'Situatie in Griekenland loopt nu echt uit de hand'

De financiële situatie in Griekenland dreigt te ontsporen. De hoop op een overeenkomst met Griekenland wordt steeds kleiner en Grieken zelf verliezen het vertrouwen.

Op een bijeenkomst donderdag waar de knopen doorgehakt hadden moeten worden, was het al snel duidelijk: de Griekse minister van Financiën en zijn collega's zouden geen centimeter dichterbij elkaar komen.

Op maandag is opnieuw een spoedbijeenkomst ingepland om toch nog voor mogelijk een laatste keer een reddingspakket samen te stellen.

De klok blijft tikken naar het einde van de maand, waarop Griekenland een schuld van 1,6 miljard euro moet terugbetalen. Ondertussen nemen steeds meer Grieken geld op van hun banken. In de eerste vier dagen van deze week hebben Grieken 3 miljard euro opgenomen

"Het loopt nu echt uit de hand", stelt Casper de Vries, hoogleraar monetaire economie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. "Misschien dat de Grieken nu wel gedwongen worden om akkoord te gaan."

Over de onderhandelingen is hij erg negatief. "Het lijkt net een kleuterschool." De Vries vraagt zich af of de Griekse regering zich wel realiseert hoe groot de problemen inmiddels zijn. "Ze hebben zo'n ander wereldbeeld. Op zich is dat niet erg als je het goed bedoelt, maar als driekwart van de mensen het anders ziet, heb je er toch niets aan."

Laatste moment

Nick Kounis, hoofdeconoom bij ABN Amro, had al verwacht dat er donderdagavond geen overeenkomst zou komen. Zoals meer analisten gaat Kounis ervanuit dat er op het laatste moment nog een overeenkomst zal worden gesloten.

Dit moet beleidsmakers de tijd geven om opnieuw de verschillen op te lossen en aan de onderhandelingstafel te gaan, hoewel hij ook aangeeft dat er een limiet is voor hoe vaak een oplossing kan worden uitgesteld.

"Er zijn al enkele creatieve methodes gebruikt om tijd te kopen en dit kan niet eeuwig zo doorgaan. Er is al een sociale crisis." Als er geen overeenkomst komt, dan zal het Griekenland financieel en economisch slecht vergaan, waarschuwt hij.

'Bank run'

De Vries spreekt al van een beginnende 'bank run', waardoor de regering uiteindelijk gedwongen wordt om maatregelen te nemen. Kapitaalcontroles, waarbij mensen worden beperkt in het verplaatsen van geld, kunnen bijvoorbeeld voorkomen dat de banken met te weinig kapitaal komen te zitten.

Eerder stelde de Cypriotische regering al kapitaalcontroles in toen de problemen daar op het hoogtepunt waren. Consumenten mochten niet meer dan 300 euro per dag pinnen, overboekingen van meer dan 5.000 euro moesten worden goedgekeurd door een comité en bedrijven moesten documenten leveren voor iedere betaling.

De maatregelen in Cyprus golden uiteindelijk twee jaar lang en werden pas afgelopen april volledig opgeheven.

Het effect op de economie is rampzalig. Mensen kunnen geen geld uitgeven en er wordt geen handel gedaan. "Niemand is bereid om contracten aan te gaan. De economie zakt als een plumpudding in elkaar", legt De Vries uit.

Door het opnieuw uitblijven van een akkoord wordt de economie sowieso opgebroken. De toenemende onzekerheid lijkt voor een groot deel de voortgang die de Griekse economie sinds de crisis had geboekt teniet te hebben gedaan. Aan het eind van vorig jaar boekte de Griekse economie nog het sterkste groeicijfer van alle eurolanden. 

“Als ze nu opeens ja gaan zeggen, dan wordt het bijna ongeloofwaardig.”

Corruptie

Volgens De Vries is het grootste probleem van Griekenland niet het gebrek aan geld. Het onderliggende probleem blijven de instituten in Griekenland. Het is volgens de wetenschapper een strijd tussen de markteconomische aanpak van de Europese Unie en de economische aanpak op basis van vriendjesdiensten van de Grieken.

De Vries benadrukt dat via afspraken met Griekenland bepaalde hervormingen kunnen worden afgedwongen, maar dat het moeilijk is om de onderliggende problemen in de Griekse economie zoals corruptie tegen te gaan. 

De tijd raakt op voor Griekenland. Volgens Kounis kan de Griekse regering het nog eventueel uitzingen tot juli. Het geld om de 1,6 miljard terug te betalen aan het IMF zou nog bij elkaar geschraapt kunnen worden uit verschillende potjes.

Maar op 20 juli moet een lening van 3,5 miljard euro worden terugbetaald aan de Europese Centrale Bank. Dit kan het land niet in zijn eentje ophoesten.

De Vries vreest vooral voor de lange termijn. Een eventueel akkoord op maandag kan redding bieden als de Grieken ook stoppen met geld opnemen, maar de huidige opstelling van de Griekse regering heeft het vertrouwen al geschonden.

Zelfs met een akkoord is nog maar de vraag of de Griekse regeringsleiders zich eraan gaan houden. "Als ze nu dus opeens ja gaan zeggen, dan wordt het bijna ongeloofwaardig. Dat vreet aan het vertrouwen."

Dossier Griekenland | Dit moet u weten over een 'Grexit'

Lees meer over:

NUshop

Tip de redactie