Nu het regeerakkoord is uitgevoerd, er geen verkiezingen op komst zijn en de economie aantrekt verwachten sommigen een saai parlementair jaar. Vijf redenen die het tegendeel kunnen bewijzen.

Aankomende dinsdag begint de Kamer na twee maanden zomerreces weer met vergaderen. Na zeven crisisjaren zou het Binnenhof eens even rustig kunnen gaan uitblazen. Er staan geen grote dossiers meer op de planning en de eerstvolgende verkiezingen zijn toch pas in het voorjaar van 2017. Toch zal het niet stil worden in politiek Den Haag.

1) De profileringsdrang van de coalitie

Veel analisten hadden verwacht dat deze coalitie van VVD en PvdA op den duur wel moest stranden. Partijleiders Mark Rutte en Diederik Samsom wilden als politieke tegenpolen immers een ambitieus bezuinigings- en hervormingspakket doorvoeren. Dat kon niet anders dan eindigen in slaande ruzie.

Maar de twee wisten de club bijeen te houden en het einde van de storm lijkt in zicht. De hervormingen zijn doorgevoerd, de economie trekt aan en interne crises zijn overwonnen. Zelfs de bed, bad, broodcrisis van afgelopen voorjaar werd de coalitie, tot weerzin van de oppositie, niet fataal.

Nu breekt echter de tijd aan dat VVD de PvdA weer wat politieke kleur op de wangen moeten krijgen. Met name de PvdA staat er in de peilingen nog altijd dramatisch voor, doordat kiezers zich door Samsom in de steek gelaten voelen. En dat ondanks de campagnestrategie van Samsom uit 2012 waarbij hij "het eerlijke verhaal" vertelde.

Maar ook de VVD zal zich nadrukkelijker willen gaan profileren. Het zal er voor zorgen dat VVD en PvdA vaker tegenover elkaar zullen staan. Daar schuilt een risico, want als de meningsverschillen te hoog oplopen kan de irritatie toenemen en de coalitie onder druk komen te staan. De oppositie zal dit vuurtje graag opstoken.

2) De machtsstrijd bij de VVD

Een grote onzekere factor voor de coalitie is de toekomst van de VVD. Premier Mark Rutte laat zich nog niet uit over de vraag of hij in maart 2017 weer de lijsttrekker voor de liberalen zal worden.

Ondertussen is fractievoorzitter Halbe Zijlstra aan het warmlopen om het stokje over te nemen. De Fries valt vooral op als vertolker van het rechtse geluid met zijn pleidooi om de grenzen voor asielzoekers grotendeels te sluiten en zijn tirades tegen het toeslagenstelsel in ons belastingsysteem.

Ook koos Zijlstra er bewust voor om volledig onzichtbaar te blijven toen de VVD vorige week onder vuur kwam te liggen over de verbroken verkiezingsbelofte uit 2012 dat er geen cent meer naar Griekenland mag.

Zijlstra zal ook minder dan Rutte en Samsom de ambitie hebben om het kabinet de rit uit te laten zitten. Met nog anderhalf jaar voor de verkiezingen, een hoop potentiële splijtzwammen op de loer (zie punt 3), hoge peilingen en zonder regeerakkoord is het behoorlijk verleidelijk om op een goed gekozen moment definitief afstand te nemen van de coalitiepartner.

3) Onverwachte splijtzwammen

'Zou het eindelijk een rustiger jaar worden?', is elk jaar de vraag die men elkaar stelt in Den Haag. 'Dat zal wel weer niet, dat dachten we immers vorig jaar ook', is steevast het antwoord. Het zijn juist vaak de relatief onvoorzienbare incidenten die ineens een enorme crisis ontketenen.

Neem de zorgcrisis van voor afgelopen kerst. Niemand had problemen verwacht en plots ontstond muiterij in de Senaatsfractie van de PvdA en ging de coalitie langs de rand van de afgrond. Ook bij de bed, bad, broodcrisis werd lang vertrouwd op de uitspraken van een aantal rechters en Europese instanties, maar die zorgden juist voor de onduidelijkheid die de crisis tot gevolg had.

Ook komend jaar zullen onverwachte issues de coalitie op de proef stellen. Een aantal pijnpunten kan je wel zien aankomen, zoals de enorme asielinstroom waar Europa mee kampt.

Met de conflicten langs de randen van Europa, de overbelaste opvang in de regio en de aanhoudende vluchtelingenstromen, zal ook het kabinet duidelijk stelling moeten nemen in het vluchtelingenvraagstuk.

Het principiële verschil van mening dat PvdA en VVD hebben over het asielbeleid kan in potentie een groot conflict opleveren. Eerder gebeurde dat immers ook al bij de strafbaarstelling illegaliteit en de bed, bad, broodcrisis.

Een ander punt dat zich moeilijk laat voorspellen is de eurozone. Bij de VVD werd vorige week pijnlijk duidelijk dat er verdeeldheid heerst over het geld naar Griekenland. En de crisis is daar is allerminst voorbij, dus er zullen ook voor de coalitie hier nog wat hordes volgen.

4) De hervormingen moeten nog landen

Het regeerakkoord is weliswaar uitgevoerd, dat betekent niet dat Den Haag er niet heel druk mee kan zijn. Zo blijft het hoofdpijndossier genaamd persoonsgebonden budget staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) achtervolgen. De hervormingen van het pgb-stelsel zijn nog steeds een chaos en de politieke druk neemt toe.

Maar ook andere bewindspersonen zullen nog regelmatig naar de Kamer geroepen worden. Krijgt staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) het voor elkaar om de beloofde honderdduizend banen te creëren voor arbeidsgehandicapten? Wat zijn de effecten van het leenstelsel voor studenten voor de toegankelijkheid van het hoger onderwijs?

Zo heeft bijna elke bewindspersoon wel een potentieel struikelblok op het bordje. Elke misstand zal daarbij door de oppositie zo groot mogelijk worden gemaakt.

5) Rustig aan doen is niet de natuur in Den Haag

Buiten alle politieke splijtzwammen, profileringsdrangen en onvoorzienbare struikelblokken is misschien wel de belangrijkste reden waarom het niet saai wordt het feit dat het niet in het DNA van het Binnenhof zit om even rustig achterover te zitten.

Even rustig reflecteren op wat in de crisisjaren over ons heen is gekomen en even bezien hoe de hervormingen uitpakken zal je in Den Haag niet snel zien gebeuren. Er moeten nieuwe plannen gemaakt worden, vuurtjes opgestookt worden, aan het profiel gewerkt worden. Het voorsorteren voor de verkiezingen in maart 2017 is nu begonnen.