Bij de start van het nieuwe Formule 1-seizoen zijn dit weekeinde alle ogen gericht op supertalent Max Verstappen, de jongste debutant ooit. Kan iemand van zeventien jaar dit mentaal en fysiek wel aan?

Op deze leeftijd debuteren in de Formule 1 was nog nooit iemand gegeven. "Voor een normale jongen van zeventien zou het een probleem kunnen zijn, maar niet voor Max Verstappen. Hij is geen gemiddelde jongen van zeventien", zegt Gary Hartstein.

De 59-jarige Amerikaan was jarenlang hoofdarts in de koningsklasse van de autosport. Hij acht de zoon van oud-coureur Jos Verstappen ook in staat om meteen presteren, al is hij eigenlijk nog een kind. 

"Max is opgegroeid als coureur. Hij weet niet beter dan te functioneren in het racewereldje, dat zeer specifieke regels en wetten heeft. Max heeft al bewezen dat hij daar mee kan omgaan. En we vragen hem niet om vader te worden, of politicus."

Hartstein weet hoe veeleisend het rijden in een Formule 1-wagen is voor een coureur. "Hij moet er niet alleen fysiek klaar voor zijn, maar ook mentaal. Zijn concentratie, zijn arbeidsethos, zijn besef dat je hard moet werken om ergens te komen."

Op fysiek gebied heeft met name de nek veel te verduren tijdens een race van anderhalf uur. "Dat is geen probleem voor Max. Er zijn 17-jarige American Football-spelers die een treinwagon kunnen trekken met hun nek. Zo lang je maar hard traint en dat doet hij."

Jongste F1-coureurs

© NU.nl/Jerry Vermanen

Verstappens verbazen je altijd

Frits van Amersfoort had Max en diens vader Jos onder zijn hoede in de Formule 3. "Ik heb één stelregel bij de Verstappens. Ze verbazen je altijd, in positieve en negatieve zin", aldus de teameigenaar aan de vooravond van de Grand Prix van Australië, waar Max Verstappen zondag van start gaat in een Toro Rosso.

"Ze hebben een enorme drive en kunnen ontzettend slecht tegen hun verlies. Als je daar niet in mee wilt, wordt de sfeer wel minder. Toro Rosso moet hem niet gaan afremmen, dan zijn ze fout bezig. Het is voor hen juist prettig om een coureur te hebben die vanzelf keihard gaat, een beetje bijslijpen is genoeg."

Leeftijd is ook volgens Van Amersfoort totaal geen issue voor Max Verstappen. "Waar een ander een paar jaar voor nodig heeft, doet Max in een paar weken. Als je al zijn kwaliteiten bij elkaar optelt, realiseer je je niet dat je pas met een 17-jarige te maken hebt. Het is zo'n bijzonder talent en ook nog een prettig mens in de omgang."

De ervaren Formule 1-coureur Felipe Massa noemde het onlangs gevaarlijk dat Verstappen zo jong al in een Formule 1-wagen stapt. Van Amersfoort vindt dat onzin en weet uit ervaring dat Verstappen zich snel aanpast. De Limburger won tijdens zijn enige jaar in de Europese Formule 3 meteen tien races. 

"Hij heeft nog nooit F1 gereden, maar wel tweeduizend wedstrijden. Of hij nu in een kart zit, in de Formule 3 of de Formule 1, het maakt Max geen zak uit. Ongetwijfeld zullen er dingen gebeuren waarbij de critici kunnen zeggen: zie je nou wel. Maar je moet risico's incalculeren, anders moet je er niet aan beginnen. De sport is betrekkelijk veilig."

Kans op een crash

De kans dat Verstappen een keer crasht is echter zeker aanwezig en dan is het de vraag hoe het lichaam van een 17-jarige jongen daarop reageert. "We weten dat een jong brein beter kan herstellen van letsel dan oude hersenen, maar het effect van herhaalde hersenschuddingen is onbekend", stelt Hartstein.

"Het opgroeiende brein is daar gevoeliger voor, dus daar moet rekening mee gehouden worden. Tot nu toe waren de meeste coureurs met wie we te maken hebben gehad begin twintig tot midden-dertig. Er is binnen het FIA-beleid geen leeftijdgerelateerde benadering als het om hersenletsel gaat. Dat zou handig kunnen zijn, mocht Max iets overkomen. In zo'n geval zou hij geholpen worden door een pediatrische neuroloog. Niet door een normale neuroloog."

“Max is het resultaat van een zeer selectief systeem.”
F1-arts Gary Hartstein

De hersenen van Verstappen moeten ook bestand zijn tegen de druk die bij races komt kijken. Het mediacircus, de teams en de tribunes zijn vele malen groter in de Formule 1.

"Hij heeft normaal gesproken meer moeite met het controleren van impulsen en meer problemen met moreel redeneren. Veel van dat soort problemen zijn onderdeel van het proces naar volwassenheid."

"Maar Max is het resultaat van een zeer selectief systeem en hij hoeft ook niet te functioneren in de echte wereld van morele en ethische dilemma's", gaat de Amerikaanse arts verder.

"Bovendien: we hebben in de Formule 1-historie genoeg idioten gezien die allang volwassen waren. Neem Pastor Maldonado. Die heeft er al vier seizoenen op zitten en nog steeds is hij een lopende ramp. Je kunt je moeilijk voorstellen dat Max zo belachelijk zal presteren als Pastor."

"Natuurlijk zal er veel gezeur losbarsten als Max er een paar afrijdt in de eerste bocht in Australië, maar hij is getalenteerd genoeg om uit de problemen te blijven."

Frisse gezichten in de F1

Ook Van Amersfoort vindt het hoog tijd voor frisse gezichten in de Formule 1. "Ontzettend veel coureurs hadden al lang weg moeten zijn. Het is niet gezond dat er zo weinig jong talent in de klasse komt."

Hij verwacht dat collega's of critici Verstappen zelden op zijn leeftijd kunnen aanpakken. "We hebben sinds hij bij ons begon in de Formule 3 gedacht dat zo'n moment zou komen, maar dat is niet gebeurd. Hij is deze kans dubbel en dwars waard."

“Het is belangrijk dat hij de tijd krijgt om te rijpen.”
Frits van Amersfoort

​Van Amersfoort heeft bovendien gezien dat Verstappen soms al rondrijdt als een routinier. "Hij weet precies waar zijn kansen liggen. Er is op een circuit van vier of vijf kilometer een bepaald gevoel nodig om te weten waar je het meeste tijd kunt winnen en hij beheerst dat. Max heeft het geduld van een ervaren coureur en het ongeduld van een jong talent."

Toch wil Van Amersfoort de verwachtingen rond Verstappen wel een beetje temperen. "Hij rijdt in een Toro Rosso en normaal gesproken kun je daarmee niet winnen. Die auto's gaan bovendien weleens stuk, hij kan ook uitvallen. Het is belangrijk dat hij de tijd krijgt om te rijpen, ook al is hij nog zo goed."

Red Bull, dat bij Toro Rosso rijders opleidt voor hun eigen team, heeft volgens Hartstein een verantwoorde keuze gemaakt met Verstappen.

"Ik denk niet dat ze Max bij Red Bull beschadigen met een debuut op deze leeftijd. Je kunt het lichaam van een 17-jarige geen geweld aandoen door hem in de Formule 1 te laten rijden."

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend