Rapper Fresku kreeg onlangs veel aandacht voor zijn kritiek op mediahoofdstad Hilversum en zijn verwijt dat radiostations witte muziek voortrekken. Binnenkort verschijnt het derde album van "de belangrijkste rapper van Nederland". Wat heeft hij nog meer te vertellen?

Roy Michael Reymound, alias Fresku, kijkt verslagen en emotieloos in de camera. We horen de stem van 3FM-coryfee Giel Beelen: "Hip hop, dat slaat helemaal nergens op. De 3FM-standaardluisteraar heeft zoiets van: 'Flikker op met die muziek.' Het werkt gewoon niet op de radio."

Reymound pakt vervolgens een schminkspons en begint de getinte huid van zijn gezicht en armen volledig wit te maken.

Zo begint de video van het nummer Zo doe je dat van Fresku's derde album Nooit meer terug. De boodschap: Radiostations geven alleen witte muziek een plek op de afspeellijst. Radio is van de blanken, dus wie succes wil hebben moet blanke muziek maken of beter nog: blank zijn.

'Belangrijkste rapper'

NRCde Volkskrant en NPO Radio1 besteden aandacht aan de video. Facebook lijkt de clip zelfs te blokkeren, omdat deze aanstootgevend zou zijn. Daarna begint het op social media te stormen, maar Reymound is de eerste die de boel ontzenuwd. Allereerst: Zo doe je dat is vooral cynisch bedoelt.

"Ik heb het nooit een rassenkwestie genoemd", zegt de rapper in gesprek met NU.nl. "Het gaat niet over blanke en zwarte mensen, maar om blanke en zwarte muziek. Het lijkt alsof alleen witte toegankelijk kan klinken. Ik ben het daar niet mee eens."

'Blank bolwerk'

Giel Beelen meent de intenties van de rapper door te hebben en zegt tegen de Volkskrant: "Dit is een discussie die leeft en die hij aan de kaak stelt. Als iemand weet dat het voor ons geen rasding is maar een sound, dan is hij het wel."

3FM zendermanager Wilbert Mutsaers sluit zich daarbij aan. "Hilversum is een blank bolwerk, een monocultuur met wat kleine lichtpuntjes en goede intenties, maar veel te weinig", zegt hij tegen 3voor12.

"Voor de consternatie die Fresku heeft gecreëerd, ben ik hem dankbaar. Het geeft mij extra aanleiding om met iedereen te praten over de problematiek over het blank zijn van Hilversum in het algemeen en natuurlijk ook het muziekbeleid van de diverse zenders waarvoor ik verantwoordelijk ben."

Buma/Stemra

Maar is het 'blank zijn' echt het probleem? 3FM profileerde zich tien jaar geleden volgens Mutsaers door meer urban te draaien. "Helaas bereikte de zender daarmee een all time low niet alleen in aantal luisteraars (bijna de helft van wat het nu is) maar ook in waardering van de zender, en dat laatste is pas echt belangrijk."

De wil om zwarte muziek te draaien lijkt wel aanwezig, de vraag ernaar niet altijd. Wat onder de streep aan Fresku knaagt zijn de missende Buma/Stemra-inkomsten. Dat wil hij best toegeven.

"Absoluut. Als ik naar mijn repertoire ga kijken, dan denk ik dat er per plaat enkele nummers wel radioplay hadden verdiend. Maar ik kijk ook naar de nieuwe generatie. Naar Ronnie Flex, die natuurlijk los van Drank en Drugs nooit op de radio op die manier was opgepikt. Dan denk ik: 'Jammer', want die jongens hebben kwaliteit om hip hop naar een popniveau te tillen."

Visitekaartje

Maar zijn de radiovriendelijke nummers op een album wel een goede afspiegeling van iemands repertoire? "Uiteindelijk is het ook maar een visitekaartje", zegt Fresku.

"Platen verkopen op basis van die visitekaartjes. Op die manier worden ook optredens geboekt. Zelfs van artiesten die wél op de radio verschijnen moet je de hele plaat luisteren om dieper in hun spectrum te komen. Daar zie ik geen verschil.”

Maar wie Fresku beperkt tot de discussie in radioland doet de geboren Eindhovenaar te kort. Van DWDD kreeg hij het etiket grootste hiphoptalent van Nederland opgeplakt. NRC noemde hem de Martinus Nijhoff (Nederlandse dichter) van de rap. Vrij Nederland zet Fresku op de cover en noemt hem in een omvangrijke reportage 'de belangrijkste rapper van dit moment'. 

Op zijn nieuwe album erkent hij die waardering, maar rapt hij evengoed over de angst diezelfde waardering kwijt te raken.

“In principe was ik beter dan de hele scene, Dat was het wel zo'n beetje, Please vergeet me niet.”
Alzheimer - Fresku

In een muziekgenre waarin het bijna verplicht is jezelf op de borst te slaan is Fresku de totale exoot.

'Mannelijke eer'

"De moeilijkste vraag die mij ooit is gesteld luide: 'Wat vind jij van jezelf?' Ik klapte helemaal dicht. Ik ben heel slecht in mezelf iets toe te eigenen. Ik vind het gewoon heel moeilijk om zelf te zeggen wat mij goed maakt."

Met het delen van zijn angsten en frustraties lijkt hij minder moeite te hebben. "Omdat ik daar erg mee bezig ben. Ik ben een emotioneel persoon. Ik moet vaak vechten om niet in een donkere fase terecht te komen. En muziek vormt een groot onderdeel om die fase te overwinnen."

"Ik heb de afgelopen jaren erg geworsteld met mijn leven als man en mijn leven als artiest. Het rijmde vaak niet met elkaar. Zat ik in een hotel, omdat ik de volgende dag afspraken op die locatie had, terwijl mijn kind in Eindhoven was. Ik vroeg me af: 'Waarom doe ik dat eigenlijk?' Aan de buitenkant ging het supergoed, maar toch voelde ik me super alleen."

“Je kunt niet alles in je eentje, klappen ga je zeker vangen maar je kan het niet alleen, dus bespreek het en zet je mannelijke eer weg”
Trots - Fresku

En zo rapt Fresku op Nooit meer Terug dat hij zich zorgen maakt over zijn dochtertje (Ik wil), maar hoe hij heeft geleerd zijn ‘mannelijke eer’ opzij te zetten (Trots) en anderen om hulp te vragen.

"Ik heb op dit moment een supersterk team en nu zorg ik er gewoon voor dat mijn dochter bij mij in hetzelfde hotel verblijft."

Thé Lau

Fresku bevindt zich nu in relatief rustig vaarwater en kan naar eigen zeggen goed leven van zijn muziek. Dat hij vanaf nu alleen nog maar gaat rappen over feesten en genieten ligt echter niet voor de hand.

"Ik denk dat het waardevoller is als je een handje fans hebt die voor de rest van hun leven naar je luisteren, in plaats van een heel land dat een week of een maand naar je muziek luistert. Daarvoor is het nodig dat je praat over dingen die ik belangrijk vind in mijn leven. Thé Lau stond bekend om zijn lijfliederen. Ik zou op zijn niveau willen schrijven. De erkenning die hij uiteindelijk heeft gekregen is voor mij het gewenste eindresultaat."

Nooit meer terug verschijnt op 4 september bij Top Notch

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend