Zo kun je eerder stoppen met werken

Het is een droom van velen: niet hoeven wachten tot je 67e verjaardag - of nog langer - om te stoppen met werken, maar de deur al een jaar of wat eerder achter je dichtslaan. Wat zijn de mogelijkheden als je eerder met pensioen wilt en hoe pak je het aan?

Uit een onderzoek van platform Wijzer in Geldzaken bleek eerder deze week dat ruim de helft (56 procent) van de oudere werkenden in de jaren tot hun pensioen minder wil gaan werken. En twee op de drie willen of gaan het bijltje er voortijdig bij neergooien.

Van de groep die eerder wil stoppen met werken, heeft iets meer dan de helft daar concrete voorbereidingen voor getroffen. Voor de rest blijft het voorlopig bij een vaag droombeeld. Deskundigen geven enkele tips.

Kijk naar je woonlasten

Dé weg naar een relaxte oude dag verloopt via de woonlasten. ''De hypotheek is het eerste waar je naar moet kijken'', zegt pensioendeskundige Joop Rietmulder.

''Mijn kinderen kochten huizen in de tijd dat je zo ongeveer alles kon doen: alles aflossen, af en toe iets aflossen of het helemaal laten zitten. Ze beginnen nu spijt te krijgen dat ze te weinig hebben afgelost, want als je eerder klaar bent met aflossen, dan houd je meer geld over om van te leven.''

De regels verschillen per bank, maar meestal mag je jaarlijks maximaal 10 procent van de hoofdsom van de hypotheek boetevrij aflossen.

Wees niet bang om te beleggen

De meest voor de hand liggende route naar een vervroegd pensioen of deeltijdpensioen is van oudsher de spaarrekening. Van de mensen die werken aan een vervroegd pensioen doet zo'n 32 procent in het Wijzer in Geld-onderzoek dat via deze methode.

Maar met de huidige lage spaarrente is die vertrouwde weg nu niet de snelste. Wie een potje wil opbouwen voor later zal zich over zijn schroom heen moeten zetten en gaan beleggen.

Risico's bestaan daarbij altijd, maar die kun je al sterk beperken door te kiezen voor een breed gespreid mandje beleggingsfondsen of indextrackers, waar je nauwelijks naar om hoeft te kijken.

''Met een heel saaie belegging kun je de spaarrente al ruimschoots verslaan'', zegt hoogleraar Vastgoedeconomie Dirk Brounen van Tilburg University en auteur van het boek Nooit meer slapend arm.

Stel je behoeften uit

De derde mogelijkheid om ervoor te zorgen dat je eerder kunt stoppen met werken, is zelf sparen voor een aanvullend pensioen. Met een lijfrente of bij pensioensparen, leg je regelmatig een bedrag in. Als je met pensioen gaat, krijg je een uitkering die loopt tot aan je overlijden of een vast aantal jaren.

Volgens Joop Rietmulder is banksparen in deze categorie sterk in opmars ten koste van lijfrenteproducten via een verzekeraar. Hij begrijpt dat wel: ''Je pensioen zit dan niet verstopt in allerlei verzekeringsproducten die je erbij krijgt en de rendementen zijn hoger. Zeker als je kiest voor een op beleggen gebaseerde variant.'' Daar gaat het op dit moment namelijk erg goed mee. ''Voor wie een jaar geleden was ingestapt, was het nu kassa geweest.''

Rietmulder constateert dat deze mogelijkheid voor veel mensen heel goed kan werken, maar dat toch relatief weinig mensen het zo oplossen. ''Consumeren blijkt toch eerder een behoefte te bevredigen dan sparen. Je kunt wel eerder willen stoppen met werken, maar als puntje bij paaltje komt, is die reis naar Zuid-Afrika die je nu gaat maken toch ook wel leuk.''

Het is niet iedereen gegeven, maar wie erin slaagt zijn behoeften uit te stellen, heeft daar later veel plezier van.

“Veel mensen die nu een jaar of zestig zijn, zijn vaak rijker dan ze denken.”
Hoogleraar Dirk Brounen

Durf het over de erfenis te hebben

Voor de babyboomgeneratie was het makkelijk, zegt Dirk Brounen. ''Alles rond het pensioen werd door de overheid geregeld en zelf had je er geen omkijken naar. Ze hebben bovendien bijna hun hele leven economisch de wind mee gehad.'' Dat is voor de generaties die erna komen radicaal anders, maar er is wel mee te profiteren van de rijkdom van ouderen.

''Het is geen onderwerp dat je makkelijk tijdens het kerstdiner bespreekt, maar het kan geen kwaad om het met pa en ma eens over hun financiële situatie te hebben'', zegt Brounen.

Want het zijn echt niet alleen de superrijken in een villa die een aardig vermogen nalaten aan hun kinderen. ''Veel mensen die nu een jaar of zestig zijn hebben er helemaal geen idee van, maar zijn vaak rijker dan ze denken.''

Wachten op de erfenis die in het verschiet ligt, hoeft niet: ouders kunnen hun kinderen ook op weg helpen met een belastingvrije schenking. Jaarlijks mogen ze maximaal 5.320 euro aan hun kinderen overmaken, zonder dat daar belasting op wordt geheven.

Dit jaar geldt ook een eenmalige vrijstelling voor giften tot 100.000 euro aan meerderjarige kinderen tot 40 jaar, met als voorwaarde dat ze dat geld gebruiken voor aankoop of verbetering van een woning  

“Als je toch niet genoeg hebt om met pensioen te gaan, dan ga je gewoon door en dan valt dat best mee.”
Pensioendeskundige Joop Rietmulder

Laat je niet gek maken

Een valkuil waar veel mensen inlopen als ze zich een beeld voorstellen van eerder stoppen met werken, is dat ze het inkomen dat ze dan nodig denken te hebben, veel te hoog inschatten.

Brounen: ''Mensen redeneren vaak: ik moet minstens 70 procent van mijn inkomen overhouden om het uit te kunnen zingen, maar je kunt vaak met veel minder toe om het toch heel leuk te hebben. Niet iedereen gaat na zijn pensioen in Spanje wonen.''

Brounen adviseert jonge mensen dan ook om zich niet gek te laten maken door doemberichten over pensioenfondsen in het nieuws: ''Het staat er echt niet zo erg voor als vaak voorgespiegeld wordt.''

Vraag je af of je het wel echt wilt

Pensioenadviseur Rietmulder spreekt uit ervaring als hij zegt dat je soms ook gewoon moet accepteren dat eerder stoppen er niet in zit. '

'Ik heb ook altijd geroepen dat ik er rond mijn zestigste mee zou ophouden, maar ik ben nu 67 en ik werk nog. Omdat ik een pensioengek en workaholic ben, maar ook omdat de zaken er soms anders uitzien als het moment van stoppen eenmaal echt voor de deur staat.''

En dat hoeft helemaal niet erg te zijn, zegt Rietmulder: ''Het is anders als je zwaar fysiek werk hebt dan als je op kantoor zit, maar toch werkt het bij de meeste mensen zo: als op je 64e blijkt dat je toch niet genoeg hebt om met pensioen te gaan, dan ga je gewoon door en dan valt dat best mee. Je accepteert het gewoon.''

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie