Wat gaat de herkozen Blatter nu doen? (En wat zou hij moeten doen?)

Ondanks alle ophef van deze week is Sepp Blatter (79) vrijdag herkozen als FIFA-voorzitter. Voor welke zaken zal de Zwitser zich de komende jaren hard maken en welke dingen zal hij juist niet doen, terwijl dat volgens velen wel zou moeten?

Vier jaar geleden, toen hij voor de derde keer werd herkozen, kondigde Blatter aan dat hij zou beginnen aan zijn laatste termijn. De Zwitser keerde medio 2014 terug op zijn schreden omdat hij vindt dat zijn 'missie' nog niet is voltooid.

Met welke zaken zal Blatter zich de komende jaren bezighouden?

Onlangs lichtte de FIFA-baas in een open brief aan nationale bonden een tipje van de sluier op wat zijn missie de komende jaren (zijn termijn loopt tot medio 2019) behelst.

1. Zorgen dat het vrouwenvoetbal groeit

Het moet gezegd: pas tijdens de regeerperiode van Blatter is het WK voetbal voor vrouwen uitgegroeid tot een volwaardig evenement. Komende maand strijden liefst 24 landen om de wereldtitel in uitverkochte stadions in Canada, waar het toernooi vroeger een stiefkindje was binnen de FIFA-familie. Niet voor niets vond het eerste WK vrouwen pas in 1991 plaats.

Mede door het opzetten van juniorentoernooien beschouwt Blatter zich als de 'godfather' van het vrouwenvoetbal. Zijn volgende doel: ervoor zorgen dat vrouwen uit alle 209 bij de FIFA aangesloten landen de mogelijkheid hebben om te kunnen voetballen.

Of er sprake is van wederzijdse liefde is de vraag. Vlak na zijn aantreden kreeg Blatter veel kritiek voor zijn uitspraak dat vrouwen in strakkere kleding moeten spelen om zo de populariteit van de sport te vergroten.

2. Bestrijden van racisme

Als Blatter zich op Twitter meldt, is dat om foto's te plaatsen waarop hij paradeert met wereldleiders óf om racisme te veroordelen. De Zwitser hamerde tijdens z'n campagne telkens op hetzelfde aambeeld: clubs wier fans zich schuldig maken aan discriminatie of racisme dienen zwaarder te worden bestraft dan nu het geval is. Zelfs puntenaftrek zou in de visie van Blatter tot de mogelijkheden moeten behoren.

Blatter heeft al enkele keren zijn zorgen uitgesproken over racistische incidenten in Rusland, waar in 2018 het WK wordt gehouden, en zal dat ook in zijn nieuwe termijn doen zolang er geen verbetering optreedt.

3. Aanpakken matchfixing

"Het manipuleren van wedstrijden moet worden bestreden", schreef Blatter in zijn brief aan de nationale bonden, zonder zich te verduidelijken. De FIFA schorst af en toe spelers voor matchfixing, maar in de regel gebeurt dat pas nadat justitie actie heeft ondernomen. 

Blatter erkende al in 2013 dat zijn organisatie in zekere zin strijdt tegen een onzichtbare en daardoor onoverwinnelijke vijand. "Zelfs onze alarmeringssystemen zijn niet in staat gebleken de problemen te beteugelen. We zullen bedrog nooit kunnen stoppen."

Afgelopen jaar werd de FIFA in verlegenheid gebracht door een uitspraak van de veroordeelde matchfixer Wilson Raj Perumal dat de wereldvoetbalbond het hem niet echt moeilijk maakte om tientallen wedstrijden te manipuleren. Volgens Perumal zijn zelfs sommige WK-wedstrijden 'besmet', waarbij hij Kroatië-Kameroen (4-0) uit 2014 noemde. 

De FIFA wees erop dat de ethische commissie de matchfixingproblematiek uiterst serieus neemt, maar Blatter zal (echter) concrete maatregelen moeten doorvoeren om te voorkomen dat er niet alleen buiten het veld frauduleuze toneelstukjes plaatsvinden.

De loopbaan van Blatter bij de FIFA

De FIFA-verkiezingen van februari 2016 markeerden na bijna achttien jaar het definitieve einde van Sepp Blatter als voorzitter van de wereldvoetbalbond. © ANP
Sepp Blatter werkte sinds de jaren zeventig bij de FIFA. © ANP
Jarenlang fungeerde Blatter als secretaris-generaal bij de FIFA. © ANP
In 1998 versloeg hij verrassend de Zweed Johansson bij de verkiezingen en volgde hij de Braziliaan Havelange op als voorzitter. © ANP
Tijdens zijn eerste jaren baarde Blatter opzien met voorstellen als het afschaffen van de sliding. © ANP
In 2000 met Franz Beckenbauer, bij de toekenning van het WK 2006 aan Duitsland. © ANP
Blatter werd in 2002 herkozen; zijn opponent Hayatou was kansloos. © ANP
Blatter omringt zich graag met de groten der aarde, zoals hier in 2003 met Nelson Mandela. © ANP
In 2004 maakte Blatter bekend dat Zuid-Afrika in 2010 het WK mag organiseren. © ANP
Blatter bezocht in 2006 het Voetballer van het Jaar-gala in Nederland. © ANP
Blatter op verkenning in Zuid-Afrika. © ANP
In 2007, met enkele hooggeplaatste leden van de Aziatische confederatie. © ANP
Een vrolijke Blatter tijdens een persconferentie in Zuid-Afrika in 2009. © ANP
In 2010, bij de controversiële toewijzing van de WK's aan Rusland (2018) en Qatar (2022). © ANP
Blatter werd in 2011 opnieuw herkozen, er was geen tegenkandidaat. © ANP
De laatste jaren wordt Blatter steeds vaker in het nauw gebracht door verhalen over corruptie. © ANP
Een dubieuze betaling aan Platini deed Blatter alsnog de das om. © ANP

Wat zal Blatter vermoedelijk niet doen, terwijl dat volgens velen wel zou moeten?

