Er moet een wereldoorlog aan te pas komen, wil een wielerkoers niet doorgaan. Zondag wordt de belangrijke klassieker Ronde van Vlaanderen verreden, noodweer of niet. Het is de vraag of die garantie blijft bestaan.

Wielrenners zijn niet bekend met het begrip ‘afgelast’; dat heeft nooit aangehaakt in hun vocabulaire.

Wellicht komt daar snel verandering in; recente wedstrijden in barre weersomstandigheden roepen de vraag op of renners niet in bescherming moeten worden genomen.

"Wielrenners zijn de slaven van de weg, dus wij fietsen altijd", zegt Bobbie Traksel, voorzitter van de Nederlandse vereniging van beroepswielrenners. In Gent-Wevelgem waaiden afgelopen zondag diverse renners letterlijk van de weg en gingen er stemmen op om de koers stil te leggen.

De vakbond spreekt regelmatig met de internationale wielrenunie UCI over regelgeving om de veiligheid van het peloton te vergroten. "Het moeilijke is dat niet alle renners dit soort regels willen, want met deze koersen creëer je ook helden. Ik heb zelf Kuurne-Brussel-Kuurne gewonnen in 2010, dat was me nooit gelukt als het goed weer was."

"Er zijn in die wedstrijd 27 renners gefinisht, ongekend weinig. Zo'n wedstrijd waar het ijskoud is, hard waait en regent heeft een ontzettende weerslag op het lichaam. Niemand van die renners heeft dat jaar nog een deuk in een pakkie boter gereden."

'Slecht weer'-rijder

Adrie van der Poel, winnaar van de Ronde van Vlaanderen in 1986, stond bekend als een 'slecht weer'-rijder. "Maar het moet allemaal wel binnen het redelijke blijven, er mag niemand in gevaar worden gebracht. En anders moeten ze maar staken, dat hebben wij ook weleens gedaan. Dat kan soms leiden tot opheldering."

De vader van wereldkampioen veldrijden Mathieu van der Poel vindt eigenlijk dat de organisatie en de UCI moeten bepalen of wedstrijden doorgaan. "Als de renners beslissen, zijn er 25 andere meningen en denkt iedereen toch in zijn eigen straatje. Het verstand moet zegevieren, maar ondertussen heb ik wel zitten genieten van Gent-Wevelgem. Buiten de paar renners die van de weg waaiden, heb ik een schitterende koers gezien."

“Ach, als je moet klimmen en het sneeuwt wat, maak je niet zo druk. Alle voorzieningen zijn goed, je krijgt boven meteen droge kleding. ”
Adrie van der Poel

De Vlaamse semi-klassieker was niet de eerste koers die recent door het weer veranderde in een veldslag. Diverse renners hielden in februari de benen stil bij de tweede etappe van de Ster van Bessèges uit protest tegen rijden met windstoten van rond de 80 kilometer per uur.

In de Giro van vorig jaar moest er kilometers door de sneeuw geklommen worden op de Gavia en de Stelvio, volgens Traksel de wedstrijd die de doorslag gaf om te gaan praten over een weerprotocol. Een jaar eerder was er, ook in Italië, veel consternatie rond Milaan-San Remo, waarin het peloton vanwege de extreme kou een stuk met de bus ging om het parcours in te korten.

Van der Poel, nu 55, wil voorkomen dat renners te veel gaan klagen. "Ach, als je moet klimmen en het sneeuwt wat, maak je niet zo druk. Alle voorzieningen zijn goed, je krijgt boven meteen droge kleding. De winnaars heb ik nooit horen klagen, het zijn altijd degenen die net vallen of even niet lekker in hun vel zitten. Natuurlijk is het niet plezierig en ik heb ook weleens zitten vloeken, maar je moet er het beste van maken."

De Brabander denkt dat de discussie over het weer wel overwaait. "Vaak hoor je renners meteen na de koers klagen en als ze het een week hebben laten bezinken, valt het allemaal wel mee. Renners zijn bezig met plannen maken om een koers te winnen en niet met weersomstandigheden. Als het merendeel van het peloton daar ook nog vrede mee heeft, moeten ze niet meer zeuren."

Heroïsch

Bram Tankink realiseert zich als één van de 39 renners die Gent-Wevelgem completeerden wel degelijk hoe heroïsch de race was. "Het is allemaal goed afgelopen, dat betekent dat het verantwoord is geweest. Er was alleen wel een risicofactor, het had anders kunnen aflopen. Aan de andere kant was het een mooi charmeoffensief voor het wielrennen. De sport mag ook weleens op een positieve manier in the picture staan."

Het gelijk van de renner van Lotto-Jumbo wordt bewezen door de kijkcijfers. Gent-Wevelgem werd dit jaar beter bekeken dan de eerste 76 edities met meer dan een miljoen kijkers in Vlaanderen. Tankink vindt dat de commerciële belangen van het doorgaan van wedstrijden niet ten koste moet gaan van de wielrenners.

"Als je niet met slecht weer kunt koersen, moet je niet gaan wielrennen. Renners zoeken vanuit zichzelf altijd de grens op van wat mogelijk is en gaan daar vaak iets overheen. Dat geldt ook met slecht weer. We hebben gewoon dikke pech dat wielrennen een buitensport is. Het weer heb je niet in de hand."

Weerprotocol

Een deel van de internationale vakbond CPA is voor een weerprotocol, waarbij organisatoren een noodplan klaar moeten hebben bij extreme weersomstandigheden. In dat geval moet eerst gekeken worden naar opties om het parcours in te korten en is afgelasting een laatste noodgreep.

"Een weerprotocol?", reageert Tankink verbaasd. "Ach, dat willen mensen die niet van slecht weer houden of die een stem willen hebben in het wielrennen. Het is nu eenmaal een zware sport."

Toch moet de Ronde van Vlaanderen het zondag doen zonder Gert Steegmans, die van zijn fiets waaide in Gent-Wevelgem en de Driedaagse van De Panne. Door zware valpartijen ontbreken ook topfavorieten Tom Boonen en Fabian Cancellara.

Meer regelgeving omtrent veiligheid gaat er echt wel komen, de vraag is alleen wanneer.

“Als het min twee graden is en sneeuwt, moet je een grens stellen.”
Bram Tankink

Traksel weet als vakbondsman dat invoering nog wel even kan duren. "Het blijft een moeilijk verhaal dat onderdeel is van een brede discussie. We willen ook geen verkeersdrempels meer met het oog op de veiligheid, maar het is niet te doen om die voor één dag weg te halen."

Aan hem om mannen als Tankink en Van der Poel te overtuigen, al zien beide heren ook wel in dat een afgelasting soms onvermijdelijk is. "Als het min twee graden is en sneeuwt, moet je een grens stellen. Dan kunnen de motoren niet eens de weg op", zegt Tankink. Van der Poel wil ook nog wel een concessie doen. "Misschien als het windkracht negen is."

Gelukkig voor de renners lijken de weergoden het peloton met Pasen wel gunstig gezind. Voor de 99e Ronde van Vlaanderen van zondag wordt een koude, maar droge dag met slechts een zuchtje wind voorspeld.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend