De week van Trump: Chaos, twittertirades en vulgaire verwijten

Het was opnieuw een tumultueuze week in de Amerikaanse politiek, waarin president Donald Trump centraal stond. Van de mislukking om Obamacare af te schaffen tot Trumps ongekende twittertirade tegen zijn eigen minister van Justitie; dit is wat er deze week gebeurde in Washington.

Hoe graag Trump er ook van af wil, de kwestie Rusland blijft de president ook deze week achtervolgen. Afgelopen zondag kondigde het Amerikaanse congres nieuwe sancties aan tegen Rusland vanwege de inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Maar liefst 98 van de 100 senatoren steunen de sancties, ondanks bezwaren van het Witte Huis.

Trump zegt namelijk de banden met Moskou aan te willen halen, maar ondertussen is hij zelf onderwerp van een onderzoek naar mogelijke samenspanning tussen Trumps campagneteam en de Russen tijdens de presidentsverkiezingen.

Deze week werd duidelijk dat de miljardair rekening houdt met alle uitkomsten van het onderzoek. Volgens The Washington Post zou Trump zijn advocaten niet alleen gevraagd hebben naar de mogelijkheden voor gratieverlening voor bijvoorbeeld zijn zoon Donald Trump Jr. en schoonzoon Jared Kushner, maar ook voor zichzelf. 

Wat deed schoonzoon Kushner met de Russen?

Samen met toenmalig campagnemanager Paul Manafort hadden Trumps zoon en schoonzoon tijdens de campagne een omstreden ontmoeting met de Russische advocate Natalia Veselnitskaja die banden heeft met het Kremlin. Het team van Trump was belastende informatie over de Democratische tegenkandidate Hillary Clinton beloofd.

Kushner moest zich maandag tegenover de inlichtingencommissie van de Senaat verantwoorden voor de contacten die hij heeft onderhouden met de Russen. Hij sprak namelijk niet alleen met advocate Veselnitskaja, maar - naar eigen zeggen - vier keer met Russen gelieerd aan het Kremlin.

Kushner is niet alleen de schoonzoon van de president, maar is ook een van zijn belangrijkste adviseurs met een post in het Witte Huis die toegang biedt tot staatsgeheimen. Bij het invullen van de veiligheidsformulieren om voor de president te kunnen werken heeft hij nagelaten de contacten met de Russen te vermelden. 

Wat er exact ter sprake is gekomen tijdens de hoorzitting, is niet bekend. De ondervraging vond plaats achter gesloten deuren. Trump Jr. en Manafort moeten zich binnenkort verantwoorden. 

Trump zit met speciaal aanklager Mueller in zijn maag

Niet alleen zou Trump zijn advocaten gevraagd hebben naar zijn opties voor het verlenen van gratie, ook zou hij hen hebben gevraagd onderzoek te doen naar de speciaal aanklager en oud-FBI-directeur Robert Mueller. Mueller is door de onderminister van Justitie aangesteld om het onderzoek naar de Rusland-connectie te leiden.

Het team van Trump zou in het verleden van Mueller en zijn team moeten spitten om op zoek te gaan naar belastende informatie.

Dat Mueller onderzoek doet naar Trump steekt de president. Vooral toen vorige week vrijdag duidelijk werd dat Mueller ook de financiën van de Trumps mag onderzoeken. De aanklager kan zelfs de belastingaangiftes van de president inzien; iets wat Trump om nog onduidelijke redenen heel graag geheim wil houden.

Trump ziet Mueller het liefst zo snel mogelijk verdwijnen. Mueller is namelijk aangesteld door Trumps eigen onderminister van Justitie, Rod Rosenstein. De minister van Justitie Jeff Sessions heeft zelf zijn handen moeten aftrekken van het Rusland-onderzoek nadat in maart bleek dat ook hij in campagnetijd contact heeft gehad met vertegenwoordigers van het Kremlin.

Trump valt eigen minister af in Twitter-tirade

Deze week ontstak Trump in een Twitter-tirade waar hij Sessions opnieuw een veeg uit de pan gaf. Eerder liet hij in een interview met The New York Times weten dat hij Sessions nooit tot minister van Justitie zou hebben benoemd, als hij had geweten dat die zich afzijdig zou houden van het Rusland-onderzoek. 

De tirade is opmerkelijk, omdat de 70-jarige Sessions de eerste zittende Republikeinse senator was die zich openlijk achter de kandidatuur van Trump schaarde en hem door dik en dun steunde.

Dinsdag op Twitter noemde hij de minister, die hiervoor twintig jaar een senaatszetel bezet hield, "zwak" en vroeg hij zich af waarom Sessions geen onderzoek doet naar Hillary Clinton.

Trump viel zijn minister publiekelijk af in de hoop dat Sessions uit zichzelf aftreedt. Dat zou hem in staat stellen een nieuwe minister van Justitie te benoemen die het Rusland-onderzoek kan overnemen en de speciaal aanklager Mueller kan ontslaan.

Of dat ook gaat gebeuren, is nog maar zeer de vraag. Partijgenoot en senator Lindsay Graham waarschuwt Trump dat hij het niet in zijn hoofd moet halen om de speciaal aanklager te ontslaan. Dat zou "het begin van het einde van Trumps presidentschap" betekenen, zei hij vrijdag.

Nieuwe perschef zoekt ruzie met adviseurs Trump

Het is illustratief voor de chaos die er op dit moment heerst in het Witte Huis. De president is ook steeds wantrouwender naar zijn eigen mensen toe. Zo heeft niet alleen Sessions het bij de president verbruid, ook zijn stafchef Reince Priebus moet eraan geloven. Sterker nog, vrijdag werd bekend dat Priebus ontslag heeft genomen.

Trump nam vorige week voormalig Wall Street-bankier Anthony Scaramucci aan als zijn nieuwe communicatiedirecteur. Dit tot groot ongenoegen van Priebus, op papier de belangrijkste adviseur van de president, en Trumps voormalige woordvoerder Sean Spicer. De geplaagde Spicer nam kort na het aanstellen van Scaramucci ontslag, waarna de nieuwe perschef meteen een onnavolgbare oorlog begon tegen het lekken uit het Witte Huis.

Maar volgens Amerikaanse media heeft Trump Scaramucci vooral aangenomen om Priebus aan te pakken. Donderdag werd op onthullende wijze duidelijk dat Scaramucci het inderdaad op de voormalig stafchef heeft gemunt.

Een journalist van The New Yorker tekende een bizar gesprek op dat hij met de perschef had. In het gesprek noemde Scaramucci Priebus een "fucking paranoïde schizofreen" die snel zijn ontslag kan verwachten.

De politieke strateeg van Trump, Steve Bannon, kreeg andere vulgaire verwijten naar zijn hoofd. Anders dan Bannon zou Scaramucci niet geïnteresseerd zijn in media-aandacht. "Ik ben Steve Bannon niet, ik probeer niet om mijn eigen pik te zuigen", aldus de perschef.

Scouting moet excuses aanbieden voor speech Trump

Ondertussen gaat Trump nog steeds het land in om campagne-achtige toespraken te houden. Woensdag in Ohio ging hij in op de kritiek dat hij zich maar niet presidentieel kan gedragen waarop hijzelf zei dat hij presidentiëler kon zijn dan al zijn voorgangers, met uitzondering van Abraham Lincoln.

Maar die kant moet Trump nog laten zien. Donderdag voelde het hoofd van de Amerikaanse scouting zich geroepen om excuses aan te bieden voor de toespraak die Trump hield voor veertigduizend scouts.

Het is traditie dat de Amerikaanse president de scouts toespreekt, maar Trump deed net alsof het een campagnebijeenkomst was waar hij opnieuw uithaalde naar Sessions.  Het is volgens de scouting niet de bedoeling dat de president het podium gebruikt voor politieke toespraken.

Lukte het Trump deze week dan wel om op beleidstechnisch vlak wat voor elkaar te krijgen?

Nee. Zijn verkiezingsbelofte om Obamacare - de wet van zijn voorganger over de verplichte zorgverzekering - af te schaffen en te vervangen, blijkt hij niet waar te kunnen maken. Opnieuw kregen de Republikeinen, die een meerderheid in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden hebben, het niet voor elkaar om Obamacare af te schaffen. 

Het was niet alleen voor de president een tamelijk vernederende exercitie, maar ook voor de Republikeinse partij die al zeven jaar ageert tegen de zorgverzekeringswet. Uitgerekend de Republikeinse senator John McCain, een oorlogsheld die in de campagne meerdere malen werd beledigd door Trump, redde met zijn beslissende stem de zorgverzekeringswet van Obama.

Transgenderbesluit dat militaire top verrast

Even leek Trump de aandacht van het debacle af te wenden toen hij woensdag via Twitter bekendmaakte transgenders te weren uit de Amerikaanse strijdkrachten.

Trump tweette dat hij na overleg met zijn generaals tot het besluit was gekomen, maar donderdag stelde de militaire top niet af te weten van de plannen van Trump. De top heeft de militaire leiders dan ook ingelicht geen beleidsveranderingen door te voeren tot het besluit wordt geformaliseerd.

"In de tussentijd zullen we al ons personeel met respect blijven behandelen", aldus Joe Dunford, hoofd van de Joint Chiefs of Staff, het hoogste leiderschapsorgaan binnen de Amerikaanse strijdkrachten.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

Columns Pieter Derks

Columns Pieter Derks
Cabaretier Pieter Derks duidt en verwerkt maandelijks het nieuws van de voorbije weken. 

Over NUweekend

Over NUweekend
Op NUweekend vindt u iedere week een selectie achtergrondverhalen, analyses of mooie interviews.
Tip de redactie