Blatter is allang niet meer de bestuurder die vlak na zijn inauguratie in 1998 het ene na het andere gedurfde voorstel presenteerde, zoals het afschaffen van de sliding en een WK dat eens in de twee jaar wordt gehouden in plaats van eens in de vier jaar. 

Tegenwoordig doet hij vooral heel veel dingen niet. Een overzicht.

1. Aftreden

Blatter is als een Super Mario met een oneindig aantal levens; al sinds zijn aantreden overleeft de voormalige secretaris-generaal van de Zwitserse ijshockeybond het ene na het andere schandaal.

"De FIFA maakt de ergste crisis in z'n bestaan door", plaatst sportmarketeer en FIFA-volger Frank van den Wall Bake de gebeurtenissen van deze week in perspectief. "Het is echter nog niet het Derde Rijk in de film Der Untergang. De meeste van de 209 bij de FIFA aangesloten landen steunen het huidige beleid. Het systeem staat niet op instorten. Er wordt gesproken over een eigen bond, maar de UEFA kan alleen niets beginnen."

Zelf opstappen zal Blatter zeer waarschijnlijk niet doen, maar mogelijk wordt hij ertoe gedwongen als de FBI op belastende informatie over de Zwitser stuit. "De sluwe Blatter heeft het tot nu toe slim gespeeld. Hij zorgde ervoor dat hij juridisch buiten schot blijft. Maar er kan nog van alles gebeuren. Stel dat één of meerdere van de veertien verdachten zwichten en gaan praten over Blatter. Misschien bemoeien wereldleiders zich er dan wel mee."

Van den Wall Bake denkt niet dat de sponsors Blatter kunnen verjagen bij de FIFA door te dreigen zich terug te trekken. "Bedrijven als Visa komen nu wel met verklaringen dat er veel moet veranderen, maar dat is ook gepraat voor de bühne. De meeste partners van de FIFA zitten er uit defensief gedrag. Als Coca-Cola verdwijnt, stapt Pepsi in."

“Bij belangrijke verkiezingen heeft een grote bond als Engeland net zoveel macht als een klein land in Oceanië.”

2. De FIFA-statuten wijzigen

Het is een eufemisme om te stellen dat Thorbecke in elk geval geen inspiratiebron is van Blatter. De Zwitser voert zelden reglementswijzigingen door.

"We moeten af van het principe van één land, één stem", aldus Van den Wall Bake. "Bij belangrijke verkiezingen heeft een grote bond als Engeland net zoveel macht als een klein land in Oceanië. Het moet democratischer: de macht van een land moet een afspiegeling zijn van het aantal geregistreerde voetballers in dat land."

"Blatter wil het systeem intact laten, omdat kleine landen hem massaal steunen. Die zijn blij met hem, omdat hij leuke dingen voor ze doet, zoals het toekennen van financiële bijdrages."

3. Volledige transparantie invoeren

Ondanks hun uiteenlopende visie waren de uitdagers van Blatter het over één punt eens: de FIFA moet veel transparanter worden. Tot op heden is niet eens bekend welk salaris de voorzitter incasseert.

"De FIFA moet honderd procent transparant zijn", meent Van den Wall Bake. "Het is een heel duister geheel nu. Hoe lopen de geldstromen? De verdeelsleutel bij belangrijke overeenkomsten over televisierechten is geheim. Onder Blatter zal dit zeker niet veranderen."

Over transparantie gesproken: de FIFA heeft nog altijd niet het volledige Garcia-rapport over het toewijzingsproces van het WK 2018 (Rusland) en WK 2022 (Qatar) openbaar gemaakt.

4. De gigantische kloof tussen arme en rijke clubs verkleinen

Elk seizoen weer maken dezelfde clubs de dienst uit in de Champions League. "Doordat het 'grote geld' steeds bij bepaalde clubs belandt, worden de verschillen alleen maar groter", constateert Van den Wall Bake.

De wereldvoetbalbond heeft niet de macht om op eigen houtje de reglementen aan te passen. "De FIFA is echter wel de baas en kan in elk geval de discussie aanzwengelen."

Volgens Van den Wall Bake moet Blatter zich ook sterk maken voor een maximum aantal buitenlanders per elftal. "Het komt geregeld voor dat Premier League-clubs zonder ook maar één Engelsman aantreden. Uiteindelijk is dit ook slecht voor het interlandvoetbal."

5. Meer gebruikmaken van elektronische hulpmiddelen

Blatter gold jarenlang als een tegenstander van de invoering van elektronische hulpmiddelen, maar draaide na enkele foute beslissingen van arbiters om als een blad aan de boom. Het leidde er zelfs toe dat op het jongste WK doellijntechnologie werd gehanteerd.

Van den Wall Bake verwacht niet dat Blatter nog verder wil gaan. "Terwijl de invoering van een videoscheidsrechter een goede zaak zou zijn. Spelers zouden bij een gele kaart ook tien minuten naar de kant moeten. Dan heeft de tegenstander van die dag er direct profijt van. Bij een schorsing profiteert juist een andere club."

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend

Lees meer over:

NUshop

Tip de redactie