Vrijdag verschijnt Purpose, het nieuwe album van Justin Bieber. Er zijn weinig popsterren die met zoveel gemak gehaat worden, maar de wereld lijkt op zijn kop staan: het is cool om naar Bieber te luisteren.

In juli 2013 verschijnt op internet een video waarin Justin Bieber in een restaurant plast. Niet op het toilet, maar in een emmer in de keuken van het etablissement. Terwijl Bieber zijn blaas leegt, joelt iemand: "Je naam zal hierdoor voor eeuwig bewaard blijven."

Die uitspraak definieert hoe het met Bieber op dat moment is gesteld. Zijn onuitstaanbare gedrag en juridische problemen hebben zijn muziek volledig overschaduwd. Maar Bieber is nog niet uitgeraasd.

De Canadees gooit niet lang na het emmerincident eieren op het huis van zijn buurman, bestuurt een auto onder invloed en verzet zich tijdens een arrestatie. Dit alles leidt in 2014 tot een gedwongen cursus woedebeheersing, een forse geldboete en een taakstraf.

Verzoening

2015 lijkt het jaar van verzoening. Bieber rondt zijn proeftijd succesvol af, stelt zich bloot aan keiharde grappen tijdens The Roast op Comedy Central en biedt in interviews excuses aan voor zijn gedrag. Het voormalig kindsterretje heeft boete gedaan, maar volstaat dat om zijn carrière als popartiest te redden?

Bieber geeft op 25 oktober zelf het antwoord. Tijdens de VMA's in Milaan vertolkt hij zijn nieuwe single What do you mean? Direct na het optreden legt Bieber zijn handen op zijn gezicht, net niet lang genoeg om te verbergen dat hij huilt. Later zal hij tegen talkshowpresentator Jimmy Fallon zeggen dat hij overweldigd raakte, omdat hij niet op een luid applaus had gerekend.

Bieber wint die avond vijf prijzen. In zijn dankwoord voor de Prijs van Beste Artiest zegt hij: "Het voelt fantastisch om erkenning te krijgen voor mijn muziek."

Nieuwe singles

Er zijn dit jaar vier nieuwe singles van Justin Bieber verschenen. De eerste, Where are Ü now, is een samenwerking met dance producenten Diplo en Skrillex. De tweede is het eerder aangeduide What do you mean. Daarna volgden Sorry en I'll Show You. What do you mean werd Biebers eerste nummer 1-notering in de Amerikaanse ranglijst Hot 100. Grote titels als Billboard en New York Times zijn lyrisch.

"Dit is de Bieber waar we op gewacht hebben", zegt Billboard over Where are Ü now. "Ontroerend, kwetsbaar en slim genoeg om met de twee meest betrouwbare dance-maestro's samen te werken." 

"De Pop-titaan is herrezen", jubelt de New York Times. Volgens de BBC verhindert het album net op tijd een stille aftocht.

Is de muziek van Bieber daarom officieel cool? Nee. Bieber ontving ook complimenten van de internationale pers toen hij in 2010 doorbrak met de single Baby. Een nummer dat nog steeds immens veel meest irritante nummers ooit-lijstjes aanvoert.

Verbazing

Om te begrijpen waarom we met verbazing gadeslaan hoe onze vrienden Biebers nieuwe singles zonder ironie op Facebook delen of waarom we dit de laatste tijd zelf doen, moeten we terug naar Biebers dankwoord in Milaan. Hij zegt zich op dat moment gewaardeerd te voelen om zijn muziek. Hij ontvangt respect om wie hij wil zijn: muzikant. En distantieert zich daarmee automatisch van wat hij niet wil zijn: achterklapfiguur en kinderidool.

In de wil van de luisteraar dat onderscheid aan te brengen ligt ook de kern van Biebers nieuwe populariteit. Bieber "kan weer", omdat zijn muziek goed genoeg bevonden wordt om zijn andere kanten buiten beschouwing te laten. Want natuurlijk werd Bieber ook na het verlopen van zijn proeftijd het mikpunt van spot.

