijf Whitefish, dat 300 miljoen dollar zou krijgen voor de klus, heeft niet de capaciteit om de elektrische infrastructuur op Puerto Rico snel opnieuw aan te leggen. Bovendien zou Whitefish, dat de klus kreeg zonder aanbesteding, banden hebben met minister Ryan Zinke van Binnenlandse Zaken.

Dinsdag 31 oktober

John Kelly, de stafchef van Donald Trump, ligt onder vuur na een interview op Fox over het verwijderen van beelden van militairen die vochten tégen het afschaffen van de slavernij. "De Burgeroorlog brak uit omdat de staten in die tijd geen compromis wisten te bereiken", aldus Kelly. Democraten en mensenrechtenactivisten reageerden furieus op het begrip dat de stafchef in hun ogen probeerde te kweken voor het pro-slavernij-standpunt van de zuidelijke staten.

Perschef Sarah Huckabee Sanders verdedigde de uitlatingen van Kelly met een opsomming van presidenten die achteraf gezien ook fouten hebben gemaakt. Haar fout om in het lijstje JFK en Kennedy als twee verschillende presidenten te noemen, wordt op sociale media ontvangen met hoongelach.

Halloween

President Trump viert in het Witte Huis het Halloween-feest en ontvangt een groep verklede kinderen. Trump geeft high-fives aan de kinderen, al negeert hij het kindje in het dinosaurus-pak, constateren Amerikaanse media.

Aanslag

In New York vindt een terroristische aanslag plaats. Een man uit Oezbekistan rijdt met een pick-up over een fietspad heen en doodt zeker acht mensen. Het gaat volgens burgemeester De Blasio van New York om een 'lone wolf' die in de VS radicaliseerde. Trump stelt direct op Twitter dat hij een nog strengere selectie voor immigranten wil doorvoeren.

Woensdag 1 november

Trump opent de aanval op de Democraten en richt zijn pijlen vooral op Chuck Schumer, de Democratische senaatsleider die het visa-programma initieerde waarmee de dader van de aanslag in New York het land in kwam. Het Amerikaanse rechtssysteem, dat te mild zou zijn voor terroristen, noemt Trump live op televisie "één slechte grap".

Later ontkent het Witte Huis stellig dat Trump deze uitspraak heeft gedaan, ondanks dat het live op tv te zien was. De Democraten zeggen dat Trump moet stoppen om dit soort aanslagen en tragedies meteen te misbruiken om zijn eigen standpunten onder de aandacht te brengen. Hij zou het land op dit soort momenten moeten verenigen, niet verder splijten.

New York

The Wall Street Journal meldt dat Trump een dag na de aanslag nog niet gebeld heeft met burgemeester Bill de Blasio en gouverneur Cuomo om zijn medeleven te betuigen en hulp aan te bieden. Trump lag in november al regelmatig onder vuur voor zijn gebrek aan empathie, onder meer nadat Amerikaanse soldaten in het buitenland om het leven waren gekomen.

Persbureau Reuters meldt dat mijnwerkers in de VS weigeren zich te laten omscholen. Zij vertrouwen op de beloftes van Trump dat de Amerikaanse kolenindustrie weer zal gaan bloeien als nooit tevoren.

Woordvoerder Sarah Sanders laat weten dat de president zich niet kan herinneren dat hij in maart 2016 een gesprek heeft gehad met zijn buitenlandadviseurs waarin een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin werd voorgesteld. Ze reageert hiermee op vragen naar aanleiding van de aanhouding van Papadopoulos op maandag. Critici merken in de media op dat Trump dus niet ontkent dat er met hem over gesproken is. 

Donderdag 2 november:

Trump meldt op Twitter dat hij wil dat Sayfullov Saipov, de verdachte van de aanslag in New York, de doodstraf krijgt. Woensdag stelde de president nog dat hij wilde dat Saipov naar Guantanomo Bay werd gestuurd. Hoewel de staat New York de doodstraf niet kent, kan Saipov wel door een federale rechter tot de stoel worden veroordeeld. Dit is overigens niet iets waar de president wat over te zeggen heeft.

Clovis

Sam Clovis, een topadviseur van Trump tijdens zijn campagne, trekt zich terug als kandidaat voor een topfunctie. Hij is hiertoe genoodzaakt omdat hij in het Ruslandonderzoek van Mueller wordt gelinkt aan een van de verdachten die heeft bekend contact met de Russen te hebben gehad.

In het Witte Huis geeft Trump een persconferentie waarin wordt gemeld dat het elektronicabedrijf Broadcom van Singapore terugverhuist naar Californië. Daardoor komt volgens de Broadcom-CEO 20 miljard dollar aan omzet terug in de VS.

Belastinghervorming

De Republikeinse fractie in het Huis van Afgevaardigden presenteert haar plan voor een belastinghervorming . Dat plan bevat de door president Donald Trump beloofde verlaging van de vennootschapsbelasting van 35 naar 20 procent. Ook de inkomstenbelasting gaat omlaag. Het belastingplan is de grootste wijziging van de Amerikaanse belastingwetgeving sinds de jaren tachtig. 

De Democraten zijn al tegen de plannen, die zij bestempelen als een cadeautje voor grote bedrijven en rijken waardoor het begrotingstekort oploopt. Het is nog de vraag of het plan wordt aangenomen.

De president belt de New York Times om te reageren op verhalen in The Washington Post dat hij maandag schuimbekkend door het Witte Huis zou hebben gelopen toen Mueller zijn eerste aanklachten bekendmaakte. "Ik ben boos op niemand, en ik word niet onderzocht", stelt Trump in het telefoongesprek.

Clinton

Donna Brazile, de voormalige voorzitter van de Democratic National Committee (DNC), claimt dat tijdens de voorverkiezingen binnen de Democratische partij, in aanloop naar de afgelopen presidentsverkiezingen, Hillary Clinton de uitverkiezingen tot presidentskandidaat op frauduleuze wijze heeft 'gekregen' van de DNC. Dat ging ten koste van Bernie Sanders.

Puerto Rico

Trump maakt bekend toch extra geld uit te trekken om de voorzieningen op het Amerikaanse eiland Puerto Rico opnieuw op te bouwen na de vernietigende orkaan Maria. Het eiland zit al zes weken zonder stroom. Trump lag de afgelopen weken zwaar onder vuur omdat hij weigerde extra steun te geven, onder meer omdat het eiland flinke schulden heeft.

De president siert de cover van het nieuwe album van Snoop Dogg. Op de platenhoes staat de miljardair als lijk afgebeeld. Het is niet de eerste aanval van de rapper op Trump; eerder beeldde hij de president in een clip af als de clown 'Ronald Klump’ die wordt neergeschoten met een speelgoedpistool.

Rick Perry

Minister van energie Rick Perry, een van de boegbeelden van het kabinet van Trump, stelt op een conferentie in Afrika dat "fossiele brandstoffen helpen om verkrachting te voorkomen". De Texaan, die veel geld heeft verdiend met handel in kolen en gas, beweert dat door fossiele brandstoffen "dorpjes kunnen worden verlicht", wat een positieve invloed zou hebben op een afname van het aantal seksuele aanvallen op jonge meisjes.

Vrijdag 3 november:

Het Twitter-account van Trump is in de nacht van donderdag op vrijdag elf minuten lang uit de lucht geweest. Een medewerker van de klantenservice van Twitter heeft het account op haar laatste werkdag gedeactiveerd. Waarom de werknemer dit heeft gedaan is niet bekendgemaakt.

Na het incident laat Trump op Twitter weer van zich horen. Hij besteedt zes tweets aan het nieuws over Clinton en hoe ze aan kandidaatschap voor de Democraten kwam. Volgens Trump heeft het Amerikaanse volk recht op een nader onderzoek door justitie en de FBI. 

'Topje van de ijsberg'

In Time Magazine betoogt professor Allan Lichtman, een specialist op het gebied van impeachment, dat de ontwikkelingen in het Ruslandonderzoek deze week het afzetten van Trump een stap dichterbij heeft gebracht. "Mueller is net begonnen", bepleit Lichtman. "Dit is pas het topje van de ijsberg." Hij voorspelt een aftreden medio 2018.

Ontmoeting Poetin

Trump komt tijdens een korte sessie met journalisten terug op de eerdere uitspraak van woordvoerder Sanders dat hij zich de bewuste ontmoeting met zijn adviseurs in maart 2016 over een ontmoeting met Poetin niet kan herinneren. "Ik kan me er nog maar weinig van herinneren", stelt de president. "Het was een zeer onbelangrijke bijeenkomst." De president liet vorige week nog weten dat hij "een van de beste geheugens aller tijden" heeft. 

In navolging van de aanslag in New York stelt Trump dat de Amerikaanse strijdkrachten IS in Syrië en Irak "veel harder aanpakt."

De president vertrekt voor een tiendaagse reis door Azië, de langste die een Amerikaanse president heeft gemaakt sinds George H.W. Bush. Trump bezoekt vijf landen, te weten: Japan, China, Zuid-Korea, Viëtnam en de Filipijnen.

FBI

Trump zegt het "the saddest thing" te vinden dat hij zich niet kan bemoeien met wie of wat de FBI en Justitie zich bezighouden, omdat hij president is. 

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie