Vanaf vrijdag 20 november mag er weer een week lang gestemd worden voor de Top 2000. Wat kunnen we na zestien edities zeggen over de muzieksmaak van Nederlanders?

Tussen kerst en oud en nieuw worden de tweeduizend beste nummers op Radio 2 uitgezonden. De laagst geklasseerde hit wordt gedraaid op vrijdag 25 december om 9.00 uur.

Daarna telt de lijst af naar nummer 1. Wordt het net als vorig jaar Hotel California van The Eagles? Neemt Bohemian Rhapsody van Queen wederom de koppositie in? Of mag een andere artiest dit jaar op de hoogste plek staan?

Voordat het stemmen begint, kunnen we in ieder geval terugkijken op zestien eerdere edities van deze hitlijst.

De jaren 70 blijven populair…

De Top 2000 heeft het imago van een oudemannenlijst. Dat blijkt ook uit de releasejaren van de nummers in de lijst. Het oudste nummer komt uit 1924, het meest recente uit 2014. In totaal zijn 1.947 nummers in de Top 2000 gekomen, verspreid over die negentig jaar.

De periode van 1965 tot en met 1987 (22 jaar) is echter verantwoordelijk voor 72,3 procent van alle Top 2000-noteringen. De verklaring daarvoor is snel gevonden: het betreft de jeugdmuziek van veel personen tussen de veertig en zestig jaar. Niet geheel toevallig ligt de leeftijd van Radio 2-luisteraars gemiddeld op 52 jaar.

… maar actuele muziek is in opkomst

Ondanks de grote aanwezigheid van muziek uit de jaren zeventig, wordt moderne muziek langzaamaan dominanter in de Top 2000. Er komt steeds meer muziek uit de voorgaande tien jaar in de muzieklijst te staan.

Het aandeel moderne muziek is sinds 1999 gegroeid van 6,9 naar 15,9 procent. Onder meer Viva La Vida van Coldplay en Someone Like You van Adele zijn in de hoogste regionen terechtgekomen. Sommige nummers verdwijnen echter weer net zo snel uit de lijst als ze erin gekomen zijn.

Daniel Powter kwam in 2005 binnen op plek 820, maar zakte het jaar daarna al naar 1.337. Vorig jaar haalde hij de tweeduizend beste nummers niet eens. Hij is echter niet de enige artiest met wispelturige fans.

Nelly Furtado kwam bijvoorbeeld in 2007 met All Good Things (Come To An End) binnen op 979, maar eindigde het jaar daarna direct buiten de lijst. In 2009 en 2010 stond zij er ineens wel weer bij, op respectievelijk plek 1.745 en 1.986, om vervolgens wederom uit de Top 2000 te verdwijnen.

Muzieksmaak is minder divers

In de eerste editie koos Nederland nog tweeduizend nummers van 1.150 verschillende artiesten. In de loop van de jaren is dat aantal flink afgenomen.

Vorig jaar waren de tweeduizend nummers verdeeld over 852 artiesten. De muzieksmaak van de stemmende Nederlanders is dus minder divers geworden.

De strijd tussen Engeland en de VS

Engeland en de Verenigde Staten strijden al jarenlang om de officieuze titel van grootste muziekland in de Top 2000. Hoewel Engeland enkel in het jaar 2000 het populairst was, waren vooral tussen 2006 en 2009 de verschillen erg klein.

Het Verenigd Koninkrijk moet het daarbij vooral hebben van een aantal grote bands. In de top vijf van artiesten met meeste noteringen staan drie Engelse bands: The Beatles (822 noteringen in 16 edities), The Rolling Stones (520) en Queen (307). De Zweedse band ABBA (357) en de Australische Bee Gees (276) maken de top vijf compleet.

De Verenigde Staten moet het juist hebben van een groot aantal artiesten met weinig noteringen. In het begin van de Top 2000 was Elvis Presley de artiest die het meeste bijdroeg aan het succes van Amerikaanse muziek, maar momenteel zijn dat Michael Jackson en Bruce Springsteen.

Opkomst van Bløf (en Nederlandse muziek)...

Bløf was vorig jaar de Nederlandse artiest met de meeste noteringen in de hitlijst. In 1999 stonden slechts twee van hun nummers in de Top 2000, in 2014 is dat aantal gestegen naar maar liefst negentien liedjes. Daarmee staan zij ook symbool voor de Nederlandse opmars in de lijst.

Ook De Dijk, Anouk, Ilse DeLange en Racoon stijgen hard, en zijn respectievelijk de 12e, 14e, 17e en 20e populairste artiest in de Top 2000 van vorig jaar. Dat betekent echter niet dat alle Nederlandse artiesten aan een opmars bezig zijn.

Marco Borsato is na Bløf, De Dijk en Anouk de Nederlandse artiest met de meeste nummers in de Top 2000. Dat aantal neemt echter al jarenlang af. Zijn topjaar 2009 - toen hij vijftien nummers in de lijst had - lijkt hij dit jaar niet te evenaren.

Ook opmerkelijk is het nummer Afscheid van Volumia. In 2001 kwam dit nummer binnen op plek 760, waarna het langzaam wegzakte naar de onderste regionen. In 2011 haalde Glennis Grace een notering in de Top 2000 met hetzelfde nummer. Grace kwam binnen op plek 641, terwijl de originele versie van Volumia op 1.750 stond.

… meer U2 en Ierland…

Ook Ierse muziek is aan een opmars bezig, hoewel dat in het niet valt bij Nederland. In 1999 stonden slechts 23 Ierse nummers in de Top 2000. Vorig jaar was dat aantal ruim verdubbeld naar 53 nummers.

Daarmee is Ierland na Engeland, Verenigde Staten en Nederland de vierde natie in de toplijst. De grootste ambassadeur van Ierland is U2, die sinds 1999 van vier naar 22 nummers zijn gegroeid in de Top 2000.

... en de daling van Franse muziek

Waar sommige landen stijgen, moeten anderen inleveren. Frankrijk is een van de grootste dalers, met 36 nummers in 1999 en slechts 25 in 2014.

Daarnaast is een flink aantal kleine muzieklandjes volledig van de lijst verdwenen, zoals Guyana, Egypte, Zuid-Afrika, Tsjechië, Kameroen, Marokko, Israël en Indonesië.

Sterven kan goed zijn voor een korte opleving

Sommige artiesten zijn al groot in de Top 2000, maar stagneren in het aantal noteringen. Weinig dingen kunnen zo'n impasse doorbreken, behalve een sterfgeval. Dan stijgen sommige artiesten ineens hard op de lijst.

Een bekend voorbeeld is Michael Jackson. De artiest stierf op 25 juni 2009. In de voorgaande editie van de Top 2000 stond hij op 9 noteringen, maar in dat jaar steeg hij naar maar liefst 25 nummers. In 2010 daalde hij weer naar 14, maar dat veerde in 2011 weer op naar 23.

Amy Winehouse heeft echter niet zo'n enorme opleving beleefd. Toen zij in 2011 stierf, steeg zij van twee naar drie noteringen. Ook Barry White (van één naar drie in 2003), James Brown (twee naar drie in 2006) en Whitney Houston (van twee naar vijf in 2012) stegen na hun overlijden, maar niet zo spectaculair als de King of Pop.

Dit jaar overleden onder meer Thé Lau en B.B. King, dus het is afwachten of zij dit jaar stijgen in het aantal noteringen.

Ook de liefde wordt minder

Waar zingen de Top 2000-artiesten voornamelijk over? In ieder geval steeds minder vaak expliciet over de liefde. In 1999 kwamen de woorden Love, Liefde, Heart en Hart nog 177 keer voor in de songtitels. Dat is gaandeweg afgenomen naar 139 keer.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend