Schaatsseizoen in teken waanzinnige strijd Kramer-Bergsma

Kan het internationale schaatsseizoen met twee World Cup-weekenden op supersnel Noord-Amerikaans ijs direct beginnen met wereldrecords? NU.nl kijkt aan de hand van die vraag en vier anderen vooruit naar de winter.

Begint het seizoen direct met wereldrecords?
Shani Davis kijkt zelden oude races van zichzelf terug, maar deze week kon de 33-jarige Amerikaan het toch niet laten om zijn 1500 meter in Salt Lake City van 11 december 2009 op het scherm van zijn laptop te toveren.

De onwaarschijnlijke tijd van 1.41,04 die Davis toen noteerde is driekwart seconde rapper dan de een-na-snelste 1500 meter ooit, die ook op zijn naam staat. "Op de video zag ik hoe goed ik toen schaatste. Als ik dat nu zou proberen, dan zou ik waarschijnlijk een heupblessure oplopen", glimlacht de tweevoudig olympisch kampioen.

Dit weekend bij de wereldbeker in Calgary en volgende week bij de World Cup in Salt Lake City zullen alle topschaats(st)ers - waaronder Davis zelf - weer hun pijlen gaan richten op de tien wereldrecords. Zeker bij de mannen wordt het wel weer eens tijd, want Davis' magistrale 1500 meter is de laatste keer dat een mondiale toptijd verbeterd is.

"Ik hoop dat ik over twee weken nog steeds twee wereldrecords in mijn bezit heb, want dat zijn mijn baby's, mijn twee favoriete kinderen", aldus Davis, die met 1.06,42 ook de snelste 1000 meter ooit achter zijn naam heeft staan.

Pavel Koelizjnikov gaf vorige week bij een trainingswedstrijd in Calgary alvast een schot voor de boeg door op de 500 meter 34,27 te noteren, slechts 0,24 seconde boven de acht jaar oude toptijd van Jeremy Wotherspoon. "Ik hoop dat Jeremy zijn record kan behouden, maar als iemand de komende weken de barrière van 34 seconden kan slechten, dan is het Koelizjnikov", stelt Davis.

“Bij de vrouwen mis je de echte wereldtoppers zonder de niet geplaatste Ireen Wüst en met Jorien ter Mors die alleen de 500 en 1000 meter rijdt.”
Martin Hersman

Bij de vrouwen zijn de toptijden op de 500 meter (Sang-Hwa Lee) en 1000 meter (Brittany Bowe) twee jaar geleden nog aangescherpt, maar staan de wereldrecords op de 1500 en 3000 meter al bijna een decennium op naam van de Canadese Cindy Klassen.

"Vergeet de 500 meter maar, dat was een meer dan perfecte race", zegt NOS-commentator Martin Hersman. "En op de lange afstanden is Martina Sablikova de enige kandidate. Met Bowe, Heather Richardson en misschien Ida Njatun zijn er wel een aantal vrouwen die het wereldrecord op de 1500 meter kunnen aanvallen."

Voor een Nederlands wereldrecord kijkt de oud-schaatser vooral naar Jorrit Bergsma en Sven Kramer op de 10 kilometer van volgende week in Salt Lake City. "Bij de vrouwen mis je de echte wereldtoppers zonder de niet geplaatste Ireen Wüst en met Jorien ter Mors die alleen de 500 en 1000 meter rijdt."

Blijft Pavel Koelizjnikov de Nederlandse sprinters domineren?
De clean sweep van Michel Mulder, Jan Smeekens en Ronald Mulder op de olympische 500 meter in Sotsji - pas de derde, vierde en vijfde Nederlandse medaille ooit op de kortste afstand bij de Spelen - leken aan te kondigen dat de Nederlandse mannen ook op de 500 meter zouden gaan domineren, maar een jonge Rus rekende vorig seizoen direct keihard af met die aanname.

Pavel Koelizjnikov (21) heerste in het post-olympische jaar, met wereldtitels op de sprint en de 500 meter en elf wereldbekerzeges. Alleen Davis, op de 1000 meter bij de WK afstanden, wist het nieuwe sprintkanon van een grote titel af te houden.

"Het zou me niet verbazen als Pavel de sprint blijft domineren dit seizoen, want het is zo'n groot voordeel als je op een korte afstand als de 500 meter zo'n grote voorsprong hebt op je concurrenten", aldus de schaatser uit Chicago, die in februari in Thialf goud pakte door Koelizjnikov vier honderdsten voor te blijven.

"Op de 1000 meter kunnen de Nederlanders in de buurt komen van Koelizjnikov, maar op de 500 meter wordt het heel lastig", denkt Hersman. "Die Koelizjnikov heeft echt een nieuwe standaard gezet en is ook nog eens akelig constant."

Davis ziet wel een voordeel voor de Nederlandse sprinters. "Koelizjnikov is nu vroeg in de olympische cyclus al zo goed", zegt de ploeggenoot van onder anderen Michel en Ronald Mulder. "Dat geeft de Nederlanders de kans om beetje voor beetje het gat te dichten en hem uiteindelijk te verslaan. Dat was een stuk lastiger geweest als hij in 2017 opeens heel hard was gaan schaatsen."

Op welke nieuwe namen moeten we dit seizoen letten?
Als Kai Verbij op de training om zich heen kijkt, dan ziet hij ervaren olympisch kampioenen als Michel Mulder (29), Stefan Groothuis (33) en Davis (33). "Ik heb eigenlijk wel een stuk of acht trainers", lachte de 21-jarige sprinter van Team beslist.nl twee weken geleden bij de KNSB Cup in Enschede.

Het was echter Verbij die bij de selectiewedstrijd voor de eerste vier wereldbekers misschien wel de meeste indruk maakte, met een tweede plaats en een zeer snelle tijd (34,99) op de 500 meter en een derde plek op de 1000 meter.

"Ik verwacht dat Verbij dit seizoen in de buurt van de toppers kan komen. Hij heeft een goede 1000 meter en een 34'er in Enschede is heel snel", zegt Hersman, die Gerben Jorritsma (22) als een andere kandidaat noemt voor een doorbraak dit seizoen.

"Dat Jorritsma de beste was op de 1500 meter in Enschede, onder die zware omstandigheden en tegen die sterke tegenstanders, is echt heel knap. Als je die wedstrijd kan winnen, dan kun je dat ook op het internationale podium."

Bij de vrouwen is het al een tijdje zoeken naar een jonge schaatsster die op termijn viervoudig olympisch kampioene Wüst kan doen vergeten. "De afgelopen jaren stonden er ieder groot toernooi weer andere Nederlandse vrouwen op het podium", aldus Hersman. "Dat waren vaak uitschieters. Ik ben nieuwsgierig of Antoinette de Jong dit seizoen de stabiliteit kan tonen die Wüst altijd gekenmerkt heeft."

De meest opvallende vrouw bij de KNSB Cup was zonder twijfel Jorien ter Mors, die het hele vorige seizoen miste, maar in Enschede met afstand de beste was op de 500 en 1000 meter.

"Ter Mors heeft de afgelopen twee jaar op en buiten het ijs dingen meegemaakt die je niemand toewenst (overlijden vader, red), maar je ziet dat het haar mentaal zoveel sterker heeft gemaakt", stelt Hersman. "Ik denk niet dat ze dit seizoen direct mee kan doen met de internationale sprinttop, maar ze blijft me verbazen."

Kan Jorrit Bergsma ook op de 5 kilometer de hegemonie van Sven Kramer doorbreken?
Zelfs de altijd nuchtere Bergsma kon na de 5 kilometer twee weken geleden bij de KNSB Cup niet ontkennen dat het "erg lekker" voelde om zijn grote rivaal te verslaan.

Kramer regeert na de Spelen van 2006 in Turijn met ijzeren vuist op de 5000 meter, met zes wereld- en twee olympische titels. Maar Bergsma, die zijn provinciegenoot bij de laatste twee WK's en de Spelen van 2014 al voorbijstreefde op de 10 kilometer, hijgt Kramer ook op de voor hem meer onnatuurlijke 5 kilometer steeds meer in de nek.

"Dat komt niet doordat Kramer minder is geworden", stelt Hersman. "Bergsma is gewoon beter geworden. Hij wist dat hij sneller moest worden om Kramer te verslaan op de 5 kilometer en daar heeft hij aan gewerkt door zich te verbeteren op de 1500 meter. Het gaatje is gedicht en het wordt een waanzinnige strijd tussen die twee."

“Ik vind een allroundtoernooi met een grote vierkamp nog steeds geweldig, maar in het buitenland is dat al lang afgeschreven”
Martin Hersman

Gaat het schaatsen na dit seizoen op de schop?
De Noorse schaatsbond herhaalde deze week een proefballonnetje - de Scandinaviërs willen de drie grote WK's langebaan binnen tien dagen afwerken - en dat zal niet de laatste keer zijn deze winter dat plannen om de schaatssport te hervormen naar buiten komen.

Volgend jaar juni staat in het Kroatische Dubrovnik namelijk het congres van de internationale schaatsbond (ISU) op het programma en met de tanende internationale aandacht voor met name de lange afstanden en allroundtoernooien, kan dat wel eens voor een aantal substantiële veranderingen gaan zorgen.

De Nederlandse schaatsbond KNSB kreeg bij het vorige ISU-congres in de zomer van 2014 al grote steun om het EK allround vanaf het seizoen 2016-2017 te transformeren tot een kleine vierkamp, ofwel dat de langste afstand wordt ingeruild voor een kortere. De precieze invulling moet nog wel worden bepaald.

"Ik vind een allroundtoernooi met een grote vierkamp nog steeds geweldig, maar in het buitenland is dat al lang afgeschreven", aldus Hersman. "Het duurt te lang, je moet veel rekenen, het is complex en niet uit te leggen aan een tv-kijker uit bijvoorbeeld Finland, of aan mijn kinderen."

"Het moet makkelijker worden om het schaatsen te volgen. Dat kan met bijvoorbeeld afvalraces, supersprintraces of de massastart, die door de Nederlandse jeugd al worden gereden. Je moet de sport aantrekkelijk maken voor de kijkers van nu."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:

NUshop

Tip de redactie