Blote penis

Deels was hij daar zelf voor verantwoordelijk. Bijvoorbeeld toen hij wegliep tijdens een optreden voor een Noors televisiestation in oktober, omdat de fans naar zijn mening niet goed genoeg luisterden. Deels buiten zijn schuld om, toen een paparazzo hem en zijn blote penis fotografeerde tijdens een vakantie op Bora Bora.

Door zijn recente afrekening met het verleden lijken dit soort situaties echter geen of beperkte invloed te hebben op de waardering van zijn muziek. Bieber is niet langer het irritante ventje met het bloempotkapsel, maar een jonge man op weg naar volwassenheid die daarbij gepaard gaande uitdagingen onder het vergrootglas van de media moet aangaan. En de luisteraar wil hem daarvoor kennelijk de ruimte bieden.

Dit door Bieber verworven krediet wordt zelfs door specialistische muziekwebsites als Pitchfork bevestigd. In een recensie van Where are Ü now schrijft redacteur Ryan Dombal: "Ik zeg niet dat je door dit nummer opeens warme gevoelens voor Justin Bieber krijgt, maar je zou hierdoor wel kunnen beseffen dat Justin Bieber gevoelens hééft. Dat is op zichzelf al ongelofelijk."

Niet alleen de luisteraars, maar ook de journalisten benaderen Bieber sinds kort op een andere manier. "Het aanstekelijke refrein zal Bieber-fans wel even zoethouden", schrijft Billboard-redacteur Melanie Bertoldi over Baby in 2010. Met die uitspraak bracht ze een duidelijke scheiding aan tussen Bieber-fans en alle andere muziekliefhebbers.

'Grootste schande'

Die scheiding lijkt vijf jaar later verdwenen, nu zelfs journalisten schoorvoetend toegeven van de nieuwe Justin te genieten. "Ik heb recentelijk een Justin Bieber-nummer gedownload", zegt Daily Beast-redacteur Kevin Fallon.

"48 uur lang was dit mijn meest duistere geheim, mijn grootste schande. (…) Maar ondanks alle arrestaties en penis-foto’s is iets onlosmakelijks aan Justin Bieber gaan kleven. Iets waarvan we nooit hadden gedacht dat we het zouden uitspreken: hij maakt heel goede muziek."

Het antwoord

Maar waarom is de muziek van Bieber opeens goed? Om een makkelijk antwoord te geven volstaat een verwijzing naar de lijst artiesten die Bieber op zijn nieuwe album Purpose hebben geholpen: Ed Sheeran, Kanye West, Skrillex, Diplo, Ariana Grande, Big Sean, Blood Diamonds, Nas, Big Sean en zijn vaste tekstschrijver Poo Bear.

Stermuzikanten die Bieber op een album helpen zijn echter geen noviteit. Biebers nieuwe album bekoort, omdat de opgevoerde muzikanten nét iets anders doen dan je zou verwachten.

Het beste voorbeeld levert de eerste single Where Are Ü Now. Producenten Diplo en Skrillex staan bekend om nummers die maar één doel hebben: de locatie waar ze gespeeld worden slopen. Maar de samenwerking met Bieber toont een hele andere kant.

"Het nummer verbaast in alle opzichten en laat alles wat je over Skrillex weet vervagen", schrijft Pitchfork. "Diplo laat zijn effectbejag rusten en combineert scherpe Dancehall met een glorieuze, ietwat melancholische Aziatisch deuntje."

'Eigen geluid'

Populaire muziekstijlen en geluidseffecten worden door die producenten op Purpose dus niet plat hergebruikt.

"Dat betekent dat het album een eigen geluid heeft", schrijft Vice. "Terwijl de laatste jaren grote albums verschenen waar wel door honderd verschillende mensen aan werd gewerkt, vertrouwt Bieber op een kleiner, nauwgezet spectrum aan sounds. (…) Dit is een samenhangend, fatsoenlijk album."

Daarnaast klinkt Biebers stem op Purpose "zachter, warmer en vriendelijker", schrijft Billboard. Hij heeft afstand genomen van het "maximale geluid" dat op zijn voorgaande albums klonk.

Wie een dezer dagen een nieuwe single van Justin Bieber via sociale media deelt zou daarmee dus kunnen zeggen: ik verkies goede muziek boven negatieve beeldvorming. Het is echter ook mogelijk dat hij of zij een Belieber, is. Ook goed.